İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-24 NİSAN 2013

HIRVATİSTAN, KOSOVA, KARADAĞ VE SIRBİSTAN’IN KAPSAMLI İZLEME RAPORLARI’NA İLİŞKİN AP İLKE KARARLARI AP GENEL KURULU’NDA KABUL EDİLDİ

Türkiye Raporu ile birlikte aynı tarihte AP Genel Kurulu’nda, Temmuz 2013 tarihi itibariyle AB’nin 28’inci Üye Ülkesi konumuna gelecek Hırvatistan dışında; Kosova, Karadağ ve Sırbistan’ın Kapsamlı İzleme Raporları’na ilişkin Parlamento ilke kararları 18 Nisan 2013 tarihinde Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda kabul edildi. Buna göre söz konusu ülkelere ilişkin kararlar şu şekilde:

Hırvatistan

Çek sosyalist parlamenter Libor Roucek’in hazırladığı Hırvatistan’ın Kapsamlı İzleme Raporu’na ilişkin AP ilke kararında, Hırvatistan’ın AB üyeliği için hazır olduğu belirtilerek, Hırvatistan’ın 1 Temmuz 2013’te AB üyesi olmasına onay verdi. Hırvatistan’da demokrasinin ve piyasa ekonomisinin ve Hırvatistan’ın AB üyeliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesinin gücüne dikkat çekilerek, hâlihazırda Hırvatistan’ın Katılım Antlaşması’nı onaylamamış olan iki Üye Devlet konumundaki Almanya ve Danimarka’ya, Antlaşma’yı gecikmeksizin onaylamaları çağrısında bulunuldu.

İlke kararda ayrıca, reform çabalarının katılımdan sonra da devam etmesi gerektiği vurgulanarak, bunun ülkenin modernleşmesinde oynayacağı role dikkat çekildi. Ayrıca, istihdam piyasasını canlandırmak ve ekonomik büyümeyi hızlandırmak için daha fazla yapısal reform uygulanması çağrısında bulunuldu.

Hırvatistan’a ayrıca, kendi üyelik deneyimini bölgedeki diğer ülkelerle paylaşarak, Batı Balkanlarda istikrarın sağlanması ve Avrupa ile bütünleşme sürecinde aktif bir rol oynama çağrısında bulunuldu. AP ilke kararında, ikili meselelerin aday ülkelerin üyelik sürecini aksatmak için kullanılmaması gerektiği vurgulandı ve Hırvatistan’a komşuları ile arasındaki tüm ikili meseleleri çözmesi çağrısında bulunuldu.

AP ilke kararında ayrıca, istihdam piyasalarına ermişimin kısıtlanması eleştirilirken, Üye Devletlere Hırvat vatandaşları için ancak ciddi anlamda gerekli olduğu takdirde geçiş sürelerine başvurmaları çağrısında bulunuldu.

Kosova

Yeşiller Grubu’ndan Avusturyalı parlamenter Ulrike Lunacek tarafından kaleme alınan Kosova’nın Avrupa ile bütünleşme sürecine ilişkin AP ilke kararında, AB ile Kosova arasında üzerinde müzakerelere başlanması beklenen İstikrar ve Ortaklık Anlaşması (Stabilisation and Association Agreement-SAA) öncesinde Priştine’ye hukukun üstünlüğü, azınlıklar, ticaret ve idari yapının güçlendirilmesi konularındaki kısa vadeli önceliklerin yerine getirilmesi çağrısında bulunuldu. İlke karada ayrıca, ilerlemeye ihtiyaç duyulan alanların başında gelen yolsuzluk ve örgütlü suçlarla mücadele alanında Kosovalı yetkililerin AB hukukun üstünlüğü misyonu EULEX ile işbirliği yapmaya devam etmesi çağrısında bulunuldu. İlke kararda ayrıca, Kosovalı yetkililere yargı sisteminin iyileştirilmesi ve vizeler konusunda ilerleme kaydedilmesi çağrısında bulunuldu.

Sırbistan’la Kosova arasında yürütülen diyalog övgüyle karşılanırken, varılan anlaşmaların uygulanması gerektiğine dikkat çekildi ve Kosova’nın toprak bütünlüğü teyit edildi. İlke kararda ayrıca, mevcut problemlere hızlı ve uygulanabilir çözümler bulunabilmesi için iki taraf arasındaki görüşmelerin hızlandırılması gerektiğine dikkat çekildi. Etnisite, din, cinsiyet, cinsel yönelim ve engellilik gibi konularda yaşanan ayrımcılığın önemli bir problem olduğunun altı çizilirken, Kosova tarafının özellikle ülkenin kuzeyindeki Sırp azınlığın entegrasyonu hususunda ek önlemler alması talep edildi. İlke kararda ayrıca, Kosova’nın Europol ve Interpol gibi kurumlara katılımı için ülkenin bağımsızlığını henüz kabul etmemiş üye devletler olan İspanya, Yunanistan, Romanya, Slovakya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Kosova’nın bağımsızlığını tanımaya davet edildi.

Karadağ

Muhafazakâr İngiliz parlamenter Charles Tannock tarafından kaleme alınan Karadağ’ın 2012 Yılı İlerleme Raporu’na ilişkin AP ilke kararında, ülkede reform sürecinin devam etmesi şartıyla ilk müzakere başlıklarının hızlı bir şekilde açılması gerekliliğinin altı çizildi.

İlke kararda, Karadağ’ın AB’yle bütünleşme yolunda büyük ilerlemeler kat ettiği vurgulanarak, yetkililere reform sürecini devam etmeleri konusuna çağrıda bulunuldu.  İlke kararda ayrıca, yetkililerden yolsuzlukla, çıkar çatışmalarıyla ve örgütlü suçlarla mücadele ve kayıtdışı ekonomi konularında daha çok ilerleme kat etmeleri çağrısında bulunulurken, diğer yandan yargı bağımsızlığını sağlayacak ve tarafsız çalışan profesyonel bir kamu yönetiminin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı. Bunun yanında, ilke kararda Karadağlı yetkililerin medya çoğulculuğunu ve ifade özgürlüğünü sağlamaları gerektiğine de dikkat çekildi.

Karadağ’ın bölgesel işbirliğine önemli yapıcı katkısı bulunduğu ifade edilen ilke kararda, Karadağlı yetkililerden müktesebata uyum kapsamında olan işçilerin ve sermayenin serbest dolaşımı, şirketler hukuku, vergilendirme, gıda güvenliği, sanayi politikaları ve mali ve bütçesel hükümler konularında daha fazla çaba sarf etmeleri hususunda da çağrıda bulunuldu.

Sırbistan

Sloven liberal parlamenter Jelko Kacin tarafından kaleme alınan Sırbistan’ın 2012 Yılı İlerleme Raporu’na ilişkin AP ilke kararında, Sırbistan’ın yargı, yolsuzlukla mücadele, medyanın bağımsızlığının sağlanması ve tüm azınlıkların korunması alanındaki reformları sürdürmesi halinde katılım müzakerelerine Haziran 2013’ten önce başlanması çağrısında bulunuldu. Ayrıca, Belgrad-Priştine diyaloğu kapsamında varılan anlaşmaların eksiksiz uygulanması çağrısında bulunularak, Kosova’nın kuzeyindeki paralel kurumların kaldırılması ve Kosova’nın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulunuldu.

İlke kararda, Sırbistan’ın kaydettiği ilerlemeler not edilirken, yargı, kamu yönetimi, yolsuzluk ve örgütlü suçlarla mücadele, basın özgürlüğü ve azınlıkların korunması alanındaki reformlara hız vermesi isteniyor.  Öte yandan, iş ortamının iyileştirilmesi, işsizlikle mücadele ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi alanlarında da ilerleme kaydedilmesi gerektiği belirtiliyor. İyi komşuluk ilişkilerinin önemine dikkat çekilen kararda ayrıca, Sırbistan’ın Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi ile yaptığı işbirliği memnuniyetle karşılanırken, polis tarafından şiddet uygulanması ve yetkilerin kötüye kullanma vakalarının artmasından duyulan endişe de dile getirildi.