NATO Zirvesi Öncesinde Parlamenterler İstanbul’da Buluştu

7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesi İstanbul’da düzenlenen toplantıya 32 NATO ülkesinin meclis başkanları ve delegasyon başkanları katılım sağladı. Dolmabahçe Sarayı’nda gerçekleştirilen toplantıya ayrıca NATO Parlamenter Asamblesi (NATO PA) Başkanı Marcos Perestrello, NATO PA Başkanlık Divanı üyeleri ve diğer üst düzey temsilcileri katıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından zirve onuruna bir de yemek daveti düzenlendi.

Meclis Başkanı Kurtulmuş: “Bazı Üyelerin Ambargoları Son Derece Anlamsız”

NATO PA açış konuşmasını gerçekleştiren TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ilerleyen günlerde Ankara’da gerçekleştirilecek NATO Zirvesinin içinde bulunulan dönemin şartları bakımından yüksek önem arz ettiğine dikkat çekti. Tek kutuplu düzenin geride kaldığını ve çok kutuplu bir dünyaya geçiş yaşandığını kaydeden Kurtulmuş Avrupa’nın karşılaştığı sorunları çözmenin tek yolunun askeri kapasiteden geçmediğini, aynı zamanda ittifaka üye ülkelerin dayanışmayı artırması gerektiğini ve Avrupa kıtasını ilgilendiren sorunların barış perspektifiyle ele alınması gerektiğini değerlendirdi.

Ayrıca Kurtulmuş Türkiye’nin savunma harcamalarının GSYH’nin %5’i seviyesine çıkarılması hususundaki kararlılığının, bütün ülkelerce benimsenmesini umduklarını dile getirdi. İttifaka üye bazı ülkelerin özellikle savunma sanayi ürünleri konusunda uyguladıkları ambargonun ‘son derece tek taraflı, anlamsız ve ittifakın ruhuna uyumsuz’ olduğunu kaydederek Türkiye’nin savunma konusunda iş birliğine hazır olduğuna dikkat çekti ve bütün üye ülkelerden aynı yaklaşımı beklediklerine işaret etti. Başta İspanya olmak üzere ittifak üyelerinin Türkiye’nin hava savunma sistemine verdikleri desteğe teşekkür eden Kurtulmuş, NATO üyesi ülke halklarının güvenliklerine dair endişelerin ele alındığı, hakkaniyetli ve ortak bir çalışma anlayışıyla şekillenen yeni bir dünyanın kapılarının aralanması çağrısında bulundu. Meclis Başkanı Kurtulmuş’un açışının ardından ittifak ülke temsilcileri söz alarak konuşmalarını gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Teksas’tan Ankara’ya Uzanan Savunma Ağı Oluşturmalıyız”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan zirve onuruna verdiği yemek davetinde konuşarak Avrupa-Atlantik güvenliği tarihi bir dönemeçten geçtiğine dikkat çekti. Küresel çapta yeni bir döneme girildiğini, mevcut tanımlamaların, bugünün dünyasında anlamlarını büyük ölçüde yitirdiğini, böylesi bir ortamda hem NATO’nun caydırıcılığını muhafaza etmesinin hem de müttefikler arasındaki dayanışmanın daha kritik hale geldiğine inandığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, mevcut jeopolitik denklemin NATO’nun üstlendiği rolün önemini artırdığını belirtti. Türkiye’nin savunma harcamalarını artırdığını, NATO misyon ve harekâtlarına en fazla katkı sağlayan ilk 5 müttefik arasında yer aldığını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan Türkiye’nin bu katkılarına rağmen Avrupa güvenliğine sağladığı vazgeçilmez faydaların bazı durumlarda göz ardı edildiğini vurgulayarak “AB tarafından açıklanan güvenlik ve savunma girişimlerine Türkiye’nin dahil edilmesi konusunda siz parlamenterlerin yakın ilgi ve desteğini bekliyoruz. Türkiye’nin savunma alanında sahip olduğu kapasiteyi, dar siyasi çıkarlar nedeniyle dışlamanın kimseye faydası yoktur. Bu noktada ittifak çapında Teksas’tan Ankara’ya uzanan amasız, fakatsız bir güvenlik ve savunma ağı oluşturmalıyız.” şeklinde konuştu. Bununla birlikte Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara Zirvesi’nin bir diğer ayırt edici özelliğinin, savunma sanayisi iş birliğine yapacağı vurgu ve zirve kapsamında düzenlenecek NATO Savunma Sanayi Forumu’nda Türkiye’nin savunma sanayisi alanında kısa sürede katettiği önemli mesafenin sergilenmesi olduğunu kaydetti.

Değerlendirme

7-8 Temmuz’da Ankara’da gerçekleşecek olan NATO Zirvesi öncesi düzenlenen NATO PA toplantısı, NATO Zirvesi’nin gündemine kapı aralayarak ittifak ülkelerinin Ankara’da tartışacakları temel konuları ve Ankara’nın önceliklerinin ortaya konması açısından önem arz etti. Bu bakımdan NATO Zirvesi’nde de ittifak üyelerinin daha sıkı dayanışması ve savunma harcamalarının artırılması konularının öne çıkacağı görülüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve TBMM Başkanı Kurtulmuş’un konuşmalarında, Türkiye’nin Avrupa güvenlik girişimlerinden dışlanmasının ittifak ruhuna zarar verdiği vurgusu, Türkiye’nin AB’nin SAFE girişimine Yunanistan ve GKRY vetosu sonrası dahil edilememesi gerçeğine işaret ediyor. Yunan Başbakan Kiryakos Miçotakis’in Yunanistan ve GKRY’nin itirazları nedeniyle Türkiye’nin SAFE’ten dışlanmasına neden olduğunu doğrulamasıyla Türkiye de konuya ilişkin memnuniyetsizliğini açıkça ifade etmiş, bazı kaynaklar ise Almanya Cumhurbaşkanı Frank Walter Steinmeier’in Yunanistan’ı ikna girişiminde bulunduğunu iddia etmişti.

Melike Sönmez, İKV Uzman Yardımcısı