ADF: “Ayrışan Dünyada Diplomasiyi Sahiplenmek”

Geniş katılıma sahne olan Antalya Diplomasi Forumu 11-13 Nisan 2025 tarihleri arasında “Ayrışan Dünyada Diplomasiyi Sahiplenmek” teması çerçevesinde düzenlendi. ADF 2025’in açılışına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 20’den fazla devlet ve hükümet başkanı, 74 Bakan, 450’ye yakın üst düzey temsilci ve 140’ı aşkın ülkeden katılımcı yer aldı. Forum kapsamında, Orta Doğu’dan Asya Pasifik’e, Afrika’dan Latin Amerika’ya uzanan konular ile iklim değişikliği, terörizmle mücadele, insani yardım, dijitalleşme, gıda güvenliği ve yapay zekâ dâhil olmak üzere küresel gündeme ilişkin konular ele alındı.

Forumda belirlenen temayla verilmek istenen mesaj küresel ayrımların yükselişe geçtiği bir zamanda diplomasinin istikrar sağlayıcı bir güç olarak yeniden var olmasının aciliyeti oldu. Küresel sorunların giderek yoğunlaştığı bu zamanda forumun amacı çok taraflı düzenin sistemik sorunlarını değerlendirmek ve hızla değişen uluslararası ortamda diplomasinin sahiplenilmesi için diyaloğu teşvik etmek olarak ortaya çıkıyor. Bu amaçla foruma küresel liderler, politika yapıcılar, akademisyenler, iş dünyası uzmanları, medya ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi.

Avrupa Güvenliği, Kritik Dönemeçte Paneli

Avrupa güvenliğini konu alan panelde, Rusya-Ukrayna savaşı ve Avrupa’nın güvenlik mimarisi konuları tartışıldı. Dışişleri Bakan Yardımcısı ve AB Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Hırvatistan Dış ve Avrupa İşleri Bakanı Gordan Grlic Radman, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığında Avrupa ve Kuzey Amerika’dan Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Doughty, Finlandiya Dış ve Güvenlik Politikası Direktörü Outi Holopainen ve NATO Siyasi İşler ve Güvenlik Politikasından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Vekili Javier Colomina panele katıldı. Panelde Ukrayna Dışişleri Bakanı Sybiha Avrupa güvenliğinin Ukrayna olmadan düşünülemeyeceğini belirtirken Türkiye, Finlandiya, Birleşik Krallık ve NATO yetkilileri de Avrupa’nın güvenliği için iş birliği, bütüncül yaklaşım ve Ukrayna’nın desteklenmesinin elzem olduğunu belirtti.

Değişen Gerçeklikler Zamanında Orta Doğu ve Kuzey Afrika’yı Yeniden Düşünmek Paneli

Panelde Orta Doğu ve Kuzey Afrika’daki sorunlar, bölgesel ve küresel istikrar üzerine etkileri ve çeşitli çözümler üzerine değerlendirmeler yapıldı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz, Tunus Dışişleri Bakanı Muhammed Ali en-Nefti, AB Körfez Bölgesi Özel Temsilcisi Luigi di Maio ve The Shaikh Group CEO'su Ahmed Salman Shaikh bu panelin katılımcılarıydı. Panelde İsrail-Filistin meselesine dikkat çekildi ve Orta Doğu’da kalıcı barış soruları üzerine odaklanıldı.

Rekabet Çağında Kritik Ham Maddeler Paneli

Panelin odak noktası jeopolitik, ekonomik ve stratejik açıdan önemli yer altı kaynaklarının, küresel rekabet ortamındaki önemi ve enerji dönüşümüne etkileri oldu. Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Eduardo Gil Pinto, Botsvana Uluslararası İlişkiler Bakanı Phenyo Butale ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Ayşe Berris Ekinci panel konuşmacıları oldu. Çok kutuplu tedarik zincirleri, uluslararası iş birliği, şeffaflık ve küresel dayanışmanın önemi vurgulandı.

Değerlendirme

Dördüncüsü düzenlenen ADF 2025 yoğun diplomasi trafiğine şahitlik etti. Jeopolitik gerilimlerin arttığı, çatışmaların yaygınlaştığı, yükselen tehdit algısının silahlanmayı da üst seviyeye çıkardığı günümüz koşullarında diplomasi ve küresel iletişimin öne çıkarılması forumun en önemli kazanımları arasında yer aldı. Panellerde öne çıkan konuların Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 14 devlet ve hükümet başkanı ve bir özerk yönetim lideriyle görüşmelerinde de öne çıktığı görüldü. Görüşmelerdeki ana konular İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının sona erdirilmesi, Suriye’deki gelişmeler, terörle mücadele, Ukrayna’da kalıcı barışın tesisi ve Türkiye-AB ilişkileri oldu. ADF, küresel problemlerin arttığı bu dönemde diplomasinin ne kadar önemli bir araç olduğunu gözler önüne serdi.