İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni

AB GÜNDEMİ: Komisyondan Güçlü ve Yetenekli Bir Avrupa Siber Güvenlik Kalkanı Kurmak için Yeni Girişim

Artan küresel güvensizliğin siber alana da yansıdığını göz önünde bulunduran Komisyon, siber tehditlere karşı AB’yi korumak ve savunma direncini artırmak için adımlar atıyor.
AB GÜNDEMİ: Komisyondan Güçlü ve Yetenekli Bir Avrupa Siber Güvenlik Kalkanı Kurmak için Yeni Girişim

Komisyondan Güçlü ve Yetenekli Bir Avrupa Siber Güvenlik Kalkanı Kurmak için Yeni Girişim

2019-2024 döneminin en öncelikli konuları arasında başta gelen dijital gündem, AB’yi dijitalleşen Dünyada lider konumuna getirmeyi hedeflerken, bu yeni alanda karşı karşıya kalınan risk ve tehditlere yönelik güvenliğin sağlanması da kritik bir önceliği oluşturuyor. Avrupa Komisyonu, 18 Nisan 2023 tarihinde, AB’nin siber güvenlik kapasitesini güçlendirmek için iki önemli girişim yayımladı: Siber Dayanışma Yasası ve Siber Güvenlik Becerileri Akademisi. Bu iki girişimin de AB’nin dijital dönüşüm önceliklerine hizmet edecek şekilde hazırlandığı görülüyor.

Siber güvenlik, sadece bilgi teknolojileri uzmanlarının sorumluluğunda olan bir alan olmaktan uzaklaştı. Çünkü günümüzde teknoloji ve siber alan, yaşantımızın her noktasına dâhil oldu ve olmaya da devam ediyor. Özellikle siber alanda kimlerin hâkim olduğu konusu giderek sorgulanırken, siber güvenlik birçok kuruluş için endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Daha doğrusu, siber güvenlik, tüm kamu ve özel kuruluş için hayati bir unsur hâline gelerek, bireysel ve sınırlı bir savunma kapasitesi yerine esnek ve sınır ötesi bir savunma ve iş birliğini gerektiriyor.

Avrupa değerleri ve normlarıyla uyumlu ve AB’yi dijital bir lidere dönüştürecek bir dijital dönüşüm için siber dirençli bir altyapı, siber güvenlik ve verilen güvenliğini sağlamak oldukça önemli ve AB, bunu sağlamak için önemli adımlar atmaya devam ediyor. Bu adımlardan biri olan ve 22 Mart 2021 tarihinde Konseyin kabul ettiği AB’nin Siber Güvenlik Stratejisi ile dirençli, yeşil ve dijital bir Avrupa’nın inşası için siber güvenliğin önemine dikkat çekilmiş ve önümüzdeki yıllarda yapılacak bir dizi girişim vurgulanmıştı. Bu girişimlerden olan Siber Dayanışma Yasası ve Siber Güvenlik Becerileri Akademisi ile AB’nin siber güvenlik yetenek açığını kapatmak, siber tehditlerin hızlı bir şekilde tespit edilmesini sağlamak ve Üye Devletlerin kriz yönetimi ve müdahale yeteneklerini güçlendirmek hedefleniyor.

Siber Dayanışma Yasası

Siber tehditlerin tespit edilmesine ve farkındalığın artırılmasına, siber tehditlere karşı hazırlıklı olunmasına ve aynı zamanda da siber güvenlik için dayanışma ve yönetişimin güçlendirilmesine yardımcı olması için oluşturulan Siber Dayanışma Yasası, Üye Devletler arasında kriz yönetimi koordinasyonunu ve müdahale kapasitesini de artırmayı hedefliyor. Böylece, AB için bir “güvenlik kalkanı” oluşturmayı amaçlayan yasa, AB’nin siber tehditlere karşı daha dirençli ve duyarlı hâle gelmesini sağlarken mevcut iş birliği mekanizmalarını da güçlendiriyor. AB vatandaşları ve firmalarına güvenli bir dijital ortam sağlayacak yasanın, kritik kamu hizmetlerinin korunmasına destek olacağı öngörülüyor.

Komisyon, yasa ile siber tehditleri tespit etmekle ve bu tehditlere göre hareket etmekle 7/24 görevli, ulusal ve sınır ötesi iş birliği ile çalışan ve yapay zekâ gibi ileri teknolojik kapasiteye sahip Güvenlik Operasyonları Merkezlerinin (Security Operations Centres-SOC) koordinasyonunda bir Avrupa Siber Güvenlik Kalkanı ve Siber Acil Durum Mekanizması’nın da oluşturulmasını öneriyor. Yasayı özetleyecek olursak:

-Hazırlık eylemleri: Ortak risk senaryoları ve metodolojilerin belirlenmesinin ardından sağlık, ulaşım, enerji vb. sektörlerde potansiyel güvenlik açıklarının test edilmesi;

-AB Siber Güvenlik Rezervi’nin oluşturulması: Önemli bir siber güvenlik krizi durumunda ve bir Üye Devletin veya Birlik kurumlarının talebi üzerine, müdahale etmeye hazır yeni bir rezervin oluşturulması;

-Mali destek: Üye Devletlerin karşılıklı olarak birbirine yardım ve destek sunabilmesi için finansman sağlanması;

-Siber Güvenlik Olayı İnceleme Mekanizması’nın kurulması: Yaşanan siber güvenlik ihlali olayının ardından gerekli incelemelerin yapılması, değerlendirilmesi, ders çıkarılması ve Birliğin siber güvenliğinin iyileştirilmesi için öneriler sunulması için bu mekanizmanın kurulması planlanıyor.

AB Siber Dayanışma Yasası kapsamında Komisyon, tüm bu eylemler için toplam 1,1 milyar avroluk bir bütçe sunuyor. Bunun yaklaşık 2/3’ünün Dijital Avrupa Programı’ndan sağlanacağı belirtiliyor. Yasa, pan-Avrupa siber güvenlik altyapısının oluşturulması için önemli bir girişim olarak görülüyor.

Siber Güvenlik Becerileri Akademisi

2020 yılında Avrupalı firmaların %55’i, bilgi ve iletişim teknolojisi uzmanı bulmak konusunda sıkıntı yaşarken, 2022 yılında yaklaşık 290.000’den fazla uzmana ihtiyaç duyulduğu açıklandı. Bu bağlamda, siber güvenlik becerileri açığını kapatma ihtiyacını, siber dayanıklılığı oluşturmak için önemli bir öncelik olarak tanımlayan Komisyon, aynı gün, 2023 Avrupa Beceri Yılı’nın da bir parçası olarak Siber Güvenlik Becerileri Akademisi girişimini yayımladı. Komisyon, bu girişimle siber beceriler için bilgi üretimi ve eğitimi üzerinde duran bir yaklaşım getiriyor ve siber güvenlik alanında kapasitenin geliştirilmesine odaklanan bir yönetişim çerçevesi oluşturmayı amaçlıyor.

Kamu-özel sektörü iş birliği ile çevrim içi bir siber kampüs olan akademiye, AB Siber Güvenlik Ajansı (ENISA), Avrupa Siber Güvenlik Yeterlilik Merkezi, Komisyon ve Üye Devletler de katkı sunabilecek veya yakından iş birliği yapabilecek.

Jeopolitik Çatışma Siber Alana da Kaymış Durumda

Rusya ve Ukrayna arasında devam eden çatışmada, Rus siber saldırganları, kötü amaçlı yazılımlarını Ukrayna’daki kuruluşlara yönelterek bu kuruluşların sistemlerini yok etmek veya kontrol altına almak için bir dizi siber saldırı düzenledi. Avrupa Komisyonunun İç Pazardan Sorumlu Üyesi Thierry Breton, Ukrayna’daki savaşın başlangıcından bu yana AB’nin siber saldırılarda %140’lık bir artış yaşadığına dikkat çekti.

Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, AB üzerinde, siber güvenlik eksikliklerini iyileştirmesi, altyapısını ve dayanıklılığını tesis etmesi, siber beceri açığını gidermesi ve acilen daha iyi kurallar oluşturması için ek bir baskı oluşturdu. Komisyonun bu iki girişimi, siber tehditlerin ele alınmasının bir güvenlik endişesi hâline geldiğini açıkça gösteriyor.

Sema Nur Yeniyıldız, İKV Uzman Yardımcısı

Diğer Yazılar