İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
6-12 MART 2013

AVRUPA KOMİSYONU HUKUKA AYKIRI DEVLET YARDIMI VERİLDİĞİ ŞÜPHESİYLE 4 ÜYE DEVLETE SORUŞTURMA AÇTI

Avrupa Komisyonu Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) Güney Kıbrıs Havayollarına Ocak 2013 tarihinde verdiği 31.3 milyon avro tutarındaki devlet yardımının AB devlet yardımları kurallarına aykırı olabileceği gerekçesiyle soruşturma açtı. Komisyon raporunda, yardımın piyasa koşullarında bir özel sektör yatırımcısının vermeyi kabul edemeyeceği şartlarda yapıldığı ve daha önce 2012 yılında 73 milyon olarak Komisyona bildirilen yardımın bu ilk diliminin ödemesinin henüz Komisyon tarafından yetkilendirilmeden yapılmasının AB kurallarına aykırılık oluşturabileceği belirtiliyor.

Komisyon Yunanistan’a karşı özelleştirilmeleri sürecinde Hellenic Defence Systems SA (HDS) ile Larco General Mining and Metallurgical’a (Larco) verilen devlet yardımlarının AB kurallarıyla uyumlu olup olmadığını incelemek üzere soruşturma açtı. Yüzde 99.8’i devlete ait olan HDS’ye mali zorlukları nedeniyle 2004-2011 yılları arasında 158 milyon avro’su nakit olmak üzere çeşitli yardım türleri altında toplam 942 milyon avro devlet yardımı verilmişti. AB rekabet kuralları uyarınca bir şirket bu tür yardımı on yıl içinde sadece bir kez alabilir ve Komisyon’a göre soruşturmakta olduğu yardımlar halen verilmeye devam edilmekte olduğundan AB kurallarına aykırılık oluşabilecek. Yüzde 55.4’ü devlete ait olan Larco’ya ise 2004 yılından bu yana çeşitli şekillerde toplam 105 milyon avro devlet yardımı verilmiş ve Komisyon bu yardımın verilme şartlarını, serbest piyasa koşullarında faaliyet gösteren herhangi bir özel sektör şirketinin kabul edip etmeyeceğini inceleyecek.

Komisyon Almanya’ya karşı, 2011 yılından bu yana Almanya’daki büyük elektrik kullanıcılarına tanınan şebeke kullanım ücret veya vergilerinden muafiyet uygulamasının bir tür devlet yardımı olup olmadığını incelemek üzere soruşturma açtı. Komisyona göre söz konusu muafiyet 2012 yılı itibariyle 300 milyon avro’ya karşılık gelmekte ve bu miktar, nihai elektrik tüketicilerinin ödemek zorunda oldukları “özel/ek vergi” ile finanse edilmekte. Bu özel vergi devlet için bir gelir oluşturduğundan vergi ödemekten muaf tutulan büyük tüketicileri diğer AB üyesi ülkelerdeki rakipleri karşısında avantajlı duruma getirebilmekte ve bu da İç Pazar’daki rekabeti bozabilecek bir nitelik taşıyabilmekte.

Komisyon’un açtığı bir diğer soruşturma ise, 5 Hollanda şehrinin profesyonel futbol kulüpleri için aldıkları mali tedbirlerin devlet yardımı oluşturup oluşturmadığının incelenmesi oldu. Bu çerçevede Komisyon NEC (Nijmeen), MVV (Maastricht), Willem II (Tilburg), PSV (Eindhoven) ve FC Den Bosch futbol kulüplerine yapılan mali yardımları incelemeye aldı. Komisyon’a göre söz konusu mali önlemler devlet yardımı sayılabilecek nitelikte, zira kamu kaynakları kullanılmakta ve faaliyetlerinin ekonomik boyutu da olan bu kulüplere avantaj sağlanmakta. Bu da üye ülkeler arasındaki rekabeti bozabilecektir.