İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
8-14 HAZİRAN 2009

BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AVRUPA ŞARTI” SUNULDU

Toplantıda Viviane Reding, Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen Avrupa Şartı’nın yasal açıdan bağlayıcılığının olmadığını, ancak gazetecilerin Şart’ı siyasetçilere iletmesi ve uygulamasını yakından takip etmesi neticesinde somut ilerlemeler kaydedilebileceğini belirtti. Reding, konuşmasında başta Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere Avrupa Birliği’nde yaşanan basın özgürlüğü ihlallerine ilişkin kaygılarını dile getirirken, Stern’in Genel Yayın Yönetmeni Hans-Ulrich Joerges, İtalya’daki durumun en az Doğu Avrupa ülkelerindeki kadar endişe verici olduğunu vurguladı.

25 Mayıs 2009 tarihinde Almanya’nın Hamburg şehrinde bir araya gelen 19 ülkenin 48 genel yayın yönetmeni tarafından imzalanan ve on maddeden oluşan Avrupa Basın Şartı’nda, hükümetlerin müdahalesine karşı basın özgürlüğünün güvence altına alınmasına yönelik ilkeler sıralanıyor. Bu çerçevede, Avrupalı bir gazetecinin, basın özgürlüğü konusunda, hükümet veya devlet kontrolündeki herhangi bir kurum ile ihtilafa düşmesi halinde, Şart’a atıfta bulunarak, meslektaşlarına destek çağrısında bulunabilmesi amaçlanıyor. Söz konusu Şart’ın Avrupa genelinde geçerli olması ve gelecekte aday ülkelerle yürütülen katılım müzakerelerinde Şart’ın kabul edilmesinin Birliğe üyeliğin önünde bir ön koşul olması öngörülüyor.

Basın Özgürlüğüne İlişkin Avrupa Şartı’nda özetle şu hususlar yer alıyor:


Halihazırda 28 Avrupa ülkesinden 150 gazetecinin imzaladığı Basın Özgürlüğü İçin Avrupa Şartı’nın tam metnine http://www.pressfreedom.eu/en/index.php adresinden ulaşılabilir.

  • Basın özgürlüğünün demokratik toplumlar için vazgeçilmez bir unsur olduğu ve basında çeşitliliğin tüm hükümetler tarafından korunması gereği;
  • Sansüre izin verilmemesi; bağımsız gazeteciliğin kovuşturma, baskı ve hükümetin siyasi ya da düzenleyici müdahalesine maruz kalmasının engellenmesi;
  • Gazetecilerin ve medyanın bilgi ve görüş toplama ve yayma hakkının tehdit edilmemesi, kısıtlanmaması ve cezalandırılmaması;
  • Bilgi kaynaklarının ya da editoryel gizliliğin ortaya çıkarılması amacıyla yazı işlerinin ya da gazetecilerin çalışma ortamlarının aranması, gazetecilerin izlenmesi ya da görüşmelerinin dinlenmesinin kabul edilemez olduğu;
  • Gazetecilerin görevlerini yerine getirirken bağımsız bir yargı sisteminin ve yetkililerin tam korumasından yararlanmasının sağlanması;
  • Devlet tarafından medyanın bilgiye erişim özgürlüğünün engellenmemesi;
  • Medyanın ekonomik varlığı ve bağımsızlığının devlet, devlet kontrolündeki kurumlar ya da diğer organlar tarafından tehlikeye atılmaması;
  • Yabancı gazetecilere, bilgilendirme görevleri için gerekli olan vize, akreditasyon ve diğer belgelerin gecikmeksizin sağlanması;
  • Kamuoyunun tüm ulusal ve yabancı medya ile bilgi kaynaklarına serbest erişim hakkına sahip olması;
  • Hükümet tarafından gazetecilik mesleğine girişin kısıtlanmaması.