AB Liderleri Ukrayna, Savunma ve Mali Çerçeveyi Ele Aldı

AB liderleri 18-19 Aralık 2025 tarihlerinde Brüksel’de bir araya geldi. Anlaşmaya varılan başlıca konular arasında Ukrayna, Orta Doğu, Avrupa savunma ve güvenliği, gelecek çok yıllı mali çerçeve, genişleme ve reformlar, göç ile jeoekonomi ve rekabetçilik yer aldı.

Ukrayna

Savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna’ya destek veren AB, diğer ortaklarıyla birlikte, Ukrayna ve halkına -ekonomik ve askerî destekler dâhil- yardım sağlamayı sürdüreceğini bir kez daha vurguladı. Bu çerçevede, AB liderleri, Rusya’nın açtığı bu savaşın bitirilmesi için yakın zamanda gösterilen diplomatik çalışmaları takdir etti ve Rusya’yı acil ateşkes üzerinde anlaşmaya çağırdı. Liderler, barış müzakerelerinin Ukrayna dâhil olmadan olmayacağını bir kez daha yineledi. AB üye ülkeleri güvenlik garantilerini Gönüllüler Koalisyonu ya da ABD ile iş birliği ile sağlamaya hazır olduklarını da belirtti.

Ukrayna’nın askerî ve savunma ihtiyaçlarının -hava savunma ve anti-drone sistemleri ve büyük kalibreli mühimmat dâhil- karşılanmasında üye ülkelerin adım atması gerektiği ifade edildi. Ayrıca, Ukrayna’nın AB üyeliğine yönelik destek de yinelendi. Rusya üzerindeki baskının artması için de 2026’ının ilk aylarında yeni yaptırım paketleri üzerine çalıştıkları belirtildi.

Avrupa Savunma ve Güvenliği

AB liderleri, AB’ye ve üye ülkelere yapılan hibrit saldırıları kınadı ve Rusya ve Belarus’un yoğunlaşan hibrit kampanyası karşısında, AB’nin direncinin güçlendirilmesi ve kritik altyapının korunması için çalışmaların hızlandırılması çağrısında bulundu. Gelecekteki saldırıları caydırmak amacıyla AB’nin bu ülkelere yönelik ilave yaptırımlar uygulamayı değerlendirmesi de gündemde yer aldı.

Liderler, Avrupa’nın 2030’a kadar savunma hazırlığını artırma yönündeki ilerlemesini de değerlendirdi. Bu kapsamda, kabiliyet koalisyonları ve öncelikli alanlar dâhil olmak üzere ulusal düzeyde yürütülen çalışmaları gözden geçirerek, 2026’nın ilk yarısında projelerin hayata geçirilmesi hedeflendi. Savunma hazırlığı sadeleştirmesi ve askerî hareketliliğin kolaylaştırılması için yakın dönemde yapılan önerilerin üzerinde daha derin bir şekilde çalışmalar yürütmeye yönelik çağrı yapıldı.

Çok Yıllı Mali Çerçeve 2028-2034

Liderler, AB Konseyinin Danimarka Dönem Başkanlığı tarafından hazırlanan müzakere çerçevesini not ederken, zamanında bir uzlaşmaya varılmasını sağlamak amacıyla, Konseyin gelecek dönem başkanlıklarını bu çalışmaları ilerletmeye çağırdı.

Eğer 2026 bitmeden uzlaşma sağlanırsa, gerekli mevzuat 2027’de çıkarılabilecek ve böylece AB kaynaklarının 2028 Ocak’tan itibaren yararlanıcılara kesinti olmadan aktarılması güvence altına alınacak.

Ön Plana Çıkan Diğer Gündemler

İlk olarak, Belçika Başbakanı Bart De Wever uzunca bir süredir dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna’ya destek için kullanılmasına karşı çıkması başarıyla sonuçlandı. Bu AB’nin ortak bir borç yükü altına girmesi anlamına gelirken, üç AB üye ülkesi de (Macaristan, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti) mali yükümlülüklerden muaf tutulacak. Belçika Başbakanı açısından konu olumlu sonuçlanırken, von der Leyen beklediği kararı elde edemedi. Mercosur planı ve çiftçi protestoları ise ikinci bir gündem konusu idi. Mercosur anlaşmasının imzalanması için geçtiğimiz cumartesi günü beklenen tarih olmasına karşın son anda İtalya Başbakanı Meloni’nin karar değiştirmesiyle imzalanması gelecek ocak ayına ertelendi. Karar AB liderlerine von der Leyen tarafından duyuruldu.

Değerlendirme

Brüksel’de 18-19 Aralık 2025 tarihlerinde bir araya gelen AB liderlerinin yoğun gündemi arasında yine en ön plana çıkan mesele Ukrayna oldu. Son dönemde ABD tarafından yürütülen görüşmeler sonrası Ukrayna’da barışın sağlanmasına yönelik gündem hızlı bir şekilde ilerlemeye devam ediyor. AB liderleri de bir kez daha Ukrayna’ya olan desteklerini yinelerken Rusya’ya yönelik baskıların artması gerektiği üzerinde durdu. En önemlisi, Ukrayna’nın her şekilde desteklenmeye devam edileceği ve Ukrayna için güvenlik garantileri sağlanmasında AB ve üye ülkelerin hazır oldukları ve bunu Gönüllüler Koalisyonu ya da ABD ortaklığı ile gerçekleştirebilecekleri vurgusu idi. Liderler, AB’nin Ukrayna’da kalıcı çözüm konusunda etkin bir şekilde yer almaya kararlı olduğunu yeninden teyit etti.