İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
5-11 TEMMUZ 2010

ANAYASA MAHKEMESİ ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ PAKETİ’YLE İLGİLİ KARARINI AÇIKLADI

Anayasa Mahkemesi, 5982 sayılı “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”a ilişkin, Anayasa Mahkemesi ve HSYK ile ilgili bazı maddelerin kısmen iptalini öngören kararını açıkladı. Karar       7  Temmuz’da       Anayasa      Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç tarafından kamuoyuna duyuruldu.  Mahkeme paketin tamamının iptali ve yürürlüğünün durdurulmasıyla ilgili başvuruyu reddederken paketteki bazı maddelerin kısmi iptallerine karar verdi. Anayasa Mahkemesi’nin resmi web sitesinden yapılan açıklamada "7.5.2010 günlü, 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un, 8., 14., 16., 19., 22., 25. ve 26. maddelerinin Anayasa'nın 4. maddesi kapsamında öngörülen teklif yasağı kapsamında incelenmesinin Anayasa Mahkemesi'nin yetkisinde olup olmadığı bir önsorun olarak görülmüş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda, Haşim Kılıç, Serruh Kaleli, Engin Yıldırım ile Nuri Necipoğlu'nun karşı oyları ve oyçokluğu ile bu konunun incelenmesinin Anayasa Mahkemesi'nin yetkisinde olduğuna karar verilmiştir" ifadesine yer verildi.

Haşim Kılıç 7 Temmuz akşamı gerçekleştirilen basın toplantısında, “yapılan denetim sonunda kanunun 16. maddesiyle Anayasa Mahkemesi’nin yapısına ilişkin Anayasa’nın 146. Maddesinde yapılan değişikliğin 4. fıkrasında Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Sayıştay, Yükseköğretim Kurulu ve Baro Başkanlarının Anayasa Mahkemesi’ne gönderecekleri üyeler için yapacakları seçimlerde, her üyenin bu seçimlerde kullanacağı oyda, her üyenin ancak bir aday için oy kullanabileceğine ilişkin, tırnak içinde ifade ediyorum burayı, her üyenin yani fıkrada iptal edilen bölümü söylüyorum; “Her üyenin ancak bir aday için oy kullanabileceğine ilişkin” bu ibare iptal edildi” ifadesini kullandı. Ayrıca Kılıç kanunun 22. maddesi ile Anayasa’nın 159. maddesine yapılan düzenlemenin 3. fıkrasında yer alan “Sayın Cumhurbaşkanı’nın Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na atayacağı üyelerin iktisat ve siyasal bilim dallarıyla, üst kademe yöneticilerinden olacağına ilişkin” ifadede “iktisat ve siyasal bilim dallarıyla” ve “üst kademe yöneticileri” ibarelerinin iptal edildiğini belirtti. Yine ayrıca Danıştay, Yargıtay, Adalet Akademisi ile adli ve idari yargı hâkim ve savcılarının Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu’na üye seçiminde ancak bir aday için oy kullanabileceklerine ilişkin ibarenin de iptal edildiğini vurguladı.

Hatırlanacağı üzere Cumhuriyet Halk Partisi anayasa değişikliği paketinin bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne dava açmıştı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç’ın da ifade ettiği şekliyle iki türlü iddia söz konusuydu. İlki tamamıyla ilgili şekil yönünden, ikincisi de Anayasa’nın dördüncü maddesindeki teklif yasağına ilişkin 8, 14, 16, 19, 22, 25, 26’ncı maddelerin teklif edilmezlik yasağı içerisinde olduğunu ve bu nedenle iptalinin gerektiğine yönelikti.

Anayasa değişikliği paketinin bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından kısmen iptal edilmesi paketin referanduma sunulmasının önünde bir engel teşkil etmiyor. Paket, iptal edilen unsurlar dışında, 12 Eylül 2010 tarihinde referanduma sunulacak.

Anayasa değişikliği paketine ilişkin İKV tarafından hazırlanan çalışmaya http://www.ikv.org.tr/images/upload/data/files/anayasadegisikligi(1).pdf linkinden ulaşılabilir.