İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
1-13 KASIM 2011

YUNANİSTAN’DA SİYASİ KRİZ: YENİ BAŞBAKAN PAPADİMOS OLDU, SEÇİMLER 19 ŞUBAT 2012’DE ÖNGÖRÜLÜYOR

Yunanistan’daki ekonomik kriz ile büyüyen siyasi krize geçtiğimiz hafta nihayet bir çözüm bulundu. Papandreu’nun istifasının ardından, Avrupa Merkez Bankası Eski Yöneticilerinden Lukas Papademos, “geçici kriz hükümeti”nin ve ülkenin yeni Başbakanı ilan edildi. 19 Şubat 2012 tarihinde yapılması öngörülen seçimlere kadar görev yapacak olan geçici hükümet, ülkenin iki büyük ve başlıca partisi olan PASOK ve Nea Demokratia’nın (Yeni Demokrasi) işbirliğiyle kuruldu. Böylece, Yunanistan’ın borç krizi ile mücadelesi AB’nin önerdiği kurtarma programı kapsamında devam ederken, ülkenin Avro Alanı ve AB’den atılma tehlikesi taşıdığı söylentilerine de şimdilik son verilmiş oldu.

Referandum ve Papandreu’nun İstifası

Bilindiği üzere, Yorgo Papandreu Başbakanlığı’ndaki Yunanistan Hükümeti, son Avro Alanı Zirve toplantısında AB ve IMF ile 130 Milyar Avro’luk bir kurtarma programı üzerinde anlaşmıştı. Kurtarma programının uygulanması koşulu ile AB ve IMF, Yunanistan’ın toplam kamu borcunun yarısının silineceğine karar vermişti. Bu kararın akabinde Papandreu’nun Atina’ya döner dönmez kararı referanduma götürebileceğini açıklaması, başta Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy olmak üzere AB yetkilileri tarafından tepki ve şaşkınlıkla karşılanmıştı. Referandum sonucunda son iki yıldır ekonomik krizin asıl mağdurları olan tepkili halkın çoğunluğunun kurtarma paketine “hayır” deme ihtimali karşısında Yunanistan’ın ve AB’nin çok daha büyük bir krize sürüklenme tehlikesi mevcuttu. Bu tehlike nedeniyle, referandum açıklamasının ardından uluslararası borsalarda keskin düşüşler yaşandı. Papandreu’nun referandum düşüncesi, liderliğini yaptığı PASOK’un çeşitli yetkilileri tarafından da hayli eleştirildi. Papandreu’yu eleştirenlerin başında Yunanistan Maliye Bakanı Evangelos Venizelos bulunuyor. Venizelos, “Yunanistan’ın Avro Alanı’na katılımının tarihi bir zafer olduğunu ve referandum ile riske atılamayacağını” savunuyor.

Tüm bu tepkilerin ardından Papandreu, “referandumdan vazgeçmeye hazır olduğunu, Parlamento’dan güvenoyu alamadığı takdirde bir kriz hükümetinin kurulması için Başbakanlıktan çekilebileceğini” açıkladı. Ana muhalefet partisi Nea Demokratia’nın Lideri Samaras, Papandreu’nun derhal istifa etmesi çağrısında bulundu. Ardından, 5Kasım 2011 Cumartesi sabahı 300 milletvekilli Yunanistan Parlamentosu’nda yapılan güven oylamasında Papandreu çeşitli sözler karşısında güvenoyu aldı. Papandreu, kendisinin başbakan olmayacağı, diğer muhalefet partilerinin de katılımının olacağı bir milli birlik hükümetinin Şubat 2012’de yapılacak erken seçimlere kadar görev almasını kabul etmenin karşılığında bu güvenoyunu alarak siyasi kariyerine son vermeye yakın bir karar almış oldu. Böylelikle Papandreu, en azından kendi milletvekillerinden güvenoyu almama durumunu engelleyerek siyasi prestijini korumuş oldu.

Papandreu, yaptığı konuşmada, “bir enkaz devraldığını, 24 ay boyunca bu enkazı düzlüğe çıkartmak için uğraştığını ancak, bu borcu kendisinin ve partisinin yapmadığını dolayısıyla, yükün altından sadece kendilerinin kalkamayacağını, sadece ülkesinin çıkarlarını düşündüğü için daha geniş kitlelerin yardımına ihtiyaçlarının olduğunu, koltuk benim en son ilgilendiğim şeydir” diyerek belirtti.

Lukas Papadimos ve “Geçici Hükümet”

İstifasını Cumhurbaşkanı’na sunan Papandreu’nun ardından yeni başbakanın kim olacağına ilişkin ülkede hayli yoğun bir gündem yaşandı. Ardından, Lukas Papadimos ismi üzerinde anlaşmaya varıldı. Papadimos, 2010 yılından beri Papandreu’nun ücretsiz ekonomi danışmanlığını yapıyordu. Avrupa Merkez Bankası’nın Eski Başkan Yardımcısı olan Papadimos, kendisinin bir siyasetçi olmadığını ve sadece ülkenin ekonomik sorunlarına vurgu yaptığını belirtti. Hem PASOK hem de Nea Demokratia Partisi’nin üyelerinden oluşan kabinesi ile Papadimos yeminini etti ve önceliğinin “Yunanistan’ı Avro Alanı’nda tutmak” olduğunu açıkladı. Kemer sıkma programına göre Yunanistan’a borçlarını çevirebilmesi için 130 Milyar Avro ek kredi verilecek ve özel yatırımcılara olan borçlarının yarısı silinecek. Bu yardımı alabilmek için Yunanistan, Türkiye’deki 2001 krizinden sonra “Kemal Derviş Modeli” adı verilen kurtarma programına benzer bir programı uygulamaya başlayacak.