Türkiye, AB ile Vize Serbestisi Sürecinde Kalan Altı Kriter için Harekete Geçti

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 8 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, Türk vatandaşlarının Schengen Alanı’na vizesiz seyahat edebilmesi amacıyla AB ile yürütülen süreçte karşılanması beklenen altı kriter üzerinde yeniden çalışılmaya başlandığını duyurdu. Yılmaz, özellikle Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), terörle mücadele mevzuatı ve Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması üzerinde durulduğunu belirtti.

Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulan bilim kurulunun katkısıyla yeni bir yaklaşım geliştirildiğini ifade eden Yılmaz, Dışişleri, Adalet ve İçişleri bakanlıklarının katılımıyla kurumlar arası toplantılar gerçekleştirildiğini açıkladı. Hazırlanan yaklaşımın, Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla AB kurumlarıyla yapılacak istişarelerde ele alınması öngörülüyor. Yılmaz ayrıca, sürecin ilerleyebilmesi için Türkiye’nin atacağı adımların yanında AB tarafında da siyasi irade bulunması gerektiğini vurguladı.

Vize Serbestisi Sürecinde Kalan Kriterler

Türkiye-AB Vize Serbestisi Diyaloğu, Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması’nın imzalandığı 16 Aralık 2013 tarihinde başlatıldı. Süreç kapsamında Türkiye’nin karşılaması beklenen toplam 72 kriterden 66’sı yerine getirilirken altı kriter henüz karşılanmadı. Avrupa Komisyonunun 2025 Türkiye Raporu’nda da kalan altı kriter konusunda ilerleme kaydedilmediği belirtildi.

Kalan kriterler; terörle mücadele mevzuatı ve uygulamalarının Avrupa standartlarıyla uyumlaştırılmasını, Europol ile operasyonel iş birliğine ve kişisel veri değişimine imkân verecek uluslararası anlaşmanın sonuçlandırılmasını, Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubunun (GRECO) yolsuzlukla mücadele alanındaki tavsiyelerinin etkili biçimde uygulanmasını ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın AB standartlarıyla uyumlu hâle getirilmesini kapsıyor. Ayrıca cezai konularda tüm AB üyesi ülkelerle etkili adli iş birliği yapılması ve Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması’nın bütün hükümleriyle uygulanması bekleniyor. Kriterlerin karşılandığının Avrupa Komisyonu tarafından teyit edilmesi ve gerekli AB mevzuat değişikliğinin kabul edilmesi hâlinde Türk vatandaşlarının Schengen Alanı’na herhangi bir 180 günlük dönem içinde 90 güne kadar vizesiz seyahat edebilmesi öngörülüyor.

Mevcut Vize Sürecinde Kolaylaştırma Gündemi ve Randevu Sorunları

Vize serbestisi çalışmalarının yeniden gündeme gelmesi, Türk vatandaşlarının Schengen vizesine erişimde yaşadığı sorunların sürdüğü bir döneme denk geldi. Avrupa Komisyonu, 15 Temmuz 2025 tarihinde kabul ettiği “kademeli vize” uygulamasıyla, önceki vizelerini kurallara uygun kullanan ve belirlenen koşulları sağlayan Türk vatandaşlarının altı aydan beş yıla kadar geçerliliğe sahip çok girişli vizeler alabilmesini kolaylaştırmıştı. Bununla birlikte randevulara erişimde yaşanan sorunlar da devam ediyor. Son olarak, vize randevularının bot yazılımlarla toplu şekilde alınarak ücret karşılığında satıldığı iddiaları üzerine İstanbul merkezli altı ilde düzenlenen operasyonda 49 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı. Bu girişimler ve Türkiye’nin kalan kriterlere yönelik çalışmalarını yeniden başlatması birlikte değerlendirildiğinde, vize kolaylaştırma ve serbestisi gündeminin yeniden ivme kazandığı görülüyor.

Değerlendirme

Türkiye’nin kalan altı kritere yönelik kurumlar arası çalışmaları yeniden başlatması, uzun süredir ilerleme kaydedilemeyen vize serbestisi diyaloğunun canlandırılması bakımından önemli bir adım oluşturuyor. Avrupa Komisyonunun daha önce kalan kriterler üzerinde Türkiye ile yeniden çalışmaya hazır olduğunu açıklaması da taraflar arasında teknik görüşmelerin ilerletilebileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte sürecin sonuçlandırılması, yasal düzenlemelerin yanı sıra terörle mücadele mevzuatı ve Geri Kabul Anlaşması gibi siyasi açıdan hassas konularda uzlaşı sağlanmasına bağlı bulunuyor. Dolayısıyla çalışmalar sürece ivme kazandırabilecek olsa da vize serbestisinin hayata geçirilmesine ilişkin henüz kesin bir takvim bulunmuyor.