İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
16-22 MAYIS 2016

İKV`DEN ANALİZ

Avrupa Sömestrinin Üye Ülkelere Yönelik Tavsiyeleri Büyümeye Odaklanıyor

Avrupa Komisyonu, 18 Mayıs 2016 tarihinde Avrupa Sömestri (European Semester) kapsamında üye ülkelere ilişkin tavsiye raporlarını yayımladı.  

Bilindiği üzere Avrupa Sömestri AB üye ülkelerinin ekonomik ve mali politikalarının koordinasyonuna ilişkin bir süreç. Her yılın başından itibaren altı aylık bir döngü içinde gerçekleşen bu süreçte üye ülkeler bütçe ve ekonomi politikalarını AB düzeyinde kabul edilmiş olan hedef ve kurallara uyumlu hale getirirler. Sömestrin amacı, güçlü kamu maliyesi ve ekonomik büyüme yaratılması ve aşırı makroekonomik dengesizliklerin önlenmesi. Yaşanan ekonomik kriz, daha güçlü bir ekonomik yönetişim ve üye ülkelerin politikaları arasında eşgüdüm sağlanması ihtiyacını ortaya çıkardı. Avrupa Sömestri, Avrupa 2020 Stratejisi altındaki büyüme ve istihdam odaklı yapısal reformlar ile İstikrar ve Büyüme Paktı kapsamındaki mali politikalar ve aşırı makroekonomik dengesizliklerin önlenmesine yönelik politika koordinasyonunu sağlıyor. Avrupa Sömestri döngüsünde bir zaman çizelgesi doğrultusunda üye ülkeler, AB düzeyinde oluşturulan tavsiyelere ve rehber ilkelere göre politika planlarını, yani ulusal reform programları ve istikrar veya uyum programlarını AB düzeyinde değerlendirilmek üzere sunarlar. Değerlendirmeden sonra, ulusal bütçe ve reform politikaları ve gerekiyorsa makroekonomik dengesizliklerin düzeltilmesi için bir sonraki yılın bütçesi oluşturulurken dikkate alınmak üzere üye ülkelere özel tavsiyeler oluşturulur. Bu aşamalar sonrasında, Temmuz ayı itibarıyla üye ülkelerin uygulama sürecine geçilir. Yılsonuna doğru Avrupa Komisyonunun bir sonraki yıl için hazırladığı ve genel ekonomik durumu anlatan Yıllık Büyüme Araştırması ile döngü yeniden başlar.   

Avrupa Komisyonunun son yayımladığı üye ülkelere ilişkin tavsiyeleri aynı zamanda ekonomik yönetişim döngüsünü içeren Avrupa Sömestrinin daha etkili ve sorunlara daha fazla odaklanan bir yapıda olması yönündeki çabasını ortaya koyuyor.  Avrupa Komisyonu, ortaya koyduğu tavsiyelerin üye ülkeler tarafından benimsenmesini sağlamak amacıyla üye ülkeler ve çözüm ortaklarıyla her düzeyde daha fazla iletişim sağlamaya çaba gösteriyor. Komisyon ayrıca, Avro Alanı'nın sorunlarına ve üye ülke ekonomilerinin birbirleriyle etkileşimine daha fazla eğilmesine özen gösteriyor. Önümüzdeki 18 ay için Avrupa Komisyonunun ortaya koyduğu yol gösterici tavsiyeler mevcut gerçekleştirilmiş olan ve devam eden faaliyetlere ek olarak üye ülkelerin ekonomik toparlanması için yatırımların artırılması, yapısal reformların gerçekleştirilmesi ve mali dengenin gözetilmesine odaklanıyor.  Avrupa Komisyonunun üye ülkelere ilişkin tavsiye raporlarına göre genel olarak üye ülkeler yapısal reformların gerçekleştirilmesinde ilerleme kaydetti. Ancak AB'nin ekonomik toparlanması için daha yapılması gereken pek çok şey var. AB'nin ılımlı bir şekilde toparlanmasını sağlayan olumlu dış faktörlerin etkisi azalırken büyümeye etki eden AB içi faktörler önem kazanmaya başladı. Avrupa Komisyonunun tavsiyeleri 3 öncelik üzerinde yoğunlaşıyor: Yatırımlar kriz öncesi düzeylere göre halen düşük seviyelerde bulunmakla birlikte Avrupa Yatım Planı'nın da desteğiyle artış gösteriyor. Ekonomik toparlanma ve AB ekonomilerinin uzun dönemde büyümesini artırmak amacıyla yapısal reformlarda hız kazanılması gerekli. Bütün üye ülkelerin sorumlu mali politikalar izlemeleri ve bütçelerini büyüme odaklı olarak düzenlemeleri gerekiyor.  

Geçtiğimiz yıl bütün üye ülkeler ekonomik reformlarında ilerleme kaydetti. Ancak söz konusu ilerlemenin istihdam, büyüme ve yatırımlara de etkisini artırmak amacıyla hızlandırılması gerekiyor. Avrupa Komisyonunun üye ülkelere yönelik tavsiyelerinin uygulanması politika alanlarına göre farklılık gösteriyor. Örneğin işgücü ve ürün piyasalarına ilişkin reformlar kapsamlı ve karmaşık yapıları nedeniyle daha yavaş ilerliyor. En önemli gelişmelerin iş ortamı ve işgücü dostu düzenleyici çevre yaratma, kadınların işgücüne katılımının artırılması ve hizmetler sektöründe engellerin azaltılması alanında olması beklenirken bunun yerine en fazla göze çarpan ilerleme mali hizmetler ve aktif işgücü piyasasına ilişkin politikalar alanlarında kaydedildi. Uygulamada en fazla ilerleme ise şaşırtıcı bir şekilde makroekonomik dengesizlikler yaşayan üye ülkelerde yaşandı. Bu durum muhtemelen,  reformlara bu ülkelerde daha fazla ihtiyaç olmasından, güçlü politika diyaloğu ve bazı durumlarda piyasa baskılarından kaynaklanıyor.  

Kriz öncesi yüksek kamu borçları olan üye ülkelerde yüksek cari işlemler açığı düzeyleri azaldı ve hatta cari işlemler fazlası verdiler. Diğer bazı üye ülkelerde cari işlemler açıkları yüksek düzeyde bulunmaya devam ediyor.  İşsizlik oranı ise azalış kaydediliyor. Makroekonomik dengesizlik prosedürüne ilişkin olarak Avrupa Komisyonu Hırvatistan ve Portekiz'in aşırı dengesizlikleri bulunduğunu teyit ediyor. Bu iki ülkenin reform programlarını sıkı ve takvime uygun bir şekilde takip etmeleri gerekiyor. Söz konusu iki ülkenin ulusal reform programları genel olarak yeterli ve aşırı açık prosedürü kapsamında açıklarını kapatmaya yönelik bir yol izleniyor.  

Avrupa Komisyonu üye ülkelerin reform programlarını destekliyor. Geçen yıl kurulan Yapısal Reformlar Destek Servisi, Yunanistan ve GKRY'de elde ettiği deneyimle reformların etkili bir şekilde uygulanmasına destek sağlıyor. Servisin bir Yapısal Reform Destek Programı kurularak bütün üye ülkelerde uygulanacak bir AB aracı haline gelmesi için halen çalışmalar yürütülüyor.  

Mali Gelişmeler

 Genel olarak Avro Alanı'nda açık düzeylerinin 2019'da yüzde 6,1'den bu yıl yüzde 1,9 tarih yanlış sanırım   seviyelerine gelmesi bekleniyor. Avrupa Komisyonu İstikrar ve Büyüme Paktı kapsamında birçok adım attı. Son veriler ışığında Komisyon, Konseye GKRY, İrlanda ve Slovenya ile aşırı açık prosedürlerinin sonuçlandırmasını öneriyor. Söz konusu ülkeler 2015'te kamu açıklarını referans değer olan GSYİH'nın yüzde 3'ü düzeyine çektiler ve bu dengelenmenin sürekliliğinni koruması bekleniyor. Böylelikle bu ülkelerin kamu açıklarının GSYİH'ye oranının 2016 ve 2017'de yüzde 3'ün altında kalması öngörülüyor. 

Konseyin karar vermesi halinde Aşırı Açık Prosedürüne tabi ülkelerin sayısı  2011'de 24 üye ülkeden, bu yıl altı ülkeye inecek (Hırvatistan, Fransa, Yunanistan, Portekiz, İspanya  ve İngiltere). Komisyon ayrıca Belçika, İtalya ve Finlandiya'nın İstikrar ve Büyüme Paktı'nın borç kriterlerine uyum sağladıklarını belirtiyor. İspanya ve Portekiz için ise gerekli yapısal önlemleri alarak aşırı açıklarının 2016 ve 2017'de düzeltilmesini tavsiye ediyor.  

Önümüzdeki günlerde Avrupa Komisyonunun 2016- 2017 dönemi için hazırlamış olduğu üye ülkelere yönelik tavsiyeler AB Konseyinin onayından geçecek. Avrupa Komisyonu söz konusu tavsiyelerin tam ve zamanında uygulanmasının önemine dikkat çekiyor. Konseyin onayından sonra da üye ülkeler söz konusu tavsiyeleri, 2016-2017 döneminde ekonomi ve bütçe politikalarında uygulayacaklar.