İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
11-17 TEMMUZ 2011

AVRUPA BİRLİĞİ KOMŞU ÜLKELERLE ULAŞTIRMA BAĞLANTILARINI GÜÇLENDİRMEK İSTİYOR

Avrupa Komisyonu, komşu ülkelerle olan ulaştırma bağlantılarının düzenlenmesi, daha güvenli ve emniyetli hale getirilmesi amacıyla kısa ve uzun vadede 20 eylemin uygulanmasını kapsayan, “Komşuluk Ulaştırma Eylem Planı” adındaki taslağı 7 Temmuz 2011 tarihinde açıkladı.

Bu liste ulaştırmanın tüm boyutlarını (hava, deniz ulaşımı vb.) ve altyapı bağlantılarını kapsıyor. Eylemlerin finansmanı ortak finansman şeklinde olacak; finansman sağlanırken AB üyesi devletlerin yanında uluslararası finansal kurumların fonlarından da faydalanılacak. 

Komisyon’un bu girişim ile asıl amacı AB ülkeleri ve komşu ülkelerde yük ve yolcu ulaşımında harcanan kaynak ve zamanın en aza indirgenmesi. Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Siim Kallas, Komşuluk Politikası ve Genişlemeden Sorumlu Üyesi Štefan Füle’nin de katıldığı toplantıda “şu anda Berlin’den Kiev’e yapılacak bir tren yolculuğunun 24 saat sürdüğünü hatırlattı; gümrük formaliteleri ve dokümantasyon işlerinin kolaylaştırıldığı bir durumda birbirine uyumlaştırılmış demiryolları ve demiryolu araçları ile bu yolculuğu 6 saatte gerçekleştirmenin mümkün olduğunun” altını çizdi. 

Eylem Planı Hangi Bölge ve Ülkeleri Kapsıyor?

Bu eylem planı komşu ülkelerle daha önceden geliştirilmiş olan ulaştırma işbirliği programlarını tek bir çatı altında birleştiriyor. Plan, Doğu Komşuluk Politikası çerçevesinde Cezayir, Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Mısır, Gürcistan, İsrail, Ürdün, Lübnan, Libya, Moldova, Fas, Filistin, Suriye, Tunus ve Ukrayna ile Genişleme Politikası çerçevesinde Arnavutluk, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Kosova, İzlanda, Sırbistan ve Türkiye’yi kapsıyor.

Yeni eylem planı mevcut bulunan Güneydoğu Avrupa Ulaştırma Gözlemevi (South-East Europe Transport Observatory – SEETO) ve Akdeniz Bölgesi için Bölgesel Ulaştırma Eylem Planı 2007-2013 çerçevesinde uygulanacak. Komisyon ayrıca Doğu Bölgesi’nin de kapsanması için Doğu Ortaklığı Girişimi çerçevesinde bir ulaştırma paneli düzenlemeyi de öneriyor. Bu yeni taslak Polonya Dönem Başkanlığı tarafından 24-25 Ekim 2011 tarihlerinde Krakow’daki Bakanlar Konferansı’nda lanse edilecek.

Yeni politika, AB’nin Beyaz Rusya’daki Lukashenka rejimi ile ikili ilişkileri olmamasına rağmen Beyaz Rusya’yı da kapsayabilecek. Füle bu konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “bu politikanın Beyaz Rusya’nın da üyesi olduğu Doğu Ortaklığı çerçevesinde uygulanacağını” belirtti.  Kendisine Rusya’nın katılımıyla ilgili bir soru yöneltilmesi üzerine Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Kallas, “Rusya’nın Avrupa Komşuluk Politikası üyesi olmadığını hatırlattı ancak Moskova’nın AB standartlarına ve kurallarına uyacağını taahhüt ettiği takdirde belirli projelere katılabileceğini” de belirtti.

20 maddelik eylem planında öne çıkan unsurlar şunlar:

-AB iç pazarı ve Tek Avrupa Hava Sahası’nın komşu bölgelere genişletilmesi;

-AB’nin öncelikli ulaştırma projeleri vasıtasıyla Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı ile komşu ülkelerin altyapılarının birleştirilmesi;

-Teknik engellerin hafifletilmesi yoluyla demiryollarının potansiyelinin daha iyi kullanılması;

-Doğu Ortaklığı Ulaştırma Paneli kurarak bölgesel ulaştırma işbirliği uygulamasının düzenlenmesi;

-Komşu ülkelerle daha verimli bir deniz taşımacılığı yapılmasının sağlanması;

-Yol güvenliğinin artırılması için komşu ülkelere destek olunması.