Cumhurbaşkanı Erdoğan, AB Tarafından Düzenlenen Liderler Toplantısına Katıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 21 Mart 2025 tarihinde AB Konseyi Başkanı António Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile çevrim içi bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye katılan diğer fikirdaş ülke liderleri arasında İzlanda Başbakanı Kristrún Frostadóttir, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ve Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer yer aldı.

Toplantının Kapsamı

Fikirdaş ülkeleri bir araya getiren bu toplantıda AB Konseyinin 20 Mart’ta toplanan zirvesinde gündeme gelen konular hakkında liderlere bilgilendirme yapıldı. Zirvede AB’nin Ukrayna’da adil ve sürdürülebilir bir barış sağlama konusundaki güçlü pozisyonu ve Ukrayna’ya destek gündeme gelirken sağlanan uzlaşılardan biri de AB’nin güvenliğine ve savunmasına yatırım yapmaya devam etmesi gerekliliği oldu. Bu bağlamda liderler “Hazırlıklılık-2030” (Readiness-2030) mekanizmasına atıfta bulundular. Bu mekanizma, AB’nin güvenilir bir caydırıcılık görevi görecek bir savunma sanayi altyapısı ve savunma kabiliyeti kurmasını amaçlayan bir yol haritası sunuyor.

Costa ve von der Leyen aynı zamanda savunma sanayisi için teklif edilen finansal mekanizmaları ve ortak ülkeler için bu mekanizmalardan doğan fırsatlar konusunda liderlere bilgi verdi. Burada iki mekanizmadan söz edildi:

1. Ulusal Kaçış Hükmü: Üye ülkelerin ulusal bütçelerinde 650 milyar avroya kadar bir mali alan açılmasını sağlayacak. Bu mekanizma, savunma ekipmanının kaynağına dair herhangi bir koşul içermiyor; bu nedenle, AB’nin ortak ülkelerinden gelen askerî ekipman doğrudan fayda sağlayabilecek.

2. SAFE: 150 milyar avroya kadar kredi sağlayacak bir mekanizma. Norveç ve İzlanda, tek pazar üyesi olduklarından dolayı doğrudan katılım sağlayabilecek. Birleşik Krallık, Kanada ve Türkiye gibi diğer ülkeler ise bir savunma ürününün %35’ine varan oranlarda o ürüne katkı yapabilecek. Eğer bu ülkeler %35’ten daha fazla katkıda bulunmak isterlerse bir Güvenlik ve Savunma Ortaklığı ve buna bağlı bir ortaklık anlaşması yapılması gerekecek.

Toplantının katılımcıları Ukrayna’yı güçlendirmek ve Avrupa’nın güvenliğini artırmaya dair çabaların koordine edilmesine devam edilmesi konusunda uzlaşıya vardılar.

Sonuç ve Değerlendirme

AB’nin küresel ortaklarının rollerinin daha da ön plana çıkması dolayısıyla fikirdaş ülkelerle gerçekleştirilen toplantıların ikincisi düzenlendi. Nitekim Costa, AB’nin küresel ortaklarla iş birliğini “hayati” olarak değerlendirdi. Bu toplantıda AB’nin güvenlik kaygıları ve AB güvenliğine bu ülkelerin yapabileceği olası katkılar ön plana çıktı. AB’nin kendi güvenliğini sağlama yönünde attığı adımlar, kurduğu iş birlikleri ve sunduğu finansal imkânlar, savunma sanayisinde önemli bir atılım gerçekleştiren Türkiye’nin ürünlerinin AB pazarında yer bulması açısından da ayrıca önem taşıyor.