İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
1-8 ŞUBAT 2009

SIRBİSTAN, GEÇİCİ TİCARET ANLAŞMASI’NI TEK TARAFLI OLARAK UYGULAMAYA BAŞLADI

Sırbistan, AB ile arasında altı yıl içinde gümrük vergilerinin azaltılması ve kademeli bir şekilde sanayi ve tarım ürünleri için bir serbest ticaret alanı oluşturulmasını öngören geçici ticaret anlaşmasını tek taraflı olarak uygulamaya başladı. Anlaşma kapsamında, Sırbistan,  bu yıl, hammaddelere uygulanan gümrük vergisinde %70, tarım ürünlerine uygulanan vergide ise %80 ila %95 oranında indirim yapacak.

Sırbistan’ın, anlaşmanın kendisine düşen tarafını tek taraflı olarak uygulama kararı alması,
AB çevrelerinde olumlu karşılanırken; yetkililer, bunun, Belgrad’ın, AB ile entegrasyona olan bağlılığına dair bir mesaj verme amacını taşıdığı görüşündeler. AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Olli Rehn de, Avrupa kurallarının uygulanmasının, Belgrad'ı, AB'ye yakınlaştırdığını söyleyerek, söz konusu karara destek verdi.

Sırbistan içinde ise muhalefet, kararla birlikte oluşacak gelir kaybı tehdidinin, başta küresel mali kriz ışığında olmak üzere, fazla büyük olduğunu dile getirdi. Örneğin muhalefet liderlerinden eski Başbakan Vojislav Kostunica, devletin gümrük vergilerindeki indirim nedeniyle yaklaşık 300 milyon Avro kaybedeceğini iddia etti. Oluşacak açıkların, tüketim vergilerine yapılacak zamlarla, nihayetinde halk tarafından yüklenileceği de, gelen diğer eleştiriler arasında.

Sırbistan Maliye Bakanı Diana Dragutinoviç ise, suçlamaları reddederek; AB'nin Sırbistan'dan yapılan ihracata uygulanan gümrük vergilerini çoktan kaldırdığını hatırlattı ve bunun, teknik olarak Geçici Ticaret Anlaşmasının tek taraflı bir uygulaması olmadığını, zira Sırp mallarının da AB pazarında gümrüksüz hale geldiğini ifade etti.

Bilindiği üzere, taraflar arasında 29 Nisan 2008'de imzalanan İstikrar ve Ortaklık Anlaşması’nın tüm üye devletlerce onaylanmasına gerek olmaksızın ticarete ilişkin hükümlerinin yürürlüğe girmesini öngören geçici anlaşma, Sırbistan’ın Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) ile tam işbirliği yapmasına kadar askıya alınmıştı. Yirmi altı AB üyesi, anlaşmanın uygulanması yönünde oy kullanmasına karşın; Hollanda, Belgrad'ın, önce Temmuz 1995’teki Srebrenica katliamından büyük oranda sorumlu tutulan Ratko Mladiç'i, ICTY’ye teslim etmesi gerektiğini öne sürerek anlaşmanın uygulanmasını veto ediyor.

İstikrar ve Ortaklık Anlaşması’na ilişkin ayrıntılı bilgi için 28 Nisan – 4 Mayıs 2008 tarihli İKV e-bültenine bakabilirsiniz.