AB GÜNDEMİ: Komisyondan Dijital Altyapıların Geleceği İçin Yeni Girişimler

Komisyondan Dijital Altyapıların Geleceği İçin Yeni Girişimler

Komisyonun 21 Şubat’ta sunmuş olduğu Beyaz Kitap, sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek ve AB vatandaşlarının hayatını kolaylaştırmak amacıyla dijital altyapıların güçlendirilmesi için bir dizi öneri ve senaryo ortaya koyuyor. Bireylerin hayatını kolaylaştırmayı hedefleyen dijital altyapı konusundaki bu öneriler sağlık, çevre, enerji ve tarım gibi pek çok sektörü doğrudan etkileyen önemli yenilikleri içeriyor. Ayrıca, bu Beyaz Kitap’ta yer alan senaryolara ilişkin bir kamuoyu danışma süreci de başlatılıyor. Bu kamuoyu müzakeresi 30 Haziran 2024 tarihinde sona erecek. Müzakerelerin ardından ortaya koyulacak çıktıyla gelecekte konuya ilişkin oluşturulacak politika önerilerine katkı sunulacağı düşünülüyor.

AB, uzun zamandır dijital altyapı konusuna önem veriyor. Birlik, geleneksel bağlantı ağlarının geleceğin altyapılarına geçişinde kolaylık sağlamak ve bu geçişi teşvik etmek için bugüne kadar halihazırda çeşitli eylemler gerçekleştirdi. Şubat 2023’te Komisyon, bağlantı sektörünün ve altyapısının geleceği hakkında kapsamlı bir istişare başlattı. Bunun yanında AB, en uzak ve ücra bölgeler, adalar, kıyı şeridine sahip olan ve denizaşırı ülkeler de dâhil olmak üzere Birliğin tüm kesiminde yüksek kaliteli bağlantı sağlayan Küresel Ağ Geçidi Ortaklıkları (Global Gateway Partnerships) aracılığıyla bu ağları kuvvetlendirmek için önlemler aldı. CEF (Connected Europe Facility) aracılığıyla finanse edilen Küresel Ağ Geçidi Ortaklıkları, denizaltı kabloları gibi önemli altyapıları da destekliyor.

Bu gelişmeleri bir üst seviyeye taşıyan AB, 21 Şubat 2024 tarihinde dijital altyapıların yenilikçiliğini, güvenliğini ve dayanıklılığını artırmak için Komisyon aracılığıyla bir Beyaz Kitap (White Paper) sunarak eylem planları ortaya koydu. AB’nin, Avrupa’nın gelecekteki rekabet gücünün dijital altyapıyı güçlendirmekle doğrudan ilişkisi olduğunun ayırdında olması bugün bu konuda gelişmeler yaşanmasını tetikleyici bir unsur oldu.

Avrupa’nın dijital altyapı ihtiyaçlarına yönelik hazırlanmış olan Beyaz Kitap’ta kıtanın gelecekteki bağlantı ağlarının kullanıma sunulmasında bugün karşılaştığı zorluklar analiz ediliyor. Bu Beyaz Kitap, Birliğin rekabet edebilirliğini güçlendirmek, yeniliklere teşvik etmek, güvenliği artırmak ve gerçek bir Dijital Tek Pazar’a ulaşmak için olası senaryolar sunuyor.

Ayrıca Komisyon, denizaltı kablo altyapılarının güvenliğine ve dayanıklılığına ilişkin de bir tavsiyede bulunarak hem yönetişim hem de finansman açısından AB genelinde daha iyi bir koordinasyon oluşturulacak şekilde ulusal ve AB düzeyinde bir dizi eylem planı sunuyor.

Dijital Altyapı Güçleniyor

Komisyonun sunduğu Beyaz Kitap’ın girişinde, son teknolojiye sahip bir dijital ağ altyapısının gelişen bir dijital ekonomi ve toplumun temeli olduğundan söz ediliyor. Gelişmiş dijital ağ altyapıları olmadan insan hayatının kolaylaşmayacağına değiniliyor ve tüketicilerin ileri teknolojilerin nimetlerinden geri kalacağının altı çiziliyor. Bu dijital altyapı sistemlerinin kuvvetlenmesiyle beraber örneğin, doktorlar hastalarını uzaktan daha hızlı ve güvenli bir şekilde muayene veya tedavi edebilecek, ileri teknoloji ekipmanlarıyla beraber tarımda hasat iyileştirilebilecek, su ve pestisit kullanımı azaltılabilecek, taze gıdanın depolandığı ve tüketiciye ulaştırıldığı koşullar izlenebilecek.

Ayrıca, gelişmiş dijital ağ altyapıları ve hizmetleri, yapay zekâ (AI), sanal dünya ve web 4.0 gibi dönüştürücü dijital teknolojiler, enerji, ulaşım veya sağlık hizmetleri gibi toplumsal zorlukların ele alınmasında önemli bir kolaylaştırıcı hâline de gelecek.

Bu yenilikler gerçekleştirilmeye ve AB’de uygulaması sağlanmaya çalışılırken ekonomik güvenlik ve refah da korunmaya çalışılacak. Bu gelişmelerle beraber AB endüstrisinin dijital tedarik zincirinde yeterli teknoloji kapasitesine sahip olması ve AB’nin yine bu zincirden ekonomik faydalar elde edebilmesi büyük önem taşıyor. Birlik için asıl amaç, oldukça büyük kapsamlı dijital bir ekosistem oluşturmak. Bu amaçla birlikte Bağlantılı İşbirliğine Dayalı Bilgi İşlem Ağı (3C Network-Connected Collaborative Computing) oluşturmak da önem arz ediyor. Bağlantılı İşbirliğine Dayalı Bilgi İşlem Ağı’yla beraber, pilot projelerle canlı bir Avrupa ekosistemi kurmak ve dijital ortamda iş birliği gerçekleştirilerek yeniliklere açık hâle gelmek amaçlanıyor.

AB son dönemde büyük teknolojik gelişmelerin tam ortasında yer alıyor. Bu gelişmeleri tüm paydaşlar ve benzer düşüncelere sahip ortaklarla geniş bir şekilde tartışmak ise AB için aynı derecede önem taşıyor. Dolayısıyla Komisyon, sunmuş olduğu bu Beyaz Kitap ile AB üye ülkeleri, sivil toplum, sanayi ve akademisyenler arasında geniş bir istişare başlatıyor. Beyaz Kitap’ta yer alan ve öne sürülen bu fikirler, hem güvenli ve dayanıklı dijital altyapıları sağlamaya yönelik politika araçlarını hem de gelecekteki düzenleyici çerçevenin temel unsurlarına ilişkin olası senaryoları içeriyor. Gelecekte yaşanması muhtemel senaryolara ilişkin görüşler toplamak ve bu senaryolarla Komisyonun gelecek tekliflerine katkıda bulunma fırsatını sunmak amaçlanıyor. Bu istişarenin, Komisyonu sonraki adımlarına daha hazırlıklı hâle getireceği ve tüm ilgili taraflarla kapsamlı bir diyaloğa olanak tanıyacağı düşünülüyor.

Bu Girişimler AB Vatandaşlarına Ne Gibi Faydalar Sağlayacak?

Komisyonun girişimiyle gelecek olan yeni teknolojik ilerlemeler ve geliştirilecek olan altyapı sistemi, AB vatandaşlarına birçok fayda sağlayacak. Bu faydalardan en önemlileri şu şekilde:

• •Kaynak kullanımını iyileştirmek için binalarda akıllı enerji şebekeleri ve sensörler kullanılması;
• •Daha güvenli ve enerji açısından daha verimli işyerleri oluşturulması;
• •Karayolu güvenliğini ve karayolu trafiğini iyileştirmenin yanı sıra karbon emisyonlarını da azaltacak olan 5G özellikli daha ucuz ve daha temiz ulaşımın sağlanması;
• •Kişiselleştirilmiş ilaç önerileriyle beraber daha iyi bir sağlık hizmetinin sunulması ve verilere daha hızlı erişimle daha hızlı ilaç geliştirilmesi ve tele-tıp (hastanın teknoloji aracılığıyla uzaktan sağlık hizmetlerini alabilmesini sağlayan uygulamalar bütünü) sayesinde hasta takibinin daha kolay hâle getirilmesi;
• •Gelecek nesiller için daha sürdürülebilir bir gelecek oluşturulması.

Sonuç

Komisyonun 21 Şubat’ta sunmuş olduğu Beyaz Kitap ile telekomünikasyon firmaları için tek pazar oluşturulmasına yardımcı olacak çeşitli politika çözümleri belirlendi. Avrupa kıtasının her bölgesinde ve herkese güvenli, hızlı ve güvenilir bağlantı sağlayan bir dijital altyapıya ihtiyaç olunduğundan dolayı bu çözüm önerileri ortaya çıktı.

Dijital ağ altyapıları AB’nin gelecekte rekabetçi ve daha dirençli bir kıta olması için önem arz ediyor. Dolayısıyla, Komisyon tarafından sunulan bu Beyaz Kitap, gelecekte oluşturulacak olan dijital ağ yasasının da temellerini atıyor. Gelecekte yeterli ve etkili bir dijital ağ altyapısı oluşturmak için gereken yatırımların önünün açılması amacıyla ve gerçek bir dijital tek pazar oluşturmak yolunda önceliğin eşit şartların sağlamak olduğu düşünülüyor.

Komisyonun sunduğu Beyaz Kitap’ta 12 farklı senaryoya ilişkin bir kamuoyu müzakeresi başlatıldı. Bu kamuoyu müzakeresi 30 Haziran 2024 tarihinde sona erecek. Ardından ise konuya ilişkin sunumlar yayınlanacak ve gelecekteki politika eylemlerine katkıda bulunulacak.

Nagehan Nur Uysal, İKV Uzmanı