İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
4-10 TEMMUZ 2011

PORTEKİZ’İN KREDİ NOTUNUN DÜŞÜRÜLMESİ AB’DE TEPKİYLE KARŞILANDI

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s 6 Temmuz 2011 tarihinde yaptığı açıklamada Portekiz’in dört bankasının devlet garantili tahvillerine ilişkin kredi notlarını düşürdü.

Moody's, Caixa Geral de Depositos (CGD) ve Banco Espirito Santo'nun (BES) kredi notlarını üç basamak birden düşürerek ''Ba1''e çekerken, Banco Comercial Portugues (BCP) ve Banco Internacional do Funchal'ın notlarını dört kademe birden düşürerek ''Ba2'' seviyesine indirdi. Söz konusu bankaların görünümlerini ise ''negatif'' olarak belirledi. Moody's tarafından yapılan açıklamada, Portekiz'in ''Baa1'' olan uzun vadeli kredi notunun dört kademe birden düşürülerek ''Ba2''ye indirildiği, kredi notu görünümünün de ''negatif'' olarak belirlendiği belirtildi. Kuruluş, Portekiz'in ikinci bir kurtarma paketine ihtiyaç duyabileceği uyarısında bulunurken, Portekiz'in 2013 yılının ikinci yarısından itibaren sermaye piyasalarından sürdürülebilir oranlarda borçlanamama ihtimalinin arttığını belirtti.

AVRUPA KOMİSYONU’NUN TEPKİSİ

Moody's'in açıklamasının ardından Avrupa Komisyonu, Portekiz’in Yunanistan’dan sonraki ikinci “değeri düşük ülke”  statüsüne indirilmesini sert bir dille eleştirdi. Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso, Portekiz’in Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile uzlaşı içinde ve bütün Avro Alanı ülkelerinin de desteğini alarak yeni bir orta vadeli kemer sıkma programı uygulamaya başladığını vurguladı. Barroso, söz konusu kemer sıkma programı yeni başlamışken ve Portekiz ekonomisi hakkında yeni veriler olmadan böyle bir açıklamanın nasıl yapıldığını anlamadığını belirtti. Portekiz Başbakanı Pedro Passos Coelho da ülkenin kredi notundaki düşüşün Portekizli şirketlerin borçlanma maliyetini oldukça artıracağına işaret etti.

Avrupa Komisyonu’nun Ekonomik ve Mali İşlerden Sorumlu Üyesi Olli Rehn ise, kredi derecelendirme kuruluşlarının gelecek tahminlerinin kesinliğini sorguladı. Rehn açıklamasında Haziran ayı sonunda yeni göreve gelen Portekiz Hükümeti’nin 78 Milyar Avro’luk kemer sıkma paketini uygulamaya geçirdiğini belirtti. Paketi uygulamaya yeni başlayan Portekiz’in performansı ilk olarak Ağustos 2011’de gözden geçirilecek. Hükümet’in, başta özelleştirme olmak üzere ekonomik programın şartlarından daha da ileri uygulamalar yapacağı belirtiliyor. 

KREDİ DERECELENDİRME KURULUŞLARININ ROLÜ

Öte yandan, Moody’s, Portekiz Hükümeti’nin bütçe açığını 2011’de Gayrisafi Yurt İçi Hasılasının (GSYİH) yüzde 5,9’una, 2013’te de yüzde 3’ün altına indirme hedefini gerçekleştirmesinin çok zor olduğunu, bu hedefe ulaşılması durumunda bile Portekiz’in Yunanistan’da olduğu gibi özel sektörü kapsayacak ikinci bir finansal yardıma ihtiyaç duyacağını açıkladı.

Fransa Maliye Bakanı François Baroin, Portekiz’e güveninin tam olduğunu söylemekle yetinirken, Alman Maliye Bakanı Wolfgang Schauble kredi derecelendirme kuruluşu hakimiyetinin artık yıkılması gerektiğini vurguladı.  Komisyon, Avrupa kredi derecelendirme kuruluşlarına ilişkin mevzuatı güçlendirecek yeni bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Tasarlanan düzenlemelerle borçlara ilişkin kredi derecelendirmesinin şeffaflığının geliştirilmesi ve Moody’s, S&P ve Fitch’ten oluşan üç büyük şirketin etkisinin azaltılarak rekabetin artırılması amaçlanıyor. Barroso, Avrupa’da hiç Avrupalı kredi derecelendirme kuruluşunun olmamasını şaşkınlıkla karşıladığını belirtti. İlk olarak IMF Başkanı Christine Lagarde tarafından dile getirilen ve Avrupa Komisyonu’nun Kasım’da sunacağı bir öneriyle hayata geçirilmesi planlanan girişim doğrultusunda, mali yardım yapılan AB ülkelerine kredi derecelendirme kuruluşları tarafından not verilmesinin askıya alınması öngörülüyor. İlgili Avrupa Komisyonu üyesi Michel Barnier’nin de bu öneriye sıcak baktığı belirtildi.