İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
27 ŞUBAT-5 MART 2010

AVRUPA BİRLİĞİ – ASEAN SERBEST TİCARET ANLAŞMASI GÖRÜŞMELERİNDE ÖNEMLİ ADIMLAR ATILDI

Avrupa Komisyonu’nun Ticaretten Sorumlu Üyesi Karel de Gucht’un 1–5 Mart 2010 tarihlerini kapsayan Asya ziyareti kapsamında AB ile Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkeleri arasında serbest ticaret anlaşması (STA) müzakereleri için önemli adımlar atıldı. 2 Mart 2010 tarihinde Karel de Gucht ile Vietnam Başbakanı Nguyen Tan Dung arasında yapılan görüşmeler sonucunda AB ile Vietnam arasında STA müzakerelerine başlanması kararı alındı. Bu kapsamda, yetkililer müzakerelerin gidişatını belirleyecek bir çerçeve üzerinde çalışmaya başladı.

Karel de Gucht 3 Mart 2010 tarihinde Singapur Sanayi Bakanı Lim Hng Kiang ile bir araya gelerek AB ile Singapur arasında STA müzakerelerini başlattı. Müzakerelerin Singapur’da yapılacak ilk tur görüşmeleri için 8–12 Mart haftası belirlendi. De Gucht konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Singapur ile tamamlanması planlanan STA’nın hem ticaretin gelişmesine hem de ekonominin büyümesine büyük katkı sağlayacağına inandığı belirtildi. Bakan Kiang ise, ikili ilişkileri güçlendirecek STA’nın her iki tarafta da iş dünyasına olumlu etki yapmasını beklediklerini vurguladı.

Bilindiği üzere, 10 üyesi bulunan ASEAN, Avrupa Birliği’nin üçüncü en büyük dış ticaret ortağı. Taraflar arasındaki ikili ticaretin miktarı yaklaşık 175 milyar Avro. Bu miktarın 55 milyar Avro’luk kısmı AB ile Singapur arasındaki ticareti içeriyor ve bu durum Singapur’u AB’nin uzak doğudaki en önemli ticari ortağı yapıyor. Vietnam ile AB arasındaki ticari ilişkilere bakıldığında ise, ikili ticaret 2004–2008 arasında yıllık %12 artış gösterdi. Malların ticaretinin yaklaşık 12 milyar Avro’ya çıktığı ilişkiler çerçevesinde Vietnam ASEAN içinde AB’nin en önemli 5’inci ortağı konumunda bulunuyor. Son yıllarda önemli bir iktisadi ve toplumsal kalkınma hamlesi gerçekleştiren Vietnam 2003–2008 yılları arasında gayrisafi milli hâsılasını %8 artırmayı başardı. Küresel krizin etkili olduğu 2009 yılında da yüzde 5’lik bir büyüme gerçekleştirdi.

Singapur’un Türkiye’nin genel ihracatı içindeki payı %0,6 ve temel ihracat maddesini “diğer yağlar ve müstahzarlar” oluşturuyor. Genel ithalat içindeki payı ise %0,12 ve birinci sırada gelen madde “polisitiran”. Vietnam’ın Türkiye’nin genel ihracatındaki ve ithalatındaki payı %0,12 ve temel ticaret maddesi “demir / alaşımsız çelik”.

Öte yandan, Karel de Gucht Asya gezisinin son durağında 4 Mart tarihinde, AB’nin hâlihazırda STA müzakereleri yürüttüğü Hindistan’ı ziyaret etti. Hindistan Ticaret Bakanı Anand Sharma ile ortak bir basın açıklaması yapan de Gucht, müzakerelerin Ekim 2010’da yapılacak AB-Hindistan zirvesine kadar tamamlanmasını hedeflediklerini açıkladı. İki seneden uzun süredir devam eden müzakereler esas olarak kamu ihaleleri, yüksek gümrük vergileri ve tarife dışı engeller gibi hassas konularda tıkanıyor. Aynı zamanda Hindistan, çevre standartları, fikri mülkiyet hakları ve çocuk istihdamı gibi konuları STA’ya dâhil etmeye yanaşmıyor. Avrupa Parlamentosu’nun söz konusu unsurları dışarıda bırakan bir anlaşmaya onay vermesi ise pek mümkün görünmüyor.

Hindistan ile AB arasındaki ticaret son yıllarda artarak 78 milyar Avro’ya yükseldi. Ancak bu rakam AB ile Çin arasındaki ticaret hacminin üçte birinden daha az. STA’nın yalnızca malların ticaretinde 9 milyar Dolar’lık bir artış yaratması bekleniyor.