İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
5-11 NİSAN 2010

AB`DE “VATANDAŞLARIN GİRİŞİMİ” TARTIŞILIYOR

Avrupa Komisyonu tarafından 31 Mart 2010 tarihinde kabul edilen öneri kapsamında “vatandaşların girişimi” düzenlemesine ilişkin çerçeve kurallar belirlendi. Bilindiği üzere, 1 Aralık 2009 tarihinde yürürlüğe giren Lizbon Antlaşması’nda yer alan vatandaşların girişimi, AB vatandaşlarının, belirli sayıda üye devletten en az bir milyon vatandaşın, Birliğin, antlaşmaların uygulanması amacıyla yasal bir eylemde bulunması gerektiğini düşündüklerinde, Komisyon’u, yetkileri çerçevesinde uygun bir öneri sunmaya davet etme inisiyatifini almalarını içeriyor.

AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’nun alacağı karar doğrultusunda 2010 yılı sonunda yürürlüğe girmesi beklenen öneride ortaya koyulan temel düzenlemeler şu şekilde özetlenebilir:

  • Girişim, üye devletlerin en az üçte birinden, en az 1 milyon vatandaşı içermelidir;
  • Her üye devletten sağlanacak asgari katılım, üye devletlerin Parlamento’daki temsiline oranla belirlenmelidir;
  • Yaş sınırı AP seçimlerindeki gibi olmalıdır;
  • Vatandaşların girişimi, Komisyon tarafından sağlanacak çevrimiçi sisteme kaydedilmelidir;
  • Ulusal makamlar, çevrimiçi imza toplama sisteminin güvenilir şekilde işleyişini sağlamalıdır.

Vatandaşların girişimini organize eden kişi/kurum tarafından yapılacak zorunlu kayıt esnasında, başlık (en az 20 karakter), amaç (200 karakter) ve temel hedefleri (500 karakter) içeren bilgilerin verilmesi gerekmekte.

Organizatör, 300 bin imza toplanmasını takiben, önerinin geçerliliğini Komisyon’a danışacak. Bunu takiben Komisyon 2 ay içerisinde önerinin kendi yetki alanına girip girmediği ile ilgili bir karar verecek. Girişimin geçerli bulunması halinde Komisyon’un, girişimin içeriğini değerlendirmek için 4 ayı bulunuyor. Komisyon değerlendirmesini tamamladıktan sonra yasal bir eylemde bulunup bulunmamaya karar verecek. Herhangi bir adım atmaması halinde, bunun sebeplerini kamuoyuna gerekçeleriyle sunması gerekiyor.

Öneride aynı zamanda, vatandaşların girişimine ilişkin düzenlemenin ulusal makamlara yük getirmemesi, kullanıcı dostu olması ve erişilebilir olması gerektiği üzerinde duruluyor.

Avrupa Komisyonu’nun Kurumlar Arası İlişkiler ve İdareden Sorumlu Üyesi Maroš Šefcovic tarafından yapılan açıklamada, önerinin AB’nin demokratik hayatında önemli bir adım olduğuna ve Birliği vatandaşlara yakınlaştıracağına değinildi.