İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
3-9 MAYIS 2010

YUNANİSTAN’DAKİ EKONOMİK KRİZ TOPLUMSAL KRİZİ DE TETİKLEDİ

2 Mayıs 2010 tarihinde Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu (IMF), tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden biri ile sarsılan Yunanistan’a toplam 110 milyar Avro mali yardım yapılmasını öngören paketi onaylamıştı. Ancak, Yunan Hükümetinin yardım paketinden faydalanması için birçok kemer sıkma politikası şart koşulmuştu.

Bu önlemlerin başında kamu harcamalarında kesinti, vergi oranlarının yükseltilmesi, akaryakıt, alkol ve tütün ürünlerinde yüzde 10 oranında vergi artışı, kamu sektöründe çalışan ve emekli maaş artışlarının dondurulması ve minimum 60 olan emeklilik yaşının yükseltilmesi yer alıyordu. Paket, 6 Mayıs Perşembe günü, on binlerce Yunan vatandaşının dışarıda meclisi kuşatma altına alarak önlem paketini ve hükümeti protesto ettiği sırada Yunan Parlamentosu’ndan 121’e karşı 172 oyla geçti. Bununla birlikte ülke çapındaki gösteri ve eylemler artarak sürdü.

5 Mayıs 2010 tarihinde çeşitli sendikaların bir arada düzenlediği eylem sırasında bir grup eylemcinin Marfin Bankası’nın bir şubesine saldırması sonucunda biri hamile bir kadın olmak üzere üç kişinin ölmesi büyük infial yarattı. Bu saldırıda ayrıca Maliye Bakanlığı binasının da zarar gördüğü açıklandı. 6 Mayıs Perşembe günü ise parlamentoda paket oylanırken dışarıda da, sayısı 100 bine yakın Yunan vatandaşı çeşitli sloganlar atarak hükümeti ve önlem paketini protesto etti. Ayrıca, bazı göstericiler meydanda ve meclis önünde polis ile çatıştı. Gerginliğin tırmandığı anlarda polis yer yer göz yaşartıcı gaz kullanarak taş atan grupları dağıtmaya çalıştı.

Ayrıca, 5 Mayıs Çarşamba günü gerçekleşen büyük eylemde basın dâhil tüm kamu ve özel sektör çalışanları greve gitti. Bu nedenle Yunan halkı birçok gösteri ve eylemi yabancı basından takip edebildi. Limanlarda ve havaalanlarında da grev olduğu için ülkede ulaşım sağlanamadı. Bunun yanında Yunan Komünist Partisi’nin sendikal örgütü PAME’nin 200 kadar üyesi sembolik olarak tarihi Akropolis tapınağını işgal etti. Göstericiler Akropolis’e Yunanca ve İngilizce, “Avrupa halkları ayaklanın” yazılı pankartlar astılar. Bu süre içerisinde güvenlik önlemleri nedeniyle turistlerin tapınağı ziyaret etmesi engellendi.

Parlamentodaki hararetli oylama sırasında çekimser oy kullanan üç Sosyalist Parti (PASOK) milletvekili Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu tarafından partiden ihraç edildi. Bunun yanında, ana muhalefetteki Yeni Demokrasi (Nea Demokratia) Partisi milletvekillerinden dışişleri eski bakanı Dora Bakoyanni’nin “evet” oyu kullanması üzerine parti lideri Antonis Samaras kendisini bir süreliğine partiden ihraç etti.

Ülkedeki bu toplumsal travma ve gösteriler piyasalarda da büyük düşüşlere yol açtı. Yunanistan’daki krizin tüm Avrupa’ya yayılabileceği endişesi ile borsalar düştü ve Avro Dolar karşısında ciddi değer kaybetti.