İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
25 NİSAN-1 MAYIS 2011

8 ÜYE DEVLET VATANDAŞLARI İÇİN AB İŞGÜCÜ PİYASASI AÇILDI

1 Mayıs 2011 tarihi itibariyle AB-27 İşgücü Piyasası, 2004 yılında AB üyesi olan 8 ülkenin vatandaşlarının (Çek Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya, Letonya, Macaristan, Polonya, Slovenya, Slovakya) katılımına açıldı. 2007 yılında AB üyesi olan Romanya ve Bulgaristan vatandaşları ise bu haktan en erken 31 Aralık 2013 tarihinden itibaren yararlanmaya başlayacak.

Katılım Antlaşmaları çerçevesinde Üye Devletler, Birliğe yeni bir üye katıldığında, kendi işgücü piyasalarını korumak amacıyla geçiş süreleri talep edebiliyorlar. 2+3+2 şeklinde, en fazla 7 yıl olarak belirlenen bu geçiş süreleri, Üye Devletlerin kendi işgücü piyasalarına ani yüklenmelerin önüne geçebilmeleri için aldıkları bir tedbir niteliğinde. 2004 yılında AB üyesi olan 10 Orta ve Doğu Avrupa Ülkesi içinse, İrlanda, İngiltere ve İsveç işgücü piyasalarını doğrudan bu ülke vatandaşlarına açma kararı alırken; diğer Üye Devletler 2006-2009 yılları arasında farklı tarihlerde yeni üye ülke vatandaşlarının işgücü piyasalarına erişimlerine izin verdi. Eski üye ülkeler arasında sadece Almanya ve Avusturya, 7 yıllık geçiş süresini kullanırken; 1 Mayıs 2011 tarihi itibariyle bu iki üye ülkede de geçiş süreleri sona erdi. Hatırlanacağı üzere Avrupa Komisyonu 2008 yılının sonunda ve 2010 yılında yayımladığı iki ayrı raporda, yeni üye ülke vatandaşlarının AB genelinde işgücü piyasalarına girişinin olumlu etkilere sahip olduğunu vurgulamış ve özellikle Almanya ve Avusturya’yı işgücü piyasalarını açmaları konusunda uyarmıştı. Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan Avrupa Komisyonu’nun İstihdam ve Sosyal İşlerden Sorumlu Üyesi László Andor, “8 üye ülke vatandaşları için işgücü piyasaları önündeki tüm engellerin kalkmasının, bu üye ülkeler için olduğu kadar tüm AB içinde büyük bir fırsat olduğunu” söyledi. “Almanya ve Avusturya gibi gelişmiş AB ülkeleri için işçi hareketliliğinin, büyüme ve kalkınma açısından büyük bir öneme sahip olduğunu” hatırlatan Avrupa Komisyonu Üyesi Andor, “1 Mayıs 2011 itibariyle Almanya ve Avusturya’ya büyük bir işçi akınının beklenmediğini” de sözlerine ekledi.

Ayrıca, Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan bir rapor, işgücü piyasalarındaki engellerin kaldırılması öncesinde bu konuda yapılan tahminlerin tutarsız olduğunu ortaya koyuyor. Rapora göre 2010 yılı başlarında 2004 yılında AB’ye katılan 10 üye ülkeden toplam 2.3 milyon kişi AB-15’de ikamet ederken (bunların büyük bölümünü İrlanda, İngiltere ve Almanya’ya yerleşen Polonya, Litvanya ve Slovakya vatandaşları oluşturuyor); 2010 yılı ortasından itibaren bu rakam düşüş eğilimi gösteriyor. Rapor, söz konusu düşüşün nedeni olarak küresel mali krize bağlı gelişen işgücü talebindeki azalmayı gösteriyor. Alman Friedrich Ebert Vakfı (Friedrich Ebert Stiftung) tarafından yapılan bir araştırma ise 2015 yılı itibariyle AB-15’de yaşayan AB-8 ülke vatandaşlarının sayısının en fazla 3.3 milyon olacağını ortaya koyuyor. 2020 yılında ise bu rakamın 3.9 milyon olması bekleniyor.

2007 yılında AB üyesi olan Romanya ve Bulgaristan vatandaşlarının ise işgücü serbestliğinden en erken 2014 yılı itibariyle yararlanmaya başlaması bekleniyor. Hali hazırda Bulgaristan ve Romanya vatandaşlarının 10 Üye Devletin işgücü piyasalarına erişimi yok. Bu üye ülkeler: Belçika, Almanya, Fransa, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Malta, Hollanda, Avusturya ve İngiltere. Bu iki ülke için geçiş dönemi 31 Aralık 2013 tarihinde sona erecek ve 2014 yılı başından itibaren Romanya ve Bulgaristan vatandaşları serbest bir şekilde AB-27 işgücü piyasasına dâhil olabilecekler.