İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
23-29 OCAK 2010

TÜRKİYE RAPORU, AVRUPA PARLAMENTOSU DIŞ İLİŞKİLER KOMİTESİ’NDE ONAYLANDI

Mayıs 2007’ den beri Avrupa Parlamentosu’nda Türkiye raportörlüğü görevini sürdüren “Avrupa Halk Partisi (European People’s Party (EPP)) üyesi Hollandalı parlamenter Ria Oomen Ruijten tarafından kaleme alınan Türkiye Raporu, 27 Ocak tarihinde Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi’nde kabul edildi. Rapor, Meclis Genel Kurulunda 11 Şubat’ta ele alınacak. Dış İlişkiler Komitesi Türkiye Raporu’nun yanı sıra, Makedonya ve Hırvatistan raporlarını da onayladı.

Raporda özellikle kadın hakları, ayrım gözetmeme, din, düşünce ve inanç özgürlüğü, işkence ve yolsuzlukla mücadele konularındaki yargı uygulamalarının yetersizliğine değinilirken, hükümet “yargının tarafsızlığı ve uzmanlaşmasına ilaveten, yargının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi standartlarıyla uyumlu hale getirilmesine özel önem verilerek yargı reformu stratejisinin geciktirilmeden uygulanması” yönünde teşvik ediliyor.

İngiliz parlamenter Andrew Duff, karar kesinleşmeden önce, Türk askerinin Kıbrıs’tan derhal çekilmesi, kapalı Maraş bölgesinin Rumlara açılmasını öngören, aynı zamanda adada yaşayan Türk vatandaşlarının ikameti konusuna işaret eden bir değişiklik önergesi verdi ve bu önerge kabul edildi. Ria Oomen- Ruijten, oylamanın ardından düzenlediği basın toplantısında Kıbrıs paragrafının ağırlaşmasından sosyalistleri ve liberalleri sorumlu tuttu. Bunun yanı sıra raporda, Türk limanlarının ve hava sahalarının Kıbrıs Rum kesimine açılmasını öngören Ankara Protokolü’nün Kıbrıs ile ilgili kısmı, Türkiye’nin Kıbrıs ile ilgili olarak uygulaması gereken bir başka başlık olarak gösterilirken, bu konunun Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne katılım süreciyle ilgili düşünceleri büyük ölçüde şekillendireceği görüşüne yer verildi.

Raporda ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nin DTP’nin kapatılması yönündeki kararıyla ilgili olarak, modernizasyon sürecini başarılı kılmak için yargı sisteminde revizyona gidilmesinin gerekliliği belirtildi. Bu noktada basın özgürlüğü önündeki “kalıcı kısıtlamalar” engeline de dikkat çekildi.

Rapora son anda verilen bir değişiklik önergesiyle, Anayasa Mahkemesi’nin askerlere sivil yargı yolunu açan düzenlemeyi iptal etme kararından duyulan kaygı dile getirilerek, TBMM’nin yeni anayasa yapılması konusunda harekete geçmesi çağrısında bulunuldu.

243 değişiklik önergesi verilen rapor, bağlayıcı nitelik taşımasa da geçtiğimiz yıl gerçekleşen Avrupa Parlamentosu seçimlerinin ardından, Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye hakkındaki görüşünü yansıtan temel araçlardan biri olması açısından önem taşıyor.