AP’de, 26 Mart 2026 tarihinde, AB’de yasa dışı şekilde bulunan üçüncü ülke vatandaşlarının geri gönderilmesine ilişkin AB ortak sisteminin güncellenmesi konulu bir oylama gerçekleştirildi. Buna göre oylamada 389 olumlu, 206 olumsuz ve 32 çekimser oy kullanan AP üyeleri, AB’de kalma hakkı olmayan kişilerin geri gönderilmesine ilişkin düzenlemede modernizasyon yapılması üzerine AB Konseyi ile müzakere yürütme kararı aldı.
Merkez sağ ve sağ popülist partilere mensup AP milletvekillerinin desteklediği bu güncellemeye göre Birlik içerisinde kalma hakkı olmayan bireyler iki yıla kadar gözaltında tutulabilecek. Buna ek olarak, bu bireylerin denizaşırı merkezlere gönderilmesi de mümkün olacak. Ayrıca, güvenlik açısından risk yarattığı düşünülen ve kaçma ihtimali bulunan kişilerin gözaltında tutulması planlanıyor.
AB dışında geri gönderme merkezleri açma girişimi ilk olarak, İtalya tarafından Arnavutluk’ta kurma üzerine başlatılmıştı. Ancak konu, Roma Temyiz Mahkemesi ile ABAD’a taşınmıştı ve sığınmacılara kötü muamele yapıldığına dair eleştirilerin hedefi olmuştu. AB düzeyinde atılması planlanan bu yeni adım ise insan hakları savunucuları tarafından “mülteci hakları açısından tarihi bir gerileme” olarak nitelendirilirken, sağ popülist parti İsveç Demokratları ve AP üyesi olan Charlie Weimers ise işleyen bir göç sistemi sayesinde AB’de yasa dışı olarak bulunan bireylerin etkin şekilde geri gönderilebileceğini ifade etti.
Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı