İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-25 EYLÜL 2011

AVRUPA KOMİSYONU, ERMENİSTAN VE AZERBAYCAN İLE VİZE KOLAYLIĞI MÜZAKERELERİNİ BAŞLATMAYI ÖNERDİ

19 Eylül 2011 tarihinde Ermenistan Başbakanı Tigran Sargisyan ile düzenlenen basın toplantısının ardından bir açıklama yapan Avrupa Komisyonu’nun Genişleme ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Üyesi Štefan Füle, Ermenistan ile vize kolaylığı ve geri kabul anlaşması müzakerelerinin başlatılmasını önerdi. Füle açıklamasında, “Konsey’in kararını takiben müzakereleri başlatma niyetindeyiz” dedi. Füle, vize kolaylığı aracılığıyla hareketliliğin artırılması ve kişiler arasındaki ilişkilerin (people to people contacts) geliştirilmesinin, sosyal ve iktisadi kalkınma ile karşılıklı anlayışın sağlanması açısından temel olduğunu vurguladı. Avrupa Komisyonu’nun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström ise açıklamasında, vizeye kolay erişimin AB ile Ermenistan arasındaki işbirliği ve temasları geliştireceğini belirtti. Vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmalarının, Doğu Ortaklığının (Eastern Partnership) somut bir sonucu ve insani yüzü olduğunu belirten Malmström, bunun Ermenistan vatandaşları için ne kadar önemli olduğunu bildiğini belirtti.

Aynı tarihte (19 Eylül 2011) Avrupa Komisyonu, Ermenistan’ın yanı sıra Azerbaycan ile vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmaları konusunda müzakerelerin başlatılmasını önerdi. Geri kabul anlaşması ile yasadışı göçmenlerin iadesi öngörülürken, vize kolaylığı anlaşması ile de Azerbaycan vatandaşlarının  Birliğe kısa süreli girişlerinde (90 günü aşmayan) prosedürlerin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Avrupa Komisyonu açıklamasında vizeye daha kolay erişimin AB ile Azerbaycan arasındaki işbirliği ve ilişkileri iyileştireceğini açıkladı. Vize kolaylığı anlaşması ile vize başvurularında AB tarafından talep edilen belgelerin basitleştirilmesi, vize ücretinin 60 Avro’dan 35 Avro’ya düşürülmesi, belirli kategorilerdeki başvuranlar için vize ücretlerinin azaltılması ya da muafiyet sağlanması, çok girişli ve daha uzun süreli vize almanın kolaylaştırılması ve diplomatik pasaport sahipleri için vize yükümlülüğünün kaldırılması öngörülüyor.

Azerbaycan ve Ermenistan ile vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmalarının başlatılması kararı, Mayıs 2009’da Prag’da gerçekleştirilen Doğu Ortaklığı Zirvesine dayanıyor. Müzakerelerin tamamlanmasının ardından, vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmalarının aynı anda yürürlüğe girmesi bekleniyor.

AB – Ukrayna Müzakerelerinde Timoşenko Pürüzü

8’inci Yalta yıllık Toplantısının ardından 16 Eylül 2011 tarihinde Avrupa Komisyonu’nun Genişleme ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Üyesi Štefan Füle ile Doğu Ortaklığı ülkelerinden Ukrayna’nın Cumhurbaşkanı Viktor Yanukoviç arasında gerçekleştirilen görüşmede, Ukrayna ile AB arasındaki ortaklık anlaşması müzakerelerinde “ciddi ilerleme” kaydedildiği açıklandı. Füle, ortaklık anlaşması görüşmelerinde son aşamaya geçildiğini kaydetti. Ukrayna Cumhurbaşkanı, ülkesinin AB ile yakın ilişkiler geliştirilmesi hedefine kararlılıkla bağlı olmayı sürdürdüğünü belirtti. Diğer taraftan Viktor Yanukoviç, Ukrayna’nın gümrük birliğine katılımının gündemde bulunmadığını ifade etti.

Her ne kadar Avrupa Komisyonu ve Ukrayna, ortaklık anlaşmasının Aralık ayına kadar parafe edilmesini hedeflese de, görüşmelerin seyri Rusya ile yapılan gaz anlaşmasında görevini kötüye kullanmaktan yargılanan ve tutukluluk hali süren eski Başbakan Yulia Timoşenko konusunda bulunacak çözüme bağlı. Füle, konuya ilişkin, “bir çözüm bulunmazsa, müzakereleri sonuçlandırma niyetimiz olsa dahi, bu oldukça zor olur” dedi. Füle, Yanukoviç’in bir çözüm bulunacağı yönündeki açıklamaları inandırıcı bulduklarını, Birliğin, Yulia Timoşenko’nun sadece serbest bırakılmasını değil, aynı zamanda seçimlerde yer almasını istediklerini belirtti. 

Avrupa Birliği’nin Doğu Ortaklığı girişimi, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Ukrayna, Moldova ve Belarus olmak üzere altı ülkeden oluşuyor. AB’nin Moldova ve Ukrayna ile imzaladığı vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmaları 1 Ocak 2008 tarihinde, Gürcistan ile olan anlaşmalar ise 1 Mart 2011 tarihinde yürürlüğe girmişti. Diğer taraftan, Birliğin Rusya ile sonuçlandırdığı vize kolaylığı ve geri kabul anlaşmaları 1 Haziran 2007 tarihinde yürürlüğe girmişti.