İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
20 - 26 MART 2013 2013

İKV’DEN HAFTAYA BAKIŞ

Geçtiğimiz hafta, Avrupa Birliği (AB) gündeminde Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) AB ile 10 milyar avroluk kurtarma paketi üzerinde anlaşmaya varması ve AB’nin Japonya ve ABD ile olası serbest ticaret anlaşması (STA) müzakerelerindeki son gelişmeler yer aldı. Türkiye ve AB ilişkilerinde ise Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Danimarka ve Hollanda ziyareti, Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raportörü Ria Oomen- Ruijten tarafından hazırlanan 2012 Türkiye Raporu’nun Parlamento’da oylanması ve 21 Mart tarihinde Abdullah Öcalan’ın ateşkes çağrısı üzerine AB’den gelen açıklamalar ana başlıkları oluşturdu.

Geçtiğimiz hafta AB’nin GKRY’ne vereceği mali yardım karşılığında bankalardaki mevduatlardan vergi kesilmesi talebi nedeniyle GKRY parlamentosunda yapılan oylamayla reddedilmesi üzerine Rusya’dan yardım isteyen ve bir sonuç alamayan Rum Yönetimi, AB’nin tepkisini çekmişti. Hollanda Maliye Bakanı ve Avro Grup Başkanı Jeroen Dijsselbloem Meclis görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada Avro Grubu olarak mevduatlardan bir defalık kesintide kararlı olduklarını ve öne sürülen şartların hala geçerliliğini koruduğunu belirterek, reform çabalarında desteğe hazır olduklarını ifade etti. Son olarak 24 Mart tarihinde Brüksel’de toplanan Avro Grubu, GKRY ile 10 Milyar Avro’luk “Kurtarma Paketi” üzerine anlaşmaya varıldığını açıkladı

Bir süredir merakla beklenen 21’inci AB-Japonya Zirvesi’nin GKRY’de yaşanan mali kriz nedeniyle ertelenmesi üzerine 25 Mart tarihinde AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy’un ve Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso’nun Japonya Başbakanı Shinzo Abe ile gerçekleştirdikleri telefon görüşmesinde, iki taraf arasında çeşitli konularda işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan hedeflerin yakınlaştırılması ve STA için müzakerelerin başlatılması üzerine karar alındı. Kararda, malların ve hizmetlerin serbest dolaşımı ve yatırımlarda uygulanan gümrük tarifelerinin ve tarife dışı engellerin kaldırılması hedefleniyor.

Şubat 2013 tarihiyle ABD ve AB’nin kapsamlı bir ticaret ve yatırım anlaşmasını hayata geçirmek istediklerini açıklamalarını takiben, 20 Mart tarihinde ABD ve AB arasında STA müzakerelerine hız vermesi beklenen Obama Yönetimi’nin Transatlantik Ticaret ve Yatırım İşbirliği Anlaşması müzakerelerinin başlaması için Kongre’ye resmi bir bildiride bulunması önemli bir gelişme olarak gösterildi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 20-21 Mart tarihlerinde Danimarka ve Hollanda’ya gerçekleştirdiği resmi ziyaretlerde ikili ilişkilere dair önemli mesajlar verildi.  AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış’ın da refakat ettiği yurtdışı turunda Danimarka’daki temaslarında Erdoğan, Danimarka Kraliçesi II. Margrethe ve Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt ile bir araya geldi. Başbakan Schmidt ile yapılan görüşmede, iki ülkenin birbirine sunacağı imkânlar doğrultusunda, 2016 yılına kadar Türkiye'ye yönelik Danimarka'nın yapacağı ihracat yüzde 50 arttırma hedefi dikkat çekti. Hollanda ziyaretinde Erdoğan ilk olarak, Hollanda Kraliçesi Beatrix ve ardından Hollanda Başbakanı Mark Rutte ile bir araya geldi. Heyetlerarası görüşmeye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış ve Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan da katıldı. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 7 milyar dolar olduğu kaydedildi.

Türkiye-AB ilişkilerinde bu hafta ilk sıralarda yer alan diğer bir gelişme, AP Dışişleri Komitesi’nin 21 Mart tarihinde, Hollandalı Milletvekili ve AP Türkiye Raportörü  Ria Oomen-Ruijten tarafından hazırlanan 2012 Türkiye İlerleme Raporu'nun oylanması oldu. 54'e karşı 4 oyla kabul edilen Rapor’a ilişkin AP Dışişleri Komitesi tarafından yapılan açıklamada, Avrupa Komisyonu ve Türkiye, Mayıs 2012'de başlatılan “pozitif gündem” sürecindeki çalışmaları sebebiyle kutlanırken, yargıda reformun, demokrasinin tesisi ve modernleşme için hayati öneme sahip olduğunu ifade edildi. AP Dışişleri Komitesi, AB Konseyi'ne, 23’üncü ve 24’üncü başlıkları müzakereye açma çağrısında bulundu. Öte yandan, Rapor kapsamında sunulan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) AP’de gözlemci statüsü verilmesi önerisi reddedildi.

21 Mart  tarihinde Abdullah Öcalan tarafından yapılan ateşkes ve sınır dışına çıkma çağrısı AB tarafından önemli bir adım olarak nitelendirildi. AB Dışişleri ve güvenlik politikası yüksek temsilcisi Catherine Ashton ve Avrupa Komisyonu’nun Genişleme ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Üyesi Stefan Füle ortak bir açıklama yayınlayarak, iki taraflı  çatışmayı sonlandırmayı amaçlayan yeni ve önemli bir ileri adım oluğunu belirttiler. Benzer bir açıklamada, AP Sosyalist ve Demokratlar Grubu Başkanı Hannes Swoboda’dan geldi ve çağrının 30 yıllık çatışmanın biteceği umudunu doğurduğunu ve şimdi Türkiye’de tüm siyasi güçlerin insan hakları ve özgürlük konularının yanı sıra bölgedeki Kürt sorununun çözümünde olumlu etkileri olacağını belirtti.

Son olarak bültenimizde İKV’nin faaliyetlerine yer verdik. İKV tarafından İrlanda’nın başkenti Dublin’de düzenlenen “Türkiye: Avrupa Sürecindeki Bölgesel Güç” adlı seminer, İKV’nin Batı Balkan ülkelerinde vize serbestliği süreci ile ilgili yayını ve Türkiye’nin AB üye ülke vatandaşlarına yönelik vize politikası hakkındaki değerlendirme notu ile ilgili haberleri aşağıda okuyabilirsiniz. Tüm okuyucularımıza iyi bir hafta diliyoruz.