AP, İlk Avrupa Savunma Sanayi Programını Onayladı

Avrupa Parlamentosu, 25 Kasım 2025 tarihinde AB’nin savunma alanındaki en kapsamlı girişimi olan Avrupa Savunma Sanayi Programı’nı (European defence industry programme- EDIP) resmen onayladı. AB Konseyi ile önceden uzlaşıya varılan düzenleme, Birliğin savunma sanayi kapasitesini güçlendirmeyi, ortak tedarik mekanizmalarını geliştirmeyi ve AB içerisinde savunma üretimini hızlandırmayı hedefliyor.

Toplam 1,5 milyar avroluk bütçeye sahip EDIP kapsamında, 300 milyon avro Ukrayna Destek Aracı’na (Ukraine Support Instrument- USI) ayrılırken, savunma tedarik zincirinin dönüşümünü hızlandırmak üzere Savunma Tedarik Zinciri Dönüşümünü Hızlandırma Fonu (Fund to Accelerate Defence Supply Chain Transformation- FAST) adıyla en az 150 milyon avroluk ek bir kaynak oluşturulacak. Parlamento üyeleri, müzakerelerde programın bütçesinin artırılması için SAFE aracından ek katkılar sağlanması konusunda da başarılı oldular. Ayrıca Üye Devletlerin kullanılmamış Kurtarma ve Dayanıklılık Fonlarını (Recovery and Resilience Facility-RRF) EDIP projelerine yönlendirmesine olanak tanınarak finansman esnekliği de artırıldı.

Program, savunma projelerinde “Avrupa’dan alım” ilkesini (“buy European” principle) de güçlendiriyor. Buna göre, finansman sağlanacak projelerde üçüncü ülke kaynaklı bileşenlerin toplam maliyet içindeki payı %35’i aşamayacak. En az dört Üye Devletin ortak yürüttüğü savunma projeleri destek kapsamına alınacak ve Ukrayna bu projelere katılabilecek. Yeni düzenleme ile kurulacak USI ise Ukrayna savunma sanayisinin modernizasyonuna ve AB ile entegrasyonuna katkı sağlayacak.

Girişim, komite raportörleri tarafından Avrupa savunmasının dayanıklılığını ve stratejik özerkliğini artıracak “tarihi bir adım” olarak nitelendirildi. 457 oyla kabul edilen düzenlemenin yürürlüğe girmesi için Üye Devletler tarafından resmî olarak onaylanması gerekiyor.