İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-25 EYLÜL 2011

FİNLANDİYA VE HOLLANDA SCHENGEN GENİŞLEMESİNİ ENGELLEDİ

22 Eylül 2011 tarihli AB Adalet ve İçişleri Konseyi toplantısında, Hollanda ve Finlandiya’nın vetosu nedeniyle Romanya ve Bulgaristan’ın Schengen Alanı’na katılımı engellendi. Bilindiği gibi, Schengen Alanı’nın genişletilmesini ilgilendiren kararlar oybirliğiyle alındığından, tek bir üye ülkenin dahi ret oyu kullanması karar sürecini engelleyebiliyor. Hollanda ve Finlandiya dışındaki tüm Üye Devletler, AB Dönem Başkanı Polonya’nın, Bulgaristan ve Romanya için öngörülen “aşamalı genişleme” önerisi üzerinde uzlaşırken, Hollanda ve Finlandiya’nın çekinceleri sebebiyle süreç kesintiye uğradı.

Özellikle Fransa ve Almanya’nın talebi üzerine geliştirilen söz konusu “aşamalı genişleme” kapsamında,  31 Ekim 2011 tarihinden itibaren hava ve deniz sınırlarındaki kontrollerin kaldırılması; en geç 31 Temmuz 2011 tarihine kadar ise kara sınırındaki kontrollerin kaldırılmasına yönelik bir karar alınması öngörülüyordu. Böylelikle, hava ve deniz yollarındaki kontrollerin ardından en son olarak kara sınırlarındaki kontrollerin kaldırılarak üye ülkelerden gelecek olası tepkilerin azaltılması ve zaman kazanılması amaçlanıyordu. Belçika’nın Göç Bakanı Melchior tarafından yapılan açıklamada, “Polonya’nın önerdiği model ile 2012 yılında da hayır diyebilirdik. Ancak, Hollanda’nın Hayır demesi ile söylenecek fazla bir şey kalmadı” denildi. Wathelet “Konu, siyasi bir hal almıştır. Ayrıca, Romanya ve Bulgaristan’a herhangi bir çıkış yolu ya da çözüm önerisi de önerilmemektedir” diye ekledi.

Hollanda Göç Bakanı Gerd Leers tarafından yapılan açıklamada ise “Bizim tutumumuz net; şu an için genişlemeyi desteklemiyoruz”  mesajı verildi. Leerds, ayrıca, “bugün karar vermek ve sonradan pişman olmak yerine, bugün Hayır demeyi seçtik” dedi. Leers, “Başta yolsuzlukla ve organize suçla mücadele olmak üzere, Schengen müktesebatının bütünüyle uygulandığından emin olmalıyız. Eğer böyle olmazsa, dünyanın en iyi sekiz kilidiyle donatılmış bir kapı ve bu kapının arkasında ise geçiş kartına sahip birisi olmuş olur ve bu ciddi bir sorun yaratır” dedi.

Finlandiya İçişleri Bakanı Päivi Rasanen ise açıklamasında, sadece teknik düzenlemelerin değil büyük resmin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek, Romanya ve Bulgaristan’ın organize suç ve yolsuzlukla mücadelede çabalarını artırması gerektiğini belirtti. Hollanda’nın aksine, Fin Bakan, durumu, Avrupa Komisyonu’nun son ilerleme raporlarının yayımlanmasının ardından gelecek yıl yeniden gözden geçirmeye hazır olduklarını belirtti. Finlandiya, bu konu ile ilgili tüm popülizm iddialarını reddetti.

Polonya Dönem Başkanı ise alınan kararla ilgili hayal kırıklığını belirtti. Adalet ve İçişleri Konseyi’ne başkanlık yapan Polonyalı Bakan Jerzy Miller, iki ülke yüzünden Schengen Alanı’nın genişlemesiyle ilgili bir karar alınmadığını belirterek, “bu durum üye ülkeler arasındaki karşılıklı güven hakkında üzücü bir derstir” dedi. Gerekli tüm koşulların Nisan 2011 tarihinden bu yana karşılandığını belirten Miller, Romanya ve Bulgaristan’ın katılım antlaşmalarında yer alan sözlerin tutulmadığını belirtti. Romanya ve Bulgaristan’ın yolsuzlukla mücadelede ciddi çaba sarf ettiğini ve dış sınırlarını AB kurallarıyla uyumlu bir şekilde koruduğunu belirten Miller, AB için zor bir dönem olduğunu ve böyle bir dönemde üye ülkelerin birlikte hareket etme cesaretini gösteremediklerini ifade etti.

Ekim ortasında gerçekleştirilecek AB Konseyi’nde üye ülke devlet ve hükümet başkanlarının uzlaşma ortamı yaratabileceğini düşünen Polonya Dönem Başkanlığı’nın ümitleri Hollanda’nın Göç Bakanı Gerd Leers’in çıkışıyla yok oldu. Leers, bu konunun Ekim Zirvesi’nde gündeme getirilmesinde bir anlam görmediklerini, Ekim’e kadar durumun değişeceğini düşünmediklerini belirtti.