İlk kez yapılan AB-Ermenistan Zirvesi 4-5 Mayıs 2026 tarihlerinde Ermenistan’da gerçekleşti. Zirve kapsamında Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı António Costa, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile bir araya geldi. Zirve ikili ilişkilerin özellikle bağlantısallık, enerji, ulaşım ve dijital iş birliği yönünden güçlendirilmesi için önemli bir fırsat olarak görüldü. Zirve sırasında liderler ortak bir bildiriye imza attı. Bildiri ile AB’nin Ermenistan ile ilişkileri güçlendirme yolundaki kararlılığı ve Ermenistan’ın egemenliği, dayanıklılığı ve kapsamlı reform gündemine dair desteği bir kez daha tekrarlandı.
AB-Ermenistan Bağlantısallık Ortaklığı
AB-Ermenistan Zirvesi, bağlantısallık, güvenlik ve savunma, ekonomik kalkınma ve insanlar arasındaki temas alanlarında iş birliğinin güçlendirmesini amaçlıyordu. Bu kapsamda AB ve Ermenistan arasında Bağlantısallık Ortaklığı’na (EU-Armenia Connectivity Partnership) imza atıldı. Bu ortaklık ulaşım, enerji ve dijital bağları ilerletmek için önemli bir ilk adım olarak görülüyor. AB’nin Bölgelerarası Bağlantı Gündemi ve Ermenistan’ın Barış Kavsağı (Crossroad of Peace) girişimi ile uyum içerisinde bu ortaklığın ticareti artırması, iş olanakları yaratması, dayanıklılığı yükseltmesi ve bölgesel istikrarı desteklemesi bekleniyor.
Türkiye ve Ermenistan Ani Köprüsünü Beraber Restore Edecek
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz 3-4 Mayıs 2026 tarihlerinde gerçekleşen Avrupa Siyasi Topluluğu Toplantısı’nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen Ermenistan’da idi. Bu kapsamda Ermenistan Başbakanı Paşinyan ile bir araya geldi. Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Yılmaz, Paşinyan ile ikili ilişkileri tüm yönleri ile ele aldıklarını belirtti. Özellikle ulaştırma, gümrük, enerji ve dijital alanlarında iş birliğini güçlendirerek fırsatları değerlendirdiklerinin ve yapıcı adımların somut ilerlemeler sağlamasından memnuniyet duyduklarının altını çizdi.
Bu somut ilerlemelerden biri de görüşmede ortaya çıktı. İki ülke arasında Ani Köprüsü’nün restorasyonuna ilişkin bir mutabakat zaptı imzalandı. Yılmaz, benzer sembolik ve somut iş birliklerinin kalıcı barış ve güven ortamına katkı sağlamasını umduklarını ifade etti. Yılmaz, Türkiye’nin bölgesel barış ve diyalog konusundaki vizyonuna dikkat çekti ve şu sözlerle Güney Kafkasya’daki istikrarın önemini vurguladı:
“Bölgesel barış, diyalog ve istikrar temelinde; Güney Kafkasya’da normalleşmenin ilerletilmesi, ekonomik iş birliğinin artırılması ve halklarımız arası temasların güçlendirilmesi yönündeki yaklaşımımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Toplantımızın hayırlara vesile olmasını diliyor, Sayın Paşinyan’a nazik ev sahipliği için teşekkür ediyorum.”
AB, Türkiye-Ermenistan Demir Yolu Temaslarını Destekliyor
AB, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesine büyük bir destek veriyor. Ani Köprüsü restorasyonu kararı öncesinde, 28 Nisan 2026’da Türkiye-Ermenistan Ortak Çalışma Grubu toplantısı Kars’ta düzenlenmişti. Toplantıda Türkiye ve Ermenistan arasında Kars-Gümrü demir yolunun rehabilitasyonu ve faaliyete geçirilmesine de odaklanıldı. Demir yolu bağlantılarının yeniden kurulmasını ilerletmek amacıyla yapılan toplantı, AB tarafından da memnuniyetle karşılandı. AB tarafından yapılan açıklamada, “Ermenistan-Türkiye normalleşme sürecindeki sürekli ivme, bölgede kalıcı barış ve istikrar için gerekli olan daha geniş olumlu dinamikleri yansıtıyor.” İfadelerine yer verildi.
Değerlendirme
Tarihte ilk kez gerçekleştirilen AB-Ermenistan Zirvesi, AB’nin Ermenistan’ın Rusya etkisi altına girmesinin önünü kesme çalışmalarından biri olarak yorumlanıyor. Zirve ile ikili ilişkilerin giderek güçlenmesi hedefleniyor. AB, bölgede barış ve istikrarın devamlılığını sağlamak istiyor.
Aynı zamanda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ve Ermenistan Başbakanı Paşinyan arasındaki görüşme Türkiye-Ermenistan ilişkileri açısından da olumlu ilerlemelerin devam ettiğini gösteriyor. Demir yolu temaslarının ardından Ani Köprüsü’nün ortak restorasyonu kararı ilerlemelerin somut çıktısı olarak görülüyor. AB de Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki normalleşmeyi kuvvetle destekliyor.
Deniz Bal, İKV Uzman Yardımcısı