İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
22-28 KASIM 2010

AB İLE ÜÇÜNCÜ ÜLKELER ARASINDA VİZE MUAFİYETİ KONUSUNDA ADIMLAR ATILDI

22 Kasım 2010 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen AB-Ukrayna Zirvesi’nde, Ukrayna ile vize serbestleştirilmesinin sağlanmasına yönelik Eylem Planı kabul edildi. Söz konusu Eylem Planı, Ukrayna vatandaşlarının kısa süreli kalışlarda AB ülkelerine vizesiz seyahat edebilmelerine yönelik Ukrayna’nın yerine getirmesi gereken teknik koşulları ortaya koyuyor. Her ne kadar Eylem Planı’nın uygulanmasına hemen başlansa da, vize serbestleştirilmesinin uzun vadeli bir hedef olduğu belirtiliyor. Eylem Planı’nda hedef tarih yer almasa da Ukrayna Cumhurbaşkanı Viktor Yanukovych, 2011 yılında kriterleri karşılamış olacaklarını belirtti. Avrupa Komisyonu Başkanı José Manuel Barroso ise net bir tarih vermekten kaçınarak, bunun Ukrayna’nın performansına bağlı olacağını belirtti. Hatırlanacağı gibi,  Ukrayna ile AB arasındaki Geri Kabul Anlaşması Haziran 2007’de imzalanmış ve 1 Ocak 2008 tarihinde yürürlüğe girmişti.  “Doğu İşbirliği” çerçevesinde AB’nin yakın ilişkiler yürüttüğü Ukrayna ile halen “Ortaklık Anlaşması” müzakere ediliyor. Gelecekte ise Ukrayna ile Birlik arasında serbest ticaret alanı yaratılarak, Ukrayna’nın AB iç pazarına aşamalı olarak dâhil edilmesi amaçlanıyor.

Buna karşılık, 25 Kasım tarihinde Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilen kararda, söz konusu Eylem Planı memnuniyetle karşılanırken, Ukrayna’nın vize serbestleştirilmesine yönelik kriterleri yerine getirmesinde, hukukun üstünlüğü ve temel özgürlüklere saygının büyük önem taşıdığı belirtildi. Avrupa Parlamentosu, ayrıca, 31 Ekim tarihinde Ukrayna’da gerçekleştirilen yerel seçimlerin düzenlenme şekli ile basın özgürlüğünü olumsuz etkileyebilecek gelişmelerden endişe duyulduğunu açıkladı. 

Diğer taraftan, yine 22 Kasım tarihinde, AB ile Gürcistan arasında, Geri Kabul Anlaşması imzalandı. Avrupa Komisyonu’nun Adalet ve İçişleri’nden Sorumlu Üyesi Cecilia Malmström tarafından yapılan açıklamada, düzensiz göçle mücadelede işbirliğinin güçlendirildiği belirtilerek, karşılığında, Gürcistan vatandaşlarının AB ülkelerine girişlerinin belirgin şekilde kolaylaştırılacağı belirtildi. Hatırlanacağı gibi, Gürcistan ile Vize Kolaylığı Anlaşması, 17 Haziran 2010 tarihinde imzalanmıştı. Geri Kabul Anlaşması’nın imzalanması ile birlikte, hem AB hem de Gürcistan’daki onay sürecinin ardından, iki anlaşmanın da yürürlüğe girmesi bekleniyor.  

Vize muafiyeti alanında bir diğer gelişme de, Tayvan’ın AB ülkelerine girişte vize istenmeyen üçüncü ülkeler listesine alınmasına ilişkin Avrupa Komisyonu Tavsiye Kararı’nın, 25 Kasım 2010 tarihinde AB Konseyi tarafından kabul edilmesi oldu. Hatırlanacağı gibi, 11 Kasım 2010 tarihinde, söz konusu karar Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmıştı. Onay sürecinin tamamlanmasıyla, Tayvan pasaportuna sahip kişilerin, AB ülkelerinde 90 güne kadar olan kısa süreli kalışlarında vize alma zorunluluğu ortadan kaldırıldı. Komisyon Üyesi Cecilia Malmström tarafından yapılan açıklamada, bunun AB-Tayvan ilişkileri açısından çok önemli olduğu, vize muafiyetinin sağlanmasıyla iş imkânları ve yatırımların artmasının yanı sıra halklar arası diyaloğun gelişeceği ve AB’nin daha iyi tanınacağı belirtildi. Malmström,  vize muafiyetine ilişkin koşulların yerine getirilmesinde gösterilen çabalar için Tayvanlı yetkililer ile Tayvan halkının çabalarından övgüyle bahsederken, başta turizm ve ticaret olmak üzere, Birlik ve Tayvan arasındaki iyi ilişkilerin daha da geliştirileceğini ifade etti. Yapılan açıklamada, söz konusu adımın, AB’nin bölgedeki vize politikalarını uyumlaştırması açısından önemli olduğu, zira Japonya, Singapur ve Güney Kore’nin hâlihazırda vize muafiyetinden yararlandığı belirtildi.