Ukrayna ve Moldova’nın AB Katılım Süreci Engellere Rağmen İlerliyor

3 Temmuz 2026 tarihinde yapılan teknik toplantıda AB ülkeleri, Ukrayna ve Moldova ile müzakerelerin bir sonraki aşaması olan, dış ilişkiler alanında yeni bir üyelik kümesi açma sürecini başlatmak konusunda oybirliğiyle anlaştı; resmî törenin 14 Temmuz’da yapılması bekleniyor. Ukrayna’nın katılım sürecinin ilerlemesi Başbakan Orbán döneminde Macaristan’ın vetosuna takılıyordu. Macaristan’da seçimleri kazanarak yeni bir hükümet kuran Peter Magyar ise, önceki Başbakan Orbán’ın Batı Ukrayna’daki Macar azınlığın durumunu öne sürerek katılım müzakerelerine getirdiği vetoyu kaldırdı. Bunun sonucunda katılım müzakerelerinin “Önce temeller” ilkesi çerçevesindeki ilk kümesini oluşturan Temel Haklar kümesi müzakereye açılmıştı.

Peter Magyar, önceki hükümetin vetosunu kaldırdı ancak yaz tatili öncesinde tüm kümelerin müzakereye açılmasını çok erken bulduğunu da belirtti. İrlanda’nın 1 Temmuz’da başlayan AB Konseyi Başkanlığı, bu nedenle daha pragmatik bir yaklaşım benimseyerek, her seferinde bir kümenin kademeli olarak açılmasını önerdi. Aşamalı yaklaşım meyvelerini vermeye başlamış gibi görünüyor: Macaristan, diğer 26 Üye Devlet ile birlikte, diğer politika alanlarına göre nispeten daha az tartışmalı olan dış ilişkiler, dış politika ve güvenliği kapsayan altıncı kümeyi açmayı kabul etti. AB’nin altıncı kümenin açılışını kesinleştirmeye yönelik ortak tutumunun 13 Temmuz Pazartesi günü onaylanması ve ardından ertesi gün Hükümetlerarası Konferans’ta resmî açılışın yapılması bekleniyor.

İrlanda Dönem Başkanlığı’nın açılış töreninde konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Ukrayna’yı AB’ye en kısa sürede almanın tüm üyelerin yararına olacağını belirtmişti. Ukrayna’nın AB sürecinin hızlandırılması ile ilgili olarak Polonya’nın da çekinceleri bulunuyor. Zelenski’nin bir askerî birliği “Ukrayna İsyan Ordusu” olarak adlandırması Polonya ile ilişkileri bozdu. Ukrayna İsyan Ordusu Ukrayna’nın Sovyetler Birliği’ne karşı direnişinde önemli rol oynadığı için Ukrayna’da olumlu karşılanıyor. Ancak Polonya’da Ukrayna İsyan Ordusu Polonyalılara karşı katliamlar gerçekleştiren bir güç olarak son derece kötü bir şöhrete sahip. Son olarak yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre Polonyalıların % 60’ı Ukranya’nın AB üyeliğine karşı çıkıyor.

Zelenski İrlanda’nın Dönem Başkanlığı töreninde Dublin’de yaptığı konuşmada, Ukrayna’nın üyelik müzakerelerini başlatmak için istenilen her şeyi yaptığını ifade etti ve Peter Magyar’ın ve aynı zamanda Polonya hükümetinin de süreci destekleyeceğini umduğunu belirtti. Zelenski “hepimizin kuralları olması önemli, [katılım süreci] sadece siyasi duygulardan ibaret olmamalı” dedi.

Doç. Dr. Çiğdem Nas, İKV Genel Sekreteri