İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-25 TEMMUZ 2010

AVRUPA KOMİSYONU YOL GÜVENLİĞİ PROGRAMI’NI KABUL ETTİ

Avrupa Komisyonu 20 Temmuz’da, yollarda gerçekleşen ölümleri önümüzdeki 10 yılda yarıya indirmeyi amaçlayan iddialı bir “Yol Güvenliği Programı” kabul etti. Söz konusu program, hem ulusal düzeyde hem de Avrupa çapında araç ve altyapı güvenliğinin artırılması, sürücülerin ve yayaların davranışlarının biçimlendirilmesi gibi girişimleri içeren yedi hedeften oluşuyor. Açıklanan planda Avrupa Komisyonu’nun bu amaçlara ulaşabilmek için üye ülkelerle birlikte ortaklaşa bir çalışma sürdüreceği vurgulandı.

Avrupa Komisyonu’nun Ulaştırmadan Sorumlu Üyesi ve Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Siim Kallas konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Avrupa yollarında her gün 100’e yakın insanın hayatını kaybettiğini, bu kaza ve ölümlerin maliyetinin yaklaşık 180 milyar Avro’ya ulaştığını vurguladı. Konuşmasının devamında ise bu sayıların kabul edilemez olduğunu ve şu ana kadar yapılan çalışmalarda bazı ilerlemeler kaydedilmesine rağmen bu ilerlemelerin yeterli olmadığını, bu programın da bu amaçla oluşturulduğunu belirtti.

Yapılan açıklamaya göre bu amaçlar 2001–2010 planına göre daha kapsamlı. Ayrıca bu plan motosiklet gibi iki tekerlekli araçlara da daha fazla önem atfediyor. Taşıtlar için geliştirilmiş güvenlik önlemlerinde 2001–2010 planında bazı çalışmaların yapıldığını görüyoruz. Fakat bunlar çoğunlukla hava yastığı ve emniyet kemeri gibi pasif güvenlik cihazlarını kapsıyor. 20 Temmuz’da kabul edilen planda ise arabalar, otobüsler ve kamyonlar için zorunlu elektronik denge kontrolü, kamyonlar ve otobüsler için zorunlu yol şeridi uyarıcı sistemi gibi düzenlemeler getiriliyor. Bu amaç kapsamında Komisyon, üye ülkelerin tümünde tanınacak trafiğe çıkılabilirlik testlerini güçlendirecek. Böylece üye ülkeler arasında trafiğe çıkılabilirlik alanında bir standart belirlenmiş olacak.

Komisyon, TEN-T kapsamında oluşturduğu yol ve tünel güvenliği konularında daha önceden sağlamış olduğu altyapıyı bu planla birlikte daha da genişletme imkânı buldu. Bu planla birlikte yollarda çarpışmayı önleyici radarlar ve hız denetleyicileri zorunlu hale getirilecek. Dahası Komisyon, yollarda tıkanıklığı önlemek ve trafik akışını daha düzenli hale getirmek için Akıllı Ulaşım Sistemleri ile birlikte yeni teknikler kullanmaya başlayacak. Bu sistem sayesinde trafik yoğunluğu, hız limiti gibi bilgiler kolayca araçlara bildirilebilecek.

Eğitim bu planın en önemli konularından birini oluşturuyor. Komisyon özellikle üye ülkelerle birlikte çalışarak ortak bir eğitim ile “güvenli yol” amacına ulaşmayı hedefliyor. Bu madde çerçevesinde, ehliyet alımlarında bazı değişikler yapılarak daha iyi bir eğitim için staj döneminin getirilmesi amaçlanıyor.

Komisyon bu amaçlara ulaşabilmek için kontrollerin artırılmasına, özellikle hız, alkollü araç kullanma ve emniyet kemerinin takılmaması gibi trafik kazalarına en çok sebep olan konularda daha hassas olunmasına ve hem ulusal düzeyde hem de Avrupa genelinde bu konularda çalışmaların artırılmasına büyük önem veriyor.

Motosikletler ve diğer iki tekerlekli araçlar da bu planda önemli bir yer tutuyor. Yapılan araştırmalara göre, diğer araçlarla ilgili düzenlemelerin az da olsa bir sonuç verdiği fakat motosikletlerle yapılan kazalarda pek bir değişiklik olmadığı ve bu kazaların ciddi boyutlarda seyrettiği görülüyor. Bu kazaları önlemek amacıyla ise Komisyon, motosikletlerde gelişmiş fren sisteminin zorunlu tutulması, koruyucu giysilerin geliştirilmesi gibi değişikliklere gidilmesini ve önlemler alınmasını öngörüyor.      

Komisyon’un bir diğer amacı da yol yaralanmaları ve bunların boyutlarının belirlenmesi ile alakalı genel bir tanım oluşturmak. Böylelikle Komisyon, yol yaralanmalarına ilişkin amaçları ve alınması gereken önlemleri daha net bir şekilde belirleyebilecek. Avrupa Komisyonu’nun Yol Güvenliği Programı’nı kabul etmesinin ardından, bu programa yönelik pek çok eleştiri de dile getirildi. Yapılan eleştirilerde en çok, planın zayıf noktaları üzerinde duruldu ve her üye ülkede aynı şekilde uygulamaya konmasının zorluklarından bahsedildi. Dahası programda ilaç, cep telefonu kullanımı gibi dikkati dağıtan durumlarda ortaya çıkabilecek tehlikelerden söz bile edilmediği vurgulandı.