AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı yürüten Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da 1 Ekim 2025 tarihinde, AB Hükümet ve Devlet Başkanları Gayriresmî Toplantısı düzenlenmişti. Bu önemli görüşmeden bir gün sonra, 2 Ekim 2025 tarihinde Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi gerçekleştirildi. Yedincisi düzenlenen zirvede gün boyunca önemli ikili görüşmeler gerçekleşirken, zirvenin genel oturumunda savunma ve güvenlik meseleleri ana tema olarak öne çıktı.
“Daha Güçlü Bir Avrupa”
Avrupa Siyasi Topluluğu, 2022 yılında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından kurulması teklif edilmiş bir siyasi forum olarak ortaya çıkmıştı. Her altı ayda bir düzenlenen zirvelere 47 Avrupa ülkesi katılım gösteriyor ve bu zirvelerde daha çok Avrupa’nın güvenliği ve ortak geleceğine ilişkin konular ele alınıyor. Topluluğun yedinci zirvesi, hâlihazırda AB Konseyi Dönem Başkanlığı görevini üstlenen Danimarka’da, başkent Kopenhag’da gerçekleşti. Zirvenin ana gündemini Rusya-Ukrayna savaşı, Avrupa’nın güvenliğine dair güncel sorunlar ve meseleler oluştururken liderler, mevcut uluslararası konjonktürde Avrupa’nın kendine güvenen daha güçlü bir kıta olması yönünde atılabilecek adımları da tartıştı.
AB Konseyi Başkanı António Costa, Avrupa gündemindeki birçok konuya değinen bir konuşma yaptı. Moldova’da gerçekleştirilen seçimleri kazanan Maia Sandu’yu tebrik eden Costa, seçim sonuçlarını hem Moldovalıların hem de Avrupalıların zaferi olarak tanımladı. AB Konseyi Başkanı, Azerbaycan ve Ermenistan liderlerini üzerinde uzlaştıkları barış anlaşması için kutladıktan sonra Ukrayna’ya işaret ederek, “Ukrayna’yı desteklemek savaşı desteklemek demek değil; Ukrayna’nın kalıcı ve adil bir barış hakkını desteklemektir” diye konuştu. Ekonomik güvenlik kapsamında değer zincirleri ve kritik ham maddelere erişimi garanti altına almaları gerektiğini ifade etti.
AB Konseyi Dönem Başkanı Danimarka’nın Başbakanı Mette Frederiksen konuşmasında, Avrupa’nın Ukrayna’ya sunduğu “sarsılmaz desteğin” süreceğini belirtti. Frederiksen son haftalarda tanıklık edilen hava sahası ihlalleri, siber saldırılar gibi olaylara atıf yaparak “Rusya bizi test ediyor, şu an her zamankinden daha güçlü bir şekilde bir arada durmamız gerekiyor” diye konuştu. Ukrayna’ya gönderilen her bir avronun, Avrupa’nın güvenliğine yapılan yatırım olarak düşünülmesi gerektiğinin altını çizen Frederiksen, ayrıca Ukrayna’nın AB üyeliği hususunda bir ülkenin ya da bir kişinin, tüm Avrupa’nın geleceğine karar vermesine izin vermeyeceğini söyledi.
Zirvenin genel oturumunun ardından, güvenlik teması çerçevesinde değerlendirilen pek çok konuda yuvarlak masa toplantıları yapıldı. Geleneksel ve hibrit tehditler ve Avrupa’nın izlemesi gereken strateji, ekonomik güvenlik, göç gibi konularda liderler fikir alışverişinde bulundular.
İkili Görüşmeler
Zirve, yuvarlak masa toplantılarıyla devam ederken AB liderleri aynı zamanda önemli ikili görüşmeler de gerçekleştirdiler. AB Konseyi Başkanı Costa, Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ayrı toplantılarda Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile görüştüler. Her iki görüşmede de AB liderleri, ağustos ayında Vaşington’da varılan barış anlaşması dolayısıyla memnuniyetlerini belirterek Aliyev ve Paşinyan’ı tebrik ettiler.
Bu görüşmenin ardından Costa, Von der Leyen ve Kallas, Avrupa ülkelerinden liderlerle beraber Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu’yla bir araya geldi. Sandu’yu seçim başarısından dolayı tebrik ederlerken, ülkenin AB katılım sürecinin nasıl hızlandırılabileceği de görüşmede tartışıldı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy ile yapılan görüşmede de AB liderleri, Ukrayna’ya verilen desteğin adil ve kalıcı bir barışa ulaşılana dek süreceğinin altını çizdiler.
AB Konseyi Başkanı Costa ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de bir görüşme gerçekleştirdi. Costa, Grönland’ın Avrupa ekonomik güvenliği ve stratejik özerkliği için kritik önemini vurgularken, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ile de bir araya gelerek AB ve Norveç’in üzerinde çalıştığı güvenlik ve savunma ortaklığı, Ukrayna’ya verilen destek ve iklim eyleminde atılacak ortak adımlar konularını tartıştılar.
Tunç İbrahim Ceylan, İKV Uzmanı