İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
26 OCAK – 1 ŞUBAT 2009

NABUCCO PROJESİ İLE İLGİLİ BUDAPEŞTE’DE TOPLANTI DÜZENLENDİ

Nabucco Projesi’ne dahil olan 6 ülkenin (Almanya, Avusturya, Bulgaristan, Macaristan, Romanya, Türkiye), geçiş ülkelerinin (Azerbaycan, Gürcistan, Irak, Kazakistan ve Türkmenistan) ve AB’nin (Dönem Başkanı Çek Cumhuriyeti’nin Başbakanı Mirek Topolánek ve Komisyonun Enerjiden Sorumlu Üyesi Andris Piebalgs) temsilcileri 27 Ocak 2009 tarihinde Budapeşte’de biraraya geldiler. 3300 km uzunluğa ve 31 milyon metreküp kapasiteye sahip olacak Nabucco boru hattı Orta Asya’dan Avrupa’ya kadar Rusya’yı dışarıda bırakacak şekilde doğalgazın taşınmasını sağlaması bakımından önem taşıyor.

Son dönemde Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan doğalgaz krizinin ardından AB’nin Rusya kaynaklı doğalgaza olan bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlayacak Nabucco Projesinde bugüne kadar kaydedilen ilerlemenin sınırlı düzeyde kaldığı görülüyor.

Bilindiği üzere Başbakan Erdoğan 19 Ocak 2008 tarihinde Brüksel ziyareti sırasında yaptığı açıklamada GKRY tarafından enerji başlığının müzakerelere açılmasının engellenmesine devam edilmesi halinde Türkiye’nin Nabucco projesine desteğini gözden geçireceğini açıklamıştı.
Bir diğer mesele ise Türkiye’nin geçiş ülkesi olarak doğalgazın %15’ini daha düşük bir fiyattan satın almak istemesi. Ancak Nabucco Projesinin önündeki en büyük engeli İran doğalgazı dışarıda bırakıldığında mevcut kaynakların yetersizliği oluşturuyor. Öte yandan Gazprom’un liderliğini sürdüren Doğu Akımı Projesi’ne rakip olarak yaratılan Nabucco’ya ilişkin bir hükümetlerarası anlaşmanın olmaması ve projenin finansmanındaki belirsizlikler de sorun teşkil ediyor. Örneğin Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan gibi potansiyel arz ülkeleri (projeye doğalgaz sağlayacak ülkeler) mali koşullar kesinleşmeden Nabucco Projesinde yer almaya çok istekli değiller.

Yukarıda sıralanan tüm bu sorunları görüşmek üzere Budapeşte’de toplanan taraflar için ilk olumlu haber özel bankalar tarafından Nabucco boru hattının inşası için 200-300 milyon Avro’luk mali kaynağın serbest bırakılması oldu. Bu paranın Avrupa Yatırım Bankası ile Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası fonlarına eklenmesine karar verildi. Böylece toplam maliyetinin 8-10 milyar Avro olması öngörülen projeye yapılan Topluluk katkısı yaklaşık
2 milyar Avro’yu bulacak. Avrupa Komisyonu’nun Enerjiden Sorumlu Üyesi  Andris Piebalgs bir diğer engel olan hükümetlerarası anlaşmanın Mart sonunda tamamlanacağını açıkladı.