İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
3-9 MAYIS 2010

AVRUPA KOMİSYONU YEŞİL ARAÇ STRATEJİSİNİ AÇIKLADI

Avrupa Komisyonu tarafından 28 Nisan 2010 tarihinde temiz ve enerji etkin araçların kullanımının teşvik edilmesine yönelik bir Tebliğ yayımlandı (COM 2010-186). Söz konusu Tebliğ bir taraftan AB’nin 2020 çevre hedeflerine (20/20/20) hem de Avrupa 2020 Stratejisinde yer verilen “kaynak-etkin Avrupa” girişimine uyumlu olarak geliştirildi. Bu çerçevede, ulaşım sektörünün yeni teknolojiler ışığında modernleştirilmesi ve “karbonsuzlaştırılması” amaçlanıyor.

Yeşil araçlar için birçok alanda eylem planını içeren strateji temel olarak iki unsur üzerine kuruluyor: (i) “geleneksel” araçlarda temiz ve enerji etkin kullanımın teşvik edilmesi, (ii) ultra düşük-karbonla çalışan araçların geliştirilmesine yönelik yeni teknolojilerin hızlandırılması. Yeni teknolojilerin kullanımına ilişkin olarak belirli bir yöntem işaret edilmese de, özellikle İspanya Dönem Başkanlığı’nın ön plana çıkardığı elektrikle çalışan araçların bu kapsamda “pol pozisyonuna” sahip olduğu söylenebilir.

Toplamda 47 tedbir uygulanmasını öngören stratejide yer alan unsurları belirli başlıklar altında toplamak mümkün. İlk olarak, motorlu araçlardan kaynaklanan karbon salınımının düşürülmesine yönelik yasal çerçevenin iyileştirilmesi belirtilebilir. Bu bağlamda, iki ve üç tekerlekli araçlar ile L kategorisindeki araçların (dört tekerlekli motosikletler) tip onayı standartlarının, yeni teknolojiler ve salınım standartları göz önüne alınarak yenilenmesi hedefleniyor. Aynı zamanda, ses kirliliğinin azaltılmasına yönelik olarak 2011 yılı sonuna kadar, ilgili Direktifin (70/157/EC) değiştirilmesine yönelik adımlar atılacağı belirtiliyor. Karayolu taşımacılığı ve ağır taşıtlara yönelik çalışmaların da geliştirilmesine değiniliyor. İkinci başlık olarak, yeşil teknoloji alanında araştırma ve yenilikçiliğin teşvik edilmesi amaçlanıyor. Bu çerçevede, hem uzun dönemli bir strateji geliştirilmesi hem de hibeler ve Avrupa Yatırım Bankası (AYB) kredileriyle çeşitli projelerin destekleneceği ifade ediliyor. Öne çıkan üçüncü başlık ise, tüketicilerin bilgilendirilmesi ve yeşil araçların pazarlanmasına yönelik çalışmaların desteklenmesi. Aynı zamanda, Araçlara yönelik vergi düzenlemelerinin ve etiketlendirmenin gözden geçirilmesi amaçlanıyor. Tebliğ kapsamında ayrıca, Birleşmiş Milletler çerçevesinde, AB dışı ülkelerle küresel işbirliğinin güçlendirilmesine yer veriliyor. Buna ek olarak, binek araçların karbon salınımına ilişkin Direktifin 2013’te gözden geçirilmesi ve 2020 yılı hedeflerine (95 g/km karbon salınımı) ulaşma yolunda adımlar atılması gerektiği vurgulanıyor.

Tebliğde elektrikle çalışan araçlara yönelik özel eylemler de öngörülüyor. Başta güvenlik olmak üzere çeşitli alanlarda düzenlemelerin gözden geçirilmesi çağrısı yapılıyor. Öte yandan, elektrikle çalışan araçların, yeniden dolumu amacıyla kullanılan ara yüzlerin standardizasyonuna yönelik kurumların 2010 yılı içerisinde yetkilendirilmesinin gerektiği ifade ediliyor. Bu bağlamda, tüm sanayi kolları için uygulanabilir ve küresel düzenlemeler ile uyumlu standartlar belirlenmesine vurgu yapılıyor. Üye devletler ile işbirliği içinde, dolum ve yeniden dolum altyapısının oluşturulması ve yapılacak çalışmaların maliyetinin karşılanması konusunda AYB’nin ne gibi fonlar sağlayabileceğinin araştırılması alanlarında çalışmalar yapılacağı belirtiliyor.

Elektrikle çalışan araçlara yönelik çalışmalar “yaşam döngüsü yaklaşımı” çerçevesinde yürütülecek. Böylece, çeşitli sürüş sistemleri içerisinde çevresel etkiler ve karbon ayak izinin karşılaştırılması imkânı bulunacak.

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu’nun (UNECE) verilerine göre, dünya üzerinde kullanılmakta olan araç sayısının 2030 yılı itibariyle 800 milyondan 1,6 milyara çıkacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla, çevreyi daha az kirleten araçlara geçiş sağlanması, hava kalitesinin iyileştirilmesi, iklim değişikliği ile mücadele ve AB’nin rekabet edebilirliğinin yükseltilmesi bakımından önem taşıyor. Özellikle ABD’nin ve bazı Asya ülkelerinin otomotiv sanayinde yeşil araçların geliştirilmesine yönelik adımlar attığı göz önüne alındığında, AB’nin hem bölgesel hem de küresel anlamda öncü olabilmesi için inisiyatif alması gerektiği açık. Türkiye’nin de, aynı şekilde, hem Avrupa Birliği ile bütünleşme hem de iklim değişikliği ile mücadele etme hedefleri doğrultusunda bu gelişmeleri yakından takip etmesi ve yeni stratejiler geliştirmesi önem taşıyor.

Konuya ilişkin daha detaylı bilgiye Avrupa Komisyonu İşletme ve Sanayi Genel Müdürlüğü web sayfasından (http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/automotive/competitiveness-cars21/energy-efficient/index_en.htm) ulaşılabilir.