Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanan kararla, 2018’de ABD’nin çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği ilave vergilere karşılık Türkiye tarafından ABD’ye uygulanan ek mali yükümlülükler sona erdirildi. Böylece alkollü içecekler, binek otomobiller, yaprak tütün, kozmetik ve makyaj ürünleri ile plastik ve kâğıt türleri gibi 22 ürün grubuna yönelik uygulanan ek vergiler kaldırıldı. Ticaret Bakanlığının açıklamasında, bu kararın DTÖ Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması çerçevesindeki danışma süreci ve panel raporları sonucunda, ABD ile yürütülen olumlu müzakereler neticesinde alındığı vurgulandı.
Öte yandan Ticaret Bakanlığı, otomotiv ithalatına yönelik de yeni bir düzenleme getirdi. AB ve Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yapılan ülkeler dışından ithal edilen binek otomobiller için konvansiyonel ve hibrit modellerde %25 veya en az 6 bin dolar, dışarıdan şarj edilebilir hibrit otomobillerde %30 veya en az 7 bin dolar, elektrikli araçlarda ise %30 veya en az 8 bin 500 dolar ek mali yükümlülük uygulanacak. Yatırım teşvik belgesi alan firmalar, söz konusu yeni vergilerden muaf tutulacak. Bu yönüyle düzenleme, yalnızca korumacı değil, doğrudan yatırımı teşvik edici bir nitelik taşıyor.
Altını çizmek gerekir ki, 2018’den bu yana ABD menşeli otomobillere uygulanan %60 oranındaki ek vergi kaldırıldı ancak ABD, Türkiye’nin STA imzaladığı ülkeler arasında yer almadığından, bu ülke menşeli otomobiller yeni belirlenen ek mali yükümlülüklere tabi oldu. Ayrıca daha önce %60’ı aşan yüksek vergi oranlarına tabi olan Çin menşeli otomobillerde de vergiler aşağı çekilerek standartlaştırıldı. Bununla birlikte, Japonya gibi geçmişte ilave gümrük vergisine tabi olmayan ülkeler, bu yeni uygulamayla birlikte ek mali yükümlülüklere tabi oldu. Bu kapsamda Toyota, Honda, Nissan, Lexus gibi Japon menşeli markalarda fiyat artışı beklendiği için kararın iç pazarda önemli etkiler yaratması öngörülüyor.
Karar, yayımlanma tarihini izleyen 60’ıncı günde yürürlüğe girecek ve mevcut ithalat işlemleri için bir geçiş süreci sağlanacak. Bahse konu kararla Türkiye, artan ithalat baskısına karşı yerli üretimi ve istihdamı korumayı, aynı zamanda yatırımları teşvik etmeyi hedefliyor.
Ahmet Emre Usta, İKV Uzmanı