İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
28 MART - 3 NİSAN 2012

AVRUPA PARLAMENTOSU SIRBİSTAN, KARADAĞ VE KOSOVA’NIN AB KATILIM SÜRECİNİ DEĞERLENDİRDİ

Avrupa Parlamentosu, 29 Mart’taki Genel Kurul toplantısında, Sırbistan, Kosova ve Karadağ’ın Avrupa Birliği’ne katılım sürecini değerlendiren üç karar kabul etti. Sırbistan’a müzakere tarihi verilmesi çağrısında bulunan AP üyeleri, Karadağ ile müzakerelerin Haziran ayında başlayacak olmasını memnuniyetle karşıladılar ve Kosova’nın bağımsızlığını tanımayan AB üye ülkelerine bir an önce ülkeyi tanımaları çağrısında bulundular.

Sırbistan

Slovenyalı Liberal Avrupa Parlamentosu üyesi Jelko Kacin’in hazırladığı Sırbistan’ın 2011 İlerleme Raporuna ilişkin karar taslağı 29 Mart’ta Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nda yapılan oylamada kabul edildi. Kararda, 1 Mart 2012 AB Liderler Zirvesi’nde Sırbistan’a aday ülke statüsü verilmesi memnuniyetle karşılandı ve Sırbistan’ın demokrasinin güçlendirilmesi ve hukukun üstünlüğü alanındaki reformlarına devam etmesi koşuluyla, ülke ile önce müzakerelere bir an başlanması çağrısında bulunuldu. 

Ülkenin Kopenhag siyasi ve ekonomik kriterlerini yerine getirmekte sağladığı ilerleme memnuniyetle karşılanırken, AB arabuluculuğundaki Belgrad-Priştine diyaloğunun sürdürülmesi ve varılan anlaşmaların iyi niyetle uygulanması gerektiğine dikkat çekildi.

Kararda, Belgrad’ın yolsuzluk ve örgütlü suçlarla mücadele konularında ilerleme kaydetmesi gerektiği belirtilirken, hükümetin bağımsız kuruluşlar ve medya üzerindeki giderek artan etkisi eleştirildi. Yargı ve savcılık kurumlarının bağımsızlığının ve tarafsızlığının sağlanması için baştan aşağı reforme edilmesi gerektiğini belirtildi.

İşleyen bir piyasa ekonomisi geliştirilmesi için yapısal reformların önemine ve bütçe açığının azaltılması gerektiğine dikkat çekilen kararda, AP üyeleri, Sırbistan’ın azınlık haklarının korunması alanındaki çabalarını sürdürmesi gerektiğini belirttiler. Azınlık haklarının korunmasının önemli bir üyelik kriteri olduğunun vurgulandığı kararda, Belgrad’ın hoşgörü ve temel haklara saygı konusunda karar almakta gösterdiği siyasi irade eksikliği endişeyle karşılandı.

Sırbistan’ın bölgesel girişimlerde faal bir şekilde yer alması ve Batı Balkanlar’da uzlaşıyı sağlamaya yönelik girişimlere katılımı memnuniyetle karşılandı.

Sırbistan’ın 13 Mart’ta aldığı 6 Mayıs’ta yapılacak yerel seçimlere Kosova’nın kuzeyini de dahil etme kararı Avrupa Parlamentosu tarafından eleştirilirken, Belgrad’a bu karardan geri adım atılması çağrısında bulunuldu.

Kosova

Yeşiller Grubu Üyesi Avusturyalı Avrupa Parlamentosu Üyesi Ulrike Lunaçek’in Kosova’nın 2011 yılı İlerleme Raporu ışığında hazırladığı karar taslağı, oy çokluğu ile kabul edildi. Kararda, Kosova’nın bağımsızlığının 88 ülke tarafından tanındığı belirtilerek, halen bu ülkeyi tanımamış olan beş AB üyesi ülkenin (İspanya, Romanya, GKRY, Slovakya ve Yunanistan) Kosova’yı tanıması çağrısında bulunuluyor.

Kararda, Ocak ayında Kosova ile vize diyaloğu başlatılması memnuniyetle karşılanıyor ve Komisyon’un ilkbaharda Kosova’ya vize serbestisine yönelik bir yol haritası sunması bekleniyor. Komisyon’un Kosova ile AB arasında bir İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzalanmasına yönelik olarak 27 Mart’ta başlattığı fizibilite çalışması da memnuniyetle karşılanırken, fizibilite çalışmasının 2012 sonbaharına kadar hazır olması bekleniyor.

AB arabuluculuğunda gerçekleşen Belgrad-Priştine diyaloğunda varılan anlaşmaların Belgrat tarafından tam olarak uygulanmaması endişeyle karşılanırken, 24 Şubat’ta Kosova’nın bölgesel forumlarda temsili ve bütünleştirilmiş sınır yönetimine ilişkin varılan anlaşma memnuniyetle karşılanıyor.

Sırbistan hükümetinin 6 Mayıs’ta gerçekleşecek yerel seçimlerin Kosova’da da düzenlenmesine yönelik kararının uluslararası hukuka aykırı olduğu ve bölgedeki istikrarı ve Belgrat-Priştine diyaloğunu olumsuz yönde etkileyeceği uyarısı yapılarak. Sırbistan’ın bu kararını gözden geçirmesi isteniyor.

Kosova’nın yerine getirmesi gerekenler ise; yerinden edilmiş kişilerin ve mültecilerin yerleştirilmesi, yolsuzlukla mücadele ve ülkenin kuzeyindeki istikrarsızlığın ve gerginliğin sona erdirilmesi olarak sıralanıyor. Anayasal reform ve seçim sistemine ilişkin reformlar da ülkenin atması gereken adımlar olarak öne çıkıyor.

Karadağ

Avrupa Parlamentosu Muhafazakâr Grup Üyesi İngiliz Parlamenter Charles Tannock’un Karadağ’ın katılım sürecine ilişkin hazırladığı karar taslağı 29 Mart’ta Avrupa Parlamentosu’nda kabul edildi.

Kararda, AB Liderler Zirvesi’nin Karadağ ile müzakerelerin Haziran 2012’de başlamasına yönelik kararı memnuniyetle karşılanıyor. Karadağ’ın Batı Balkan ülkeleri arasında iyi ilişkileri güçlendirmede oynadığı yapıcı rolden övgüyle söz ediliyor.

Ancak, Karadağ’ın yolsuzlukla mücadele ve örgütlü suçlar alanında ilerleme kaydetmesi gerektiği vurgulanıyor. Karadağ Parlamentosu, hükümette ve karar alma mekanizmalarında kadınların temsilinin az olması bakımından eleştiriliyor. Yetkililerin kadın-erkek eşitliği ve cinsyetlerarası ücret eşitliği sağlanması alanında ilerleme kaydetmesi gerektiği belirtiliyor.