İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
12-18 EYLÜL 2011

DANİMARKA’DA SOSYAL DEMOKRATLARIN VE KADINLARIN ZAFERİ

15 Eylül 2011 tarihinde Danimarka’da genel seçimler gerçekleştirildi. Aşırı sağcı Danimarka Halk Partisi’nin desteğiyle 10 yıldır iktidarda bulunan Başbakan Lars Lökke Rasmussen'in liderliğindeki merkez sağ koalisyonu, Sosyal Demokrat Parti, Sosyalist Halk Partisi, Birlik Listesi ve Liberal Demokrat Parti’den (Radikale) oluşan sol blok karşısında seçimi az bir farkla kaybetti. Sol blok partiler oyların yüzde 50,3’ünü alırken Rasmussen’in koalisyonu oyların yüzde 49,7’sini aldı. 179 sandalyeli parlamentoda sağ partilerin toplam sandalye sayısı 86’da kalırken sol partiler 89 sandalyenin sahibi oldu.

Hükümetin ana ortağı olan Liberal Parti Venstre’nin gerisinde kalmasına rağmen Sosyal Demokrat Parti Lideri Helle Thorning-Schmidt’in Kraliçe Margrethe’den hükümeti kurma yetkisi alarak ülkenin ilk kadın Başbakan’ı olması öngörülüyor. Bu durumda, Danimarka’yı tarihinde ilk kez kadınlardan kurulu bir koalisyon hükümeti yönetecek. Schmidt’e hükümette Demokrat Liberal Parti Lideri Margrethe Vestager eşlik edecekken eski Komünist Parti üyelerinden ve Yeşiller’den oluşan Birlik Listesi Başkanı Johanne Schmidt Nielsen’in de hükümete dışarıdan destek vermesi bekleniyor.

1966 yılında Kopenhag’daki Rödovre kasabasında dünyaya gelen ve Türklerin yoğun olarak yaşadığı Ishöj kasabasında büyüyen Helle Thorning-Schmidt, 1999-2004 yılları arasında Avrupa Parlamentosu’nda çalışırken 2003 yılında Danimarka Parlamentosu’na seçildi ve 2005 yılında Sosyal Demokrat Parti Genel Başkanı oldu. 2007 yılında yapılan seçimlerde ağır bir yenilgi alan Schmidt, son seçimlerde vergilerin ve kamu harcamalarının artırılması gerektiğini ayrıca diğer Avrupa ülkelerinin aksine kemer sıkma politikası uygulamayacağını vurguladı. Sosyal Demokrat Parti’nin aldığı yüzde 24 oy oranına rağmen sol blok lideri olarak hükümet kurma yetkisi alan Helle Thorning-Schmidt’in -bloktaki diğer sol partilerin baskısıyla da olsa- ülkede son yıllarda artan yabancı düşmanlığının önüne geçmesi ve yabancı yasasıyla ilgili yeni düzenlemeler yapması bekleniyor.  Schmidt, önceden yaptığı açıklamalarda Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye tam üyelik konusunda sözü olduğunu ve Türkiye’nin üyelik prosedürlerini yerine getirmesi halinde Avrupa Birliği’ne üye olması gerektiğini belirtmişti.

Danimarka’daki seçimlerde Türk kökenli üç kadın aday da parlamentoda yer almayı başardı. Sosyal Demokrat Partili Yıldız Akdoğan, Sosyalist Halk Partili Özlem Çekiç ve Liberal Parti Venstre’den Fatma Yeliz Öktem milletvekili oldu.