İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
3-9 MAYIS 2010

ULAŞTIRMA BAKANLARI, AVRUPA’DAKİ BİRLEŞTİRİLMİŞ HAVA TRAFİĞİ YÖNETİMİ İHTİYACININ ALTINI ÇİZDİ

Avrupa Birliği Ulaştırma Bakanları 4 Mayıs 2010 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen toplantıda, “Tek Hava Sahası” konusundaki girişimleri hızlandırma ve ulaşımı etkileyen büyük krizlere karşı Avrupa çapında gelişmiş bir koordinasyon sağlama yönündeki isteklerini beyan ettiler. Bir an evvel kriz koordinasyon biriminin kurulması, Fonksiyonel Hava Sahası Blokları (Functional Air Blocks-FABs)  koordinatörünün gecikmeksizin atanması ve bir dizi teknik önlem alınması Ulaştırma Bakanları Konseyi Toplantısı’nda onaylandı.

Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Siim Kallas, 27 Nisan’daki Komisyonerler Heyeti toplantısında (College of Commissioners), kriz sonrasında yapılabileceklere ilişkin önerilerde bulunmuştu.

İspanya’nın Kamu İşlerinden Sorumlu ve Ulaştırma Bakanı José Blanco Lopez toplantıdan sonra yaptığı açıklamada ileriye doğru büyük bir adım atıldığına inandığını belirtti. Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Kallas ise Konsey’in böyle kısa bir sürede somut sonuçlara ulaşmasını memnuniyetle karşıladığını ifade etti. Bununla birlikte, hava trafiği yönetimine ilişkin, uluslarüstü bir otoritenin değil, koordinasyonu sağlayacak mekanizmaların söz konusu olduğunu sözlerine ekledi.

Ulaştırma Bakanları Konseyi üye devletlere ve Avrupa kurumlarına Tek Avrupa Hava Sahası’nın uygulanmasının hızlandırılması için gerekli önlemleri alma çağrısında bulundu. Avrupa Komisyonu tarafından 27 Nisan’da sunulan pakette de bulunan kriz koordinasyon biriminin kurulması da Ulaştırma Bakanları Konseyi tarafından desteklendi.

Ayrıca üye devlet bakanları, hava trafiği ağları arasında kararların koordinasyonunun sağlanması, kısıtlı kaynakların yönetimi,  trafik akışı ve SESAR bölümünün teknolojik yayılımı gibi belirli konularda karar verme yetkisine sahip olması öngörülen Eurocontrol’e Avrupa ağının yönetimi konusunda sorumluluk verilmesi konusunda mutabık kaldılar. Eurocontrol’ün sahip olacağı yetkiler henüz tam olarak belirlenmiş değil. Avrupalı uzmanlara göre hava sahasını açma ya da kapatma yetkisi her halükarda devletlerin himayesinde olacak.

Ekonomik, çevresel ve güvenlik etkinliği alanlarında modernize edilmiş hava trafik yönetimi sistemine temel oluşturacak performans şemasının ve SESAR stratejisinin 2010 yazından önce kabulü konusunda da ısrarlı olan Konsey, Avrupa Komisyonu’ndan, gelecek Ulaştırma Konseyi toplantısına kadar Avrupa hava sahasının açılışı ve kapanışı konusunda risk yönetimi ve değerlendirilmesi için yeni bir Avrupa metodolojisi hazırlamasını da istedi. Ayrıca ilgili otoritelere, gelecekte oluşabilecek volkanik krizlere yanıt verebilmek adına hava sahasındaki kül yoğunluğu oranına sınır değerler belirlemeleri çağrısında bulunuldu; böylece yüksek risk taşıyan bölgeler daha net ve daha kolay bir şekilde belirlenebilecek.

Konsey’de, hava sahalarının kapalı olduğu dönemde yaşanan zararlar için sektöre yardım yapılması konusunda da bazı kararlar alındı. Konsey, devlet yardımları konusunda mevcut yasal çerçeveye (AB’yi kuran Antlaşma’nın 107’nci Maddesi çerçevesinde, havayollarına ulusal devlet yardımı sağlanması söz konusu olabiliyor. Bu madde, doğal afetlerde ya da istisnai durumlarda oluşan ekonomik zararların tazminini düzenliyor) atıfta bulundu. Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi Kallas, bu zarar değerlendirmesinin devletler tarafından yapılacağını fakat Avrupa Komisyonu’na sunulacak devlet yardımı isteklerinin mevzuata uyup uymadığının bu kurum tarafından inceleneceğini belirtti. Konsey’de, geçen hafta Avrupa Komisyonu tarafından sunulan geçici önlemler paketinde yer alan ödemelerin geçici olarak ötelenmesi fikrine sıcak bakılmadığı gibi sektöre yardım amaçlı bir Avrupa fonunun kurulması fikri de destek görmedi. Fakat bazı devletler havayollarının ihtiyaçlarının karşılanması için Avrupa Yatırım Bankası’nda bir mekanizmanın kullanılması fikrini öne sürdü. Son olarak Konsey, Avrupa Komisyonu’na, hava trafiğinin durması halinde yürürlüğe koyulabilecek gelişmiş “mobilite” planları içeren somut tasarıların hazırlanması konusunda çağrıda bulundu.