Yaklaşık 25 yıl süren müzakerelerin ardından, 6 Aralık 2024 tarihinde Uruguay’ın başkenti Montevideo’da gerçekleşen Mercosur Zirvesi’nde AB ve Mercosur uzlaşı sağlamış ve 17 Ocak 2026 tarihinde taraflar STA’ya imza atmışlardı. Ancak, STA’nın hem AB’deki çiftçiler tarafından memnuniyetsizlikle karşılanması hem de Fransa ve Polonya’nın başını çektiği bazı üye ülkelerin onayını alamamasını takiben AP’de yapılan oylama yapılmış ve anlaşma, hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi için ABAD’a havale edilmişti.
İki taraf arasındaki ticari ilişkilerdeki tüm alanları kapsayan STA, modern ve kapsamlı bir anlaşma olarak nitelendiriliyor. Anlaşmanın hizmet ve imalat sektöründeki yatırımlara yeni imkânlar tanıması ve şirketlerin kamu ihalelerine katılımını kolaylaştırması hedefleniyor. Bunun yanında, anlaşmanın AB mallarının %91’inden fazlası üzerindeki gümrük vergilerini kaldırması ve Mercosur’un birçok sektördeki %35’e varan gümrük vergilerini de kademeli olarak indirmesi öngörülüyor. Böylece, AB’li işletmelerin yılda 4 milyar avronun üzerinde tasarruf sağlaması ve Mercosur pazarına erişimlerinin kolaylaşması bekleniyor.
AB ve Mercosur arasında imzalanan STA iki adet belgeden oluşuyor. Bunlardan birincisi AB-Mercosur Ortaklık Anlaşması, siyasal sütün ve ticari sütunu kapsıyor. Ara Ticaret Anlaşması ise (an interim Trade Agreement) yalnızca ticari hükümleri kapsıyor. 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe giren anlaşma ise STA’nın ticari sütununu kapsayan Ara Ticaret Anlaşması olarak karşımıza çıkıyor.
Geçici uygulama, belirli ürünlerde tarifelerin kalkmasını sağlayarak ticaret ve yatırımlar için öngörülebilir kurallar oluşturacak. Böylece, AB işletmeleri, tüketicileri ve çiftçileri anlaşmanın faydalarından hemen yararlanmaya başlayabilecek. Bu aşamadan sonra AP ve AB Konseyi tarafından onaylanmasının ardından tam olarak yürürlüğe girecek.
Hatice Fulya Topyıldız, İKV Uzman Yardımcısı