İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
17-23 MAYIS 2010

AVRUPA PARLAMENTOSU NAKİL ORGANLARIN KALİTE VE GÜVENLİĞİNİ ARTIRAN YÖNERGEYİ ONAYLADI

Avrupa Parlamentosu, 19 Mayıs 2010 tarihinde, nakil için kullanılacak olan insan organlarının kalite ve güvenliğine ilişkin bir taslak yönergeyi Strazburg’da onayladı. Yönerge, organların, AB içinde bir ülkeden bir diğerine taşınmasının sağlanmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Taslak yönerge 643 evet, 16 hayır ve 8 çekimser oy ile kabul edildi. AB Konseyi, resmi olarak en kısa zamanda yönergeyi tamamen kabul etmeyi düşünüyor.

Parlamento ve Konsey arasındaki anlaşma, yerinden hizmete saygı duyarak organ bağışı ve naklini kapsayan genel ilkeleri belirliyor. Yönerge, organ sahibi ya da ailesi ile yapılan organ bağışı anlaşmasının nasıl olacağını ulusal hukuk sistemine bırakıyor. Organların nakli, çıkarılması, taşınması, nasıl etiketlenmesi gerektiği ve izlenebilirliği bu yönerge ile belirleniyor. En önemlisi, yönerge aynı zamanda her üye ülkede organların kalitesine, nakledilip edilemeyeceğine ilişkin karar verici merkezin nasıl oluşturulması gerektiğini düzenliyor. Bunun yanında, üye devletler eğer isterlerse yönergeden daha sıkı önlemleri yasalarına ekleyebilecek ve uygulayabilecekler. Organ bağışı ve nakli ile ilgili sorumluluğu alan yetkili kurumlar aynı zamanda her türlü veri toplama ve raporlama işlemlerini de yapmakla yükümlü olacaklar. Bilginin gizliliği ve güvenliği tam olarak sağlanacak. Bu bağlamda yönerge, bağışçının ve her bağış edilen organın asgari bilgilerinin neler olması gerektiğini de belirtiyor. Ayrıca yönergede, görev alacak kişilerin eğitimine ve sahip olması gereken yeteneklere ilişkin de gerekli bilgiler yer alıyor.

Yönerge kapsamında bağış yapan kişilerin sağlığının üye ülkelerce en iyi şekilde korunması, organ bağışının gönüllü yapılması ve bağışların karşılığında para alınan bir iş olmaması gerektiği belirtiliyor. Ancak, bazı parlamenterler bu maddenin para karşılığı organ bağışı yapanları engellemeye yetmeyeceğini dile getiriyor.

Avrupa Komisyonu da konuya ilişkin çalışmalarını çeşitli organ bağışı kurum ve organizasyonları ile anlaşmalar imzalayarak sürdürüyor. Komisyon ayrıca, yönergenin kabul edilip onaylanmasından sonra iki sene içinde tüm üye ülkelerde tam olarak uygulanması için çalışmalarını sürdüreceğini belirtti.

Geçtiğimiz 50 sene boyunca tüm dünyada organ bağışı bir hayli arttı. Bununla birlikte bugün AB’de yaklaşık 60 bin hasta organ bağışı listesinde bulunmakta ve her gün listede bulunan ortalama 12 kişi hayatını kaybetmekte.