İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
6-12 HAZİRAN 2013

Alman Anayasa Mahkemesi’nde ECB’nin tahvil alım programı görüşülüyor

Avro Alanı krizinde en etkili yöntem olarak görülen Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) tahvil alım programının hukuka uygunluğu, ECB Başkanı Mario Draghi’nin stratejisini eleştirmekte olan Alman Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından öne sürüldüğü üzere, 11 ve 12 Haziran tarihlerinde Alman Anayasa Mahkemesi’nde değerlendirilmeye başlandı. Hâkimler, ECB’ye, gerektiğinde devreye girerek kriz dolayısıyla mali sıkıntı yaşayan ülkelerin tahvillerini sınırsız şekilde satın almasına izin veren  “Doğrudan Para Transferi” (OMT) adı verilen programın, Banka’nın yetkisi dâhilinde olup olmadığını ve AB hukukuna uygunluğunu değerlendirecekler.

Alman basını tarafından Alman Anayasa Mahkemesi’nde bugüne kadar görülen en önemli dava olarak tanımlanan davada Alman Anayasa Mahkemesi’nin OMT programının Alman Parlamentosu’nun yetkilerini ihlal edip etmediğine karar vermesi bekleniyor. Alman Merkez Bankası, İtalya ve İspanya’nın tahvillerini sınırsız şekilde satın alması durumunda ECB’nin büyük kayba uğraması endişesini taşıyor. Geçen yıl ortaya koyulan OMT programı kapsamında henüz tahvil alımı yapılmamasına karşın program, Avro Alanı’na ilişkin endişelerin ve ortak para biriminin dağılacağına yönelik beklentilerin giderilmesinde büyük rol oynamıştı. Bundesbank yetkilileri ve bazı ekonomistler ECB’nin mali kayıp riskini artıracak programlar uyguluyor olmasının fiyat istikrarını gözetme yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına geldiğini belirtiyorlar. ECB’nin Avro Alanı ülkelerinden doğrudan borç senetleri alarak bu ülkeleri finanse etmesi AB Antlaşmalarına aykırı bulunuyor. Alman Maliye Bakanı Wolfgang Schauble, duruşmada, OMT programını desteklediğini tekrar belirterek Mahkeme’nin bir AB kurumu üzerinde karar vermesine ilişkin yetkisini sorguladı ve ECB’nin yetkileri dâhilinde hareket ettiğine dair şüpheleri olmadığını söyledi. 11 Haziran tarihinde, Schauble, Mahkeme’nin kararına uyacağını ve verilecek kararın olumlu olacağına dair güvenini dile getirdi. Mahkeme Başkanı, Andreas Vosskuhle ise tahvil programının başarısının anayasaya uygunluğu belirlemede bir kriter olamayacağını belirtti. Eylül ayındaki genel seçimlerden önce kesinleşmesi beklenmeyen mahkemenin kararının, ECB programı olan OMT’yi yürürlükten kaldırma yetkisi bulunmasa dahi hâkimler Bundesbank’ın programa katılımına ilişkin belirli kısıtlamalar getirebileceği belirtiliyor. OMT’nin hukuka aykırı bulunmasının, Almanya’nın Avro Alanı’ndan çıkmasına kadar varabilecek sonuçlara sebep olmasından endişe ediliyor.