İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
18-24 EKİM 2010

FRANSA’DA SENATONUN EMEKLİLİK REFORMUNU ONAYLAMASININ ARDINDAN PROTESTOLAR SÜRÜYOR

Fransa’da emeklilik yaşının 60’dan 62’ye ve tam emekli maaşı alma yaşının 65’ten 67’ye çıkartılmasını öngören reform yasa tasarısı 22 Ekim Cuma günü Senato’da oylandı. Senato, yasa tasarısını, 153 “hayır” oyuna karşılık 177 “evet” oyuyla kabul etti. Ancak, hükümetin bütçe açıklarını gerekçe göstererek başlattığı bu girişim, ülkede sendikaların yoğun tepkisine yol açıyor.

Tasarının onaylanma sürecinde düzenlenen grev ve protesto gösterileri nedeniyle demiryolu ulaşımında ciddi aksamalar yaşanırken, başkent Paris başta olmak üzere ülke genelindeki hava ulaşımı da durumdan etkilendi. Ayrıca rafinerilerdeki grevler ve yakıt depoları önündeki barikatlar yüzünden ülkedeki benzin istasyonlarının önemli bir kısmının devre dışı kalması yakıt sıkıntısı yarattı. Aynı zamanda, ülkenin en büyük limanı olan Marsilya’da emeklilik reformuna ve limanların özelleştirilmesine karşı çıkan liman işçilerinin eylemi, kentteki petrol rafinelerinin çalışmalarına büyük darbe vurdu. Uluslararası Enerji Ajansı, Fransa’nın acil durumlar için tuttuğu petrol rezervlerini kullanmaya başladığını duyururken, Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, benzin istasyonları önündeki barikatların kaldırılması için polise tam yetki verdi. Halkın paniğe kapılarak benzin istasyonlarına hücum etmesi nedeniyle satışlar bir hafta içinde yüzde 50 oranında arttı. Fiyatlar giderek yükseliyor ve durum kritik olarak değerlendiriliyor.

Lise ve üniversite öğrencilerinin de destek verdiği grevler eğitim alanında da aksamalara yol açtı. Eğlence ve turizm sektörü de yaşananlardan olumsuz etkilenirken, protestoların Fransız ekonomisine zararının giderek arttığı belirtildi. Ayrıca, maskeli gençlerin polisle çatışmaya girdiği banliyölerde araçlar ateşe verildi. Lyon’da ise bazı dükkânların yağmalandığı kaydedildi.

İçişleri Bakanlığı ile sendikaların gösterilere katılan kişi sayısı konusundaki açıklamaları birbiriyle örtüşmüyor. Örneğin 19 Ekim’de düzenlenen altıncı genel grev dalgasına resmi rakamlara göre 1,1 milyon kişi katılırken, sendikalar bu rakamı 3,5 milyon olarak belirtti. Ancak genel olarak protestolara önemli bir katılım olduğu görülürken, Cumhurbaşkanı Sarkozy emeklilik reformunun kilit önem taşıyan maddelerinden taviz vermeyeceklerini açıkladı. Nüfusun yaşlanması nedeniyle çalışan sayısının ciddi bir şekilde düştüğünü söyleyen Sarkozy, reformun kaçınılmaz olduğunu belirtti. Senatoda eklenen değişiklik önergelerinin ardından meclis genel kurulunda tekrar oylanacak olan tasarı hakkındaki nihai kararın, 27 Ekim Çarşamba günü verilmesi bekleniyor.