İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
4-10 MAYIS 2009

AVRUPA PARLAMENTOSU AB VATANDAŞLARININ GÜNLÜK HAYATINI NASIL ETKİLİYOR?

Avrupa Parlamentosu, AB vatandaşları tarafından doğrudan seçilen temsilcilerden oluşan tek kurum olması bakımından hem AB’de demokrasi ve meşruiyet hem de vatandaşların günlük hayatı açısından önemli bir role sahip. Zira internet kullanımından cep telefonu konuşma ücretlerine kadar uzanan sayısız alanda Parlamento, AB vatandaşlarını etkiliyor. Öte yandan, 2010 yılı başında yürürlüğe girmesi beklenen Lizbon Antlaşması’nda öngörülen düzenlemeler bu kurumun önemini biraz daha artırıyor.

Söz konusu düzenlemeler kısaca iki başlık altında toplanabilir. İlk olarak, ortak karar alma usulünün kapsamının genişletilmesi yoluyla, AP ve Konsey’in ortak yetkiye sahip oldukları konuların sayısı artırılıyor. Böylece, karar alma süreçlerinde Parlamento’nun ağırlığı daha fazla hissedilir hale geliyor. İkinci gelişme ise, AB bütçesinde mecburi olan ve mecburi olmayan harcamalar ayrımının ortadan kaldırılmasıyla tüm harcama kategorilerinde son sözü söyleme yetkisinin AP’ye verilmesi oldu. AP’nin günlük yaşantı üzerindeki etkileri aşağıdaki gibi örneklendirilebilir:

  • Havayolu ücretleri: AP, Birlik sınırları içerisinden başlayan tüm uçuşlarda, internet satışları dâhil olmak üzere, vergiler ve diğer ücretler hakkında yolculara kapsamlı bilgi verilmesi zorunluluğunu getirdi.
  • Cep telefonu konuşma ücretleri: AP ile üye devletler arasında varılan uzlaşma doğrultusunda, mobil dolaşım ücretlerine yönelik olarak tavan fiyatlarının daha da aşağıya çekilmesi (1 Temmuz 2009’dan itibaren yurtdışında yapılan aramalar ve gelen çağrıların ücretlendirilmesine ilişkin hâlihazırda 0,46 ve 0,22 olan tavan fiyatlarının sırasıyla 0,43 ve 0,19 Avro’ya düşürülmesi, bunun 1 Temmuz 2010’dan itibaren 0,39 ve 0,15 Avro’ya, 2011’den itibaren ise 0,35 ve 0,11 Avro’ya indirilmesi) kararlaştırıldı. Bu gelişme, dışarıya yapılacak aramaların ucuzlamasına karşılık, dışarıdan gelecek aramalarda daha yüksek ücretlendirme yapılabileceği endişesinin doğmasına neden oluyor.
  • Geçici çalışanlara yönelik düzenlemeler: 2008 yılında AP tarafından onaylanan Geçici Çalışanlar Direktifi, geçici çalışanların 12 hafta istihdam edilmelerinin ardından sürekli çalışanlar ile aynı ücretlendirme ve koşullara tabi olmalarını öngörüyor. Söz konusu Direktifin kabul edilmesi, özellikle İngiltere’de tartışmalara neden oldu. AB’de istihdam edilen geçici çalışanların 1/3’ünün (yaklaşık 1,3 milyon kişi) İngiltere’de bulunduğu ifade edilerek bunun ekonomiye olumsuz yansıyabileceği üzerinde duruluyor.
  • İnternet kullanımı: Avrupa Parlamentosu (AP) tarafından onaylanması öngörülen “Telekomünikasyon Paketi” ile tüketici hakları ve güvenliğinin güçlendirilmesi, yüksek hızdaki haberleşme altyapılarına yatırımın artırılması ve radyo spektrumu kullanımına ilişkin kuralların yenilenmesi amaçlanıyor. Söz konusu Paket uyarınca ayrıca ulusal düzenleyici makamlar arasındaki işbirliğinin artırılmasına yönelik Birlik düzeyinde yeni bir kurum oluşturulması öngörülüyor. Telekomünikasyon Paketi’nin temel unsurları üzerinde kurumlar arasında görüş birliği sağlanmasına karşın, Avrupa Parlamentosu tarafından metne eklenen bir değişiklik önergesi nedeniyle söz konusu paket üzerinde uzlaşmaya varılamadı. Bu çerçevede, Fransa’nın yasadışı yollardan korsan içeriğe ulaşarak telif haklarını ihlal eden internet kullanıcılarına yönelik ağır yaptırımlar uygulanmasını savunan tutumuna karşılık, AP tarafından sunulan değişiklik önergesinde (138/46), kamu güvenliği tehlikede olmadığı sürece, yargı makamları tarafından daha önceden verilmiş kararlara başvurulmadan, son kullanıcıların internete erişimlerinde temel hak ve özgürlüklerinin kesinlikle sınırlandırılamayacağı belirtiliyor.
  • Gıda fiyatları: AP tarafından alınan kararlar, zirai ilaçların kullanılmasını sıkı kurallara bağlarken bazı kimyasalların kullanılmasını da yasaklıyor. Öte yandan, söz konusu kuralların üretimi düşürebileceği ve gıda fiyatlarını artırabileceği tartışılıyor.
  • İklim değişikliği ve enerji: 2008 yılı Aralık ayında kabul edilen paket, iklim değişikliği, çevre ve yenilenebilir enerji alanlarında düzenlemeler getiriyor. Bu düzenlemeler, karbon salınımlarının azaltılması ve enerji üretiminin belirli oranlarının yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasını öngörüyor. Diğer taraftan, üye devletlerin ulusal enerji eylem planları hazırlamaları ve enerji şirketlerinin hanelerin tamamına 2022 yılına kadar “akıllı ölçüm cihazları” yerleştirmelerini düzenleyen bir karar da AP’de kabul edildi.