İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
4-10 MAYIS 2009

AVRUPA PARLAMENTOSU, SIĞINMA POLİTİKASINA İLİŞKİN YENİ KURALLARI KABUL ETTİ

Geçtiğimiz Aralık ayında Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan “Sığınma Paketi”ne dayanan öneriler, Birlik içerisinde sığınmacıların kabul edilme koşullarının iyileştirilmesini, 2003 tarihli Dublin sisteminin yenilenmesini, sığınmacıların ve yasadışı göçmenlerin parmak izlerinin karşılaştırılmasını sağlayan Euradac sisteminin gözden geçirilmesini içeriyor. Ayrıca, Şubat ayında Komisyon tarafından gündeme taşınan ve sığınma başvurularında Üye Devletlere yardımcı olmak üzere bir destek biriminin kurulması konusunda ilerleme kaydedilmesini amaçlıyor.

“Sığınma Paketi” öncelikle sığınmacıların haklarının güçlendirilmesine yönelik olarak, barınma, beslenme, sağlık hizmetleri, mali yardım ve çalışmaya erişim gibi konularda asgari standartların sağlanması ile küçükler, hamileler, şiddet ve işkence mağdurları gibi hassas grupların korunmasına ilişkin hükümler barındırıyor.  Bu çerçevede, pakette, gözaltı kararının bireysel olarak ele alınması ve sığınmacıların hapishanelerde değil özel gözaltı merkezlerinde bulundurulmasının yanı sıra keyfi gözaltıların önlenmesi için yasal güvencelerin verilmesi yer alıyor.

Ayrıca, sadece yargı makamlarının gözaltı kararı almaya yetkili olması, gözaltına alınan sığınmacılar ile anlayabildikleri dilde iletişim kurulması ve sığınmacılara tıbbi ve psikolojik yardım sağlanması öngörülüyor. Ayrıca, sığınma başvurularına ilişkin idari usullerin en hızlı şekilde yürütülmesi ve uluslararası koruma talebi için başvuru yapılmasının ardından altı ay içerisinde iş imkânına erişimin garanti edilmesine yönelik yasal düzenlemeler yer alıyor.

Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilen yeni kurallar ile sığınma başvurularının hızlı sonuçlandırılmasını ve birden fazla Üye Devlette sığınma başvurusunda bulunulmasını engellemeyi öngören Dublin Sözleşmesi’nin daha etkin bir hale getirilmesi amaçlanıyor. Bu çerçevede, fazla sayıda sığınma başvurusuyla karşı karşıya kalan Üye Devletlere destek sağlanması amacıyla ulusal uzmanlardan oluşan takımların oluşturulması yoluyla üye ülkeler arasındaki dayanışmanın artırılması hedefleniyor. Bunun yanı sıra, uluslararası korumadan yararlanmaya hak kazanan kişilerin, onlara koruma sağlayan Üye Devlet dışındaki bir üye ülkede kabul edilmelerini sağlayacak bir yeniden dağılım programının oluşturulması öngörülüyor. Söz konusu mekanizmaların 2012 yılından önce yürürlüğe girmesi amaçlanıyor.

Dublin sisteminin iyileştirilmesine paralel olarak, “Sığınma Paketi”nde yer alan diğer bir öneri ile bir kişinin birden fazla Üye Devlete sığınma başvurusunda bulunmasının engellenmesi amacıyla parmak izlerinin saklanması ve karşılaştırılmasına dayanan Eurodac sisteminin işleyişinin geliştirilmesi ve bu kapsamda veri güvenliğine ilişkin net kuralların ortaya koyulması hedefleniyor. Bu doğrultuda, Üye Devletlerin artık ihtiyaç duymadıkları verileri silmesi gerekecek. Ayrıca, Avrupa Sığınma Destek Ofisi’nin kurulmasına Parlamento tarafından onay verildi. Söz konusu birimin AB sığınma politikasının uygulanmasına yönelik uzman desteği sağlaması ve üye ülkeler arasındaki işbirliğini artırması bekleniyor. Avrupalı Parlamenterler, bu ofisin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve ilgili sivil toplum kuruluşları ile birlikte çalışarak sığınma konusunda eğitim programları oluşturmasını ve aynı zamanda yoğun başvuru dönemlerinde, Avrupa Komisyonu ve Üye Devletlerin zamanında harekete geçebilmesi için erken uyarı sistemini devreye sokmasını bekliyor.