İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
20-26 ŞUBAT 2010

AVRUPA KOMİSYONU MAVİ YÜZGEÇLİ ORKİNOSUN ULUSLARARASI TİCARETİNİN YASAKLANMASINI DESTEKLEDİĞİNİ AÇIKLADI

Avrupa Komisyonu 22 Şubat Pazartesi günü nesli tükenme tehlikesi altında olan ve sayıları hızla azalan mavi yüzgeçli orkinosun korunması amacıyla en üst düzeyde tedbir alınması gerektiğini belirtti. Komisyon bu türün korunması amacıyla 13 – 25 Şubat tarihlerinde Katar’ın başkenti Doha’da gerçekleştirilecek olan “Nesli Tükenmekte olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Ticaretine İlişkin Sözleşme” (Convention on the International Trade in Endangered Species – CITES) toplantısında, Avrupa Birliği üye ülkelerine Birliğin uluslararası mavi yüzgeçli orkinos ticaretinin engellenmesi yönünde tavır alması çağrısında bulundu. Komisyon önerisinde, ticaret yasağının 2011 yılında başlaması gerektiğini ancak küçük ölçekli balıkçılığın bu yasaktan gerekli ayrıntılı düzenlemelerin yürürlüğe girmesinin ardından muaf tutulması gerektiğini belirtti. Öneride ayrıca hâlihazırda mavi yüzgeçli orkinos avlayan ve yasaktan olumsuz etkilenecek balıkçılık filolarının yeniden yapılandırılması için 2007 – 2013 dönemi için yürürlükte olan Avrupa Balıkçılık Fonu dâhilindeki fonlar dışında yeni bir fon oluşturulmayacağı belirtildi.

Önerinin sahibi olan Avrupa Komisyonu’nun Çevreden Sorumlu Üyesi Janez Potoenik, geçtiğimiz 60 yılda aşırı avlanma sebebiyle mavi yüzgeçli orkinos sayısının büyük bir düşüş yaşadığını ve eğer gerekli tedbirler alınmazsa türün neslinin tükenmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Özellikle Akdeniz’de avlanan ve Japonya’daki suşi ve saşimi pazarlarında önemli bir talep gören mavi yüzgeçli orkinosun korunması amacıyla Uluslararası Atlantik Orkinoslarını Koruma Komisyonu (International Commission for the Conservation of the Atlantic Tunas – ICCAT) tarafından belirli tedbirlerin alındığı, ancak bunların mavi yüzgeçli orkinos sayısının hızla azalmasını engelleyemediğinin altını çizen Potoenik, bu nedenle türün, ticaretine istisnai durumlarda izin verilen ve nesli tükenmekte olan yabani hayvan ve bitki türlerini içeren CITES içerisinde Ek 1 listesine dâhil edilmesi için harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı. Mavi yüzgeçli orkinosun bu listeye dâhil edilmesi, türün uluslararası ticaretinin engellenmesi anlamına gelecek.

Komisyon’un önerisinin yürürlüğe girmesi için AB Bakanlar Konseyi tarafından kabul edilmesi ve ardından da CITES toplantısında kabul edilmesi gerekiyor. Ancak Mart’ın ikinci haftasında yapılacak toplantı öncesinde Akdeniz’de üretilen mavi yüzgeçli orkinosun yüzde 80’ini ithal eden Japonya açık bir dille Komisyon’un önerisinin CITES toplantısında desteklemeyeceğini ve önerinin reddedilmesi için çaba göstereceğini bildirdi.