İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19-25 OCAK 2009

ÇEK DÖNEM BAŞKANLIĞI EN ÖNEMLİ ÖNCELİKLERİNDEN BİRİNİN ENERJİ GÜVENLİĞİ OLACAĞINI AÇIKLADI

21 Ocak 2009 tarihinde Avrupa Parlamentosu Enerji/Sanayi/Araştırma Komitesi’ne Çek Cumhuriyeti Dönem Başkanlığı’nın enerji politikası alanındaki önceliklerini aktaran Çek Cumhuriyeti Sanayi Bakanı Martin Riman Rusya ile Ukrayna arasındaki doğalgaz krizi sonrasında enerji güvenliği konusunun en önemli gündem maddeleri haline geldiğini belirtti.

Bilindiği üzere, Çek Cumhuriyeti Dönem Başkanlığı’nın öncelikleri arasında enerji iç pazarının entegrasyonu, enerji verimliliğinin artırılması, enerji kaynaklarının daha iyi kullanımı ve enerji kaynakları ile rotalarının çeşitlendirilmesine yer verilmişti.

Dönem Başkanlığı, enerji arzı güvenliğinin artırılması amacıyla, faaliyetlerini aşağıda belirtilen üç temel alanda yoğunlaştırmayı öngörüyor:

  • Orta ve uzun vadeli arz ve talep değerlendirmeleri neticesinde altyapı çalışmalarına ağırlık verilmesi,
  • Enerji altyapısının desteklenmesi,
  • Üreticiler, geçiş bölgeleri ve üçüncü ülkeler ile enerji arzının çeşitlendirilmesi amacıyla akdi ilişkilerin geliştirilmesi.

Bu alanlar dikkate alındığında önümüzdeki dönemde Rusya, Ukrayna, Hazar Bölgesi’ndeki ülkeler ile ilişkilerin AB için daha önemli hale geleceği görülüyor. Nitekim Mart ayında AB, Hazar ülkeleri ve Türkiye’nin katılımıyla güney doğalgaz koridoruna ilişkin zirve yapılması planlanıyor.

Çek Cumhuriyeti Dönem Başkanlığı Ocak ayının sonunda düzenleyeceği bir toplantı ile enerji güvenliğinin yanı sıra elektrik iç pazarı konusunu da masaya yatırmayı planlıyor. Elektrik ve doğalgaz piyasalarının liberalleşmesi kapsamında tartışmalı bir konu olan enerji şirketlerinin üretim ve dağıtım faaliyetlerinin birbirinden ayrılmasına sıcak bakmayan, bunun yanı sıra Rusya ile Ukrayna arasındaki doğalgaz krizinin endişelerini artırdığını dile getiren Çek Cumhuriyeti Sanayi Bakanı Riman, Avrupa şirketlerinin parçalanmaları halinde Gazprom gibi büyük enerji şirketlerinin karşısında durmalarının mümkün olamayacağını dile getirdi.

Çek Cumhuriyeti Dönem Başkanlığı’nın önceliklerini dinleyen Avrupa Parlamentosu Enerji/Sanayi/Araştırma Komitesi, enerji arzı güvenliğine ilişkin şu kararları aldı:

  • Rusya ile Ukrayna arasındaki doğalgaz krizini dikkate alan Komite Avrupa Komisyonu’nu bu yılın sonuna kadar 2004 yılında kabul edilen doğalgaz arz güvenliği yönergesini gözden geçirmeye davet eder,
  • Birliğin acil durumlarda kullanabilmesi için doğalgaz depolama kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğinin altını çizer,
  • Merkez ve Doğu Avrupa ile Baltık ülkeleri ve Batı Avrupa arasında ara bağlantıların geliştirilmesini destekler,
  • Nabucco, Türkiye-Yunanistan-İtalya Güney Akım doğalgaz projeleri gibi doğalgaz arz rotalarını çeşitlendirecek projeleri destekler,

Uzun vadede siyasi koşulların izin vermesi halinde Özbekistan ve İran’ın önemli bir doğalgaz kaynağı olarak değerlendirir