Cumhurbaşkanı Erdoğan, Oval Ofis’te ABD Başkanı Trump ile Buluştu

BM Genel Kurulu için ABD’de bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, 25 Eylül 2025 tarihinde ABD Başkanı Trump ile Oval Ofis’te bir araya geldi. Beş yıl gibi bir sürenin ardından gerçekleşen görüşme, iki ülkenin ilişkilerinin daha iyiye gitmesi açısından olumlu bir işaret olarak görüldü. İki saat 20 dakika süren görüşmenin gündeminde ikili ilişkiler, savunma iş birliği, bölgesel gelişmeler gibi çeşitli kritik öneme sahip konular ele alındı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji Bakanı Alpaslan Bayraktar, Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu ve Milli İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın da görüşmede yer aldı.

CAATSA Yaptırımları Kaldırılacak mı?

Türkiye-ABD arasında uzunca bir süredir devam eden en büyük tartışma konularından biri F-35 meselesi idi. Dolasıyla, görüşmenin en çok merak edilen çıktısı bu konuda bir gelişme olup olmayacağıydı. Görüşme sırasında gazetecilerden gelen soruları yanıtlarken Başkan Trump, F-35 konusunun dikkatlice görüşüleceğini ve toplantının iyi geçmesi durumunda CAATSA yaptırımlarının hızlı bir şekilde kaldırılabileceğine işaret etti. Bu durum hem F-16 hem F-35 için yeşil ışık olarak algılandı. Ancak CAATSA yaptırımlarının Kongre tarafından çıkarılan yasaya dayandığı dikkate alınırsa Başkan'ın bu yasayı tek taraflı olarak lağvetme yetkisi bulunmuyor. CAATSA, "ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltmasından oluşuyor.  ABD Aralık 2020'de, Rusya'dan satın alınan S-400 hava savunma sistemi nedeniyle Türkiye'ye CAATSA kapsamında yaptırım uygulamaya başladı. ABD Kongresi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın almasının CAATSA'nın 231'inci maddesini ihlal edeceği ve yaptırımların gündeme gelmesi gerektiğini belirtmişti.

Rusya’dan Yakıt Alınmasının Durdurulması

Görüşme sırasında Başkan Trump, Türkiye’nin Rusya’dan petrol ve gaz almamasının alınabilecek en iyi karar olduğunu ifade etti. Türkiye ise doğal gaz ihtiyacının en büyük kısmını Rusya’dan karşılıyor. Görüşme sonrasında Trump her ne kadar kendisinin Türkiye’den bu konuda bir ricası olursa uygulanacağını ifade etse de Türkiye’den bu konuda resmî bir açıklama gelmedi. Ancak ABD ile yakınlaşma ve LNG alımı Rusya’ya olan ihtiyacı azaltarak ABD’nin Türkiye’nin enerji tedarik sürecindeki rolünü artırabilir. Konu ile ilgili olarak Kremlin sözcüsü Peskov Türkiye ile Rusya'nın ticari ve ekonomik iş birliğini sürdürdüğünü dile getirerek, "Türkiye, Rusya ile hangi alanlarda iş birliği yapacağına kendisi karar veren egemen bir devlettir" açıklamasında bulundu. Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanı Lavrov ise, konuyla ilgili kendisine yöneltilen soruya “Türkiye Cumhuriyeti'nin pozisyonuna saygı duyuyoruz. Türkiye Cumhuriyeti'nin kendine ve halkına saygı duyduğundan hiç şüphemiz yok" şeklinde cevap verdi.

LNG ve Nükleer İş Birliği Anlaşması

Türkiye ve ABD arasında 20 yıl vadeli LNG anlaşması imzalandı. Bu anlaşma, sadece uzun vadeli enerji arzına yönelik değil. Aynı zamanda, Türkiye’nin Rusya’ya olan bağımlılığını da düşürmeyi amaçlıyor. Bu da enerji olanakları çeşitlendirilerek ve jeopolitik bağımsızlığı güçlendirilerek yapılacak.

LNG anlaşmasının yanı sıra bir de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından duyurulan Stratejik Sivil Nükleer İş Birliği Mutabakat Zaptı, Türkiye ve ABD arasında nükleer enerji ortaklığını ilerletmek hedefiyle imzalandı.

Gazze ve Suriye

Gazze konusunda Başkan Trump, BM Genel Kurulu kapsamında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve diğer liderler ile Gazze üzerine yaptıkları toplantıya atıfta bulunarak anlaşmaya varmak üzerine olduklarını ifade etti. Ayrıca Başkan Trump, Gazze’deki krizin sona ermesi ve tüm esirlerin serbest bırakılması üzerine yoğunlaştıklarını ve İsrail ile görüşerek somut bir sonuca ulaşmak istediklerini belirtti.

Suriye için ise Başkan Trump, zaferin Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ve Türkiye’ye ait olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın isteği doğrultusunda Suriye üzerindeki yaptırımları kaldırdığını da ekledi.

Değerlendirme

Uzun bir sürenin ardından gerçekleşen bu buluşma, tüm dünyanın dikkatini çekti. Türkiye-ABD ilişkileri açısından olumlu bir tablo oluşturan bu görüşmenin en önemli çıktıları ABD’nin CAATSA yaptırımlarını kaldırma ihtimali, F-16 ve F-35 satışlarının olası satışı ve LNG ve nükleer iş birliği anlaşmaları oldu. Her iki lider de görüşme sonrası yaptıkları açıklamalarda görüşmenin verimli geçtiğini ifade etti. ABD’nin Ankara Büyükelçisi Thomas J. Barrack da görüşmeyi “destansı ve tarihi” olarak nitelendirdi. ABD eski Başkanı Joe Biden dönemine kıyasla ilişkilerin daha pozitif bir yere geldiği net bir şekilde görülüyor. Yeni yapılan anlaşmalar ve iş birlikleri ile ilerleyen günlerde ilişkiler daha güçlü bir seviyeye çıkabilir. Görüşmenin tartışmalı yönleri ise, Başkan Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a “meşruiyet vermeliyim” şeklindeki ifadesi ile “hileli seçimler” vurgusu idi. Başkan Trump’ın iş dünyası tecrübesinden gelen pazarlık stratejisi kapsamında muhatabına yönelik taltif ve baskı stratejisini aynı anda kullanmasına iyi bir örnek oluşturabilir. Görüşme ABD Türkiye ilişkileri açısından daha olumlu bir döneme işaret etse de, daha gidilecek çok yol olduğu ve ilişkilerin önemli açmazları da barındırdığı unutulmamalı.