İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
1-13 MART 2011

PARLAMENTO`NUN MACARİSTAN`DAN MEDYA YASASINDA DEĞİŞİKLİK TALEBİ

Avrupa Parlamentosu (AP) 10 Mart’ta Macaristan’daki Medya Yasası’na ilişkin bir oylama gerçekleştirerek konuya ilişkin kararını yayımladı. Macaristan Parlamentosu, ülkede geçen yıl sonunda kabul edilen yasaya ilişkin Avrupa Komisyonu tarafından talep edilen değişiklikleri, 7 Mart 2011 tarihinde kabul etmişti. AP Macaristan’dan, Avrupa Konseyi, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) ve AP gibi birçok AB kurumu tarafından yapılan eleştiriler temelinde medya yasasını acilen gözden geçirmesini, AB yasaları ve konvansiyonlarına uymayan kanunları ve kanunlarda bulunan hükümleri iptal etmesini ve uygulamamasını talep etti.

Bu kapsamda AP,  Macaristan’da medyaya yönelik bağımsızlık ve ifade özgürlüğü müdahalelerinin durdurulması çağrısında bulunarak, medyaya aşırı müdahalenin toplumun çoksesliliğine aykırı olduğunu belirtti. AP ayrıca, Avrupa Komisyonu’ndan da yıl sonuna kadar medyanın bağımsızlığı, özgürlüğü ve çoksesliliğine ilişkin bir direktif tasarısının hazırlanmasını talep etti.

AP, Avrupa Komisyonu’nun Macar yetkililerle medya yasasının AB antlaşmaları ve yasalarına uyumlu hale getirilmesi ve ilgili yasanın ulusal düzeyde yeniden düzenlenmesi konusunda işbirliği içinde çalışmasını olumlu karşıladığını belirtti.  Ancak AP, Komisyon’un Macaristan medya yasasını Temel Haklar Sözleşmesi’ni göz ardı ederek sınırlı düzeyde incelediğini ve Macaristan’ın da yasada yaptığı değişikliklerin bunun paralelinde sınırlı kaldığını iddia etti.

Bilindiği üzere Macar Hükümeti 21 Aralık 2010’da, ülkedeki tüm basın-yayın organlarını (yazılı basın, görsel basın ve internet haberciliği) denetlemek amacıyla, beş üyesi iktidardaki Fidesz Partisi’nden oluşan bir denetleme kurulunun (Ulusal Medya ve İletişim Kurulu) oluşturulmasını öngören yasayı kabul etmişti. Söz konusu yasa ile kurulan basın-yayın üst kurulu, özel televizyon ve radyoları, gazeteleri ve internet sitelerini denetleme hakkına sahip olmuştu ve böylelikle, tüm yazılı basın, internet siteleri ve bloglar devletin kontrolüne bağlanmış oluyordu. Oluşturulan basın-yayın üst kurulu, yasayı ihlal eden medya kuruluşlarına yüksek para cezası verme yetkisine de sahip oluyordu.  Söz konusu yasanın Lizbon Antlaşması ile AB’nin temel belgeleri arasına giren Avrupa Temel Haklar Şartı’nın 11’inci maddesi ile çeliştiğine dikkat çekilmişti. 22 Aralık’ta Avrupa Komisyonu Medya Genel Müdürlüğü tarafından Macaristan’a bir mektup gönderilerek durum hakkında bilgi istenmişti.