SIRBİSTAN İLE AB ÜYELİK MÜZAKERELERİNE FİİLEN BAŞLANDI
Sırbistan ile AB üyelik müzakerelerine 21 Ocak 2014 tarihinde Brüksel’de gerçekleştirilen Bakanlar Düzeyinde Katılım Konferansı ile fiilen başlandı. Hatırlanacağı üzere, AB Genel İşler Konseyi’nin 25 Haziran 2013 tarihinde Sırbistan ile katılım müzakerelerine başlanması yönündeki kararı, 27-28 Haziran 2013 tarihinde AB Liderler Zirvesi’nde kabul edilmiş ve ilk Katılım Konferansı’nın Ocak 2014’e kadar gerçekleştirilmesine karar verilmişti. Sırbistan ile müzakerelere başlanması kararı Genel İşler Konseyi’nin 17 Aralık 2013 tarihli toplantısında bir kez daha teyit edildikten sonra 19-20 Aralık 2013 tarihlerinde gerçekleşen AB Liderler Zirvesi’nde de onaylanmıştı.
AB heyetine AB Konseyi Dönem Başkanlığı’nı yürüten Yunanistan’ın Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Evangelos Venizelos başkanlık ederken, Sırbistan Başbakanı Ivica Dacic’in başkanlığındaki Sırp heyetinde Başbakan Yardımcısı Aleksandar Vucic, Dışişleri Bakanı Ivan Mrkic, ve AB Bütünleşmesinden Sorumlu Bakan Branko Ruzic yer aldı. Avrupa Komisyonu ise Genişlemeden ve Komşuluk Politikasından Sorumlu Komisyon Üyesi Štefan Füle tarafından temsil edildi. Üye Devletlerden Almanya, Avusturya, Fransa, Romanya, Macaristan, Hırvatistan da Sırbistan ile AB arasında gerçekleştirilen Katılım Konferansı’nda bakanlar düzeyinde katılım sağladı.
AB Konseyi tarafından yapılan basın açıklamasında, Sırbistan’ın üyelik kriterlerini yeterli düzeyde yerine getirdiği; özellikle katılım müzakerelerine başlaması için belirlenen kilit öncelik olan “Kosova ile ilişkilerini görünür ve sürdürülebilir şekilde iyileştirmesi” konusunda gerekli adımları attığı, siyasi kriterleri ve İstikrar ve Ortaklık Süreci’nin (Stabilisation and Association Process) gerekliliklerini yeterli düzeyde karşıladığı ve işleyen bir piyasa ekonomisi olma yolunda önemli adımlar attığı belirtildi. Ayrıca, Sırbistan’ın orta vadede AB müktesebatının yükümlülüklerini üstlenmeye hazır olacağı belirtildi.
İlk Katılım Konferansı’nda AB Konseyi’nde 17 Aralık’ta onaylanan Müzakere Çerçeve Belgesi, Sırp yetkililere sunuldu. Müzakere Çerçeve Belgesi’nin, önceki genişleme dalgalarından ve sürmekte olan müzakerelerden edinilen deneyim ve AB müktesebatındaki gelişimin yanı sıra, Sırbistan’ın özel durumunu göz önünde bulundurularak hazırlandığı belirtildi. Sırbistan’ın müzakerelerinin de Komisyon’un Ekim 2011’de kabul ettiği yargı ve temel haklar ile adalet, özgürlük ve güvenlik konularını kapsayan 23 ve 24’üncü başlıklara öncelik veren “yeni yaklaşım” temelinde yürütüleceği vurgulandı.
Buna ek olarak, Sırbistan’ın Kosova ile ilişkilerini görünür ve sürdürülebilir bir şekilde normalleştirmesi ve iyileştirmesi konusundaki çabalarına da özel bir önem atfedileceği açıklandı. Kosova ile ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinin gerek Belgrad gerekse Priştine’nin AB ile bütünleşme süreçlerini birbirilerini engellemeden yürütebilmesine imkân sağlaması gerektiği belirtilirken, ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinin Sırbistan ve Kosova arasındaki ilişkilerin kapsamlı bir şekilde normalleşmesine imkân sağlaması gerektiği vurgulandı. Sırbistan’ın katılım müzakerelerinde Kosova ile ilişkilerin normalleştirilmesi konusu 35’inci başlık olan “Diğer konular” başlığı kapsamında ele alınacak. Bu başlıkla ilgili gelişmeler de en az 23 ve 24’üncü başlıklardaki gelişmeler gibi yakından takip edilecek.
Katılım Konferansı’nın ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Štefan Füle, ilk Katılım Konferansı ile Sırbistan-AB ilişkilerinde yeni ve kilit öneme sahip bir safhaya geçildiğini vurguladı. Katılım müzakerelerine başlanmasıyla oldukça zorlu bir sürece girildiğini kaydeden Füle, bu süreçte Sırbistan’ın ele alması gereken konuların başında Kosova ile ilişkilerin normalleştirilmesi olduğunu vurguladı. Füle ayrıca, Belgrad’ın Priştine ile ilişkilerin normalleştirilmesine bağlılığını sürdürmesi ve Belgrad-Priştine diyaloğu kapsamında varılan anlaşmaları uygulamaya devam etmesi gerektiğini ifade etti.
Sırbistan’ın reformlar ve AB müktesebatına uyum alanında çabalarını artırması gerektiğine de dikkat çeken Füle, hukukun üstünlüğü alanındaki reformlar için bir çıpa görevi görecek olan 23 ve 24’üncü başlıklara önem verilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sırbistan Başbakanı Ivica Dacic ise yaptığı açıklamada, Sırbistan olarak 2018 yılında üyeliğe kurumsal açıdan hazır olmayı planladıklarını ve AB üyeliğinin 2020’de gerçekleşmesini hedeflediklerini belirtti.
Füle, Sırbistan’ın 35 müzakere başlığında gerçekleştirilecek tarama sürecinin (screening process) 2015 yılının ilk yarısında tamamlanmasını beklediklerini kaydetti. 2014 yılının ilk yarısında Yunanistan’ın ve 2014 yılının ikinci yarısında İtalya’nın dönem başkanlıkları sırasında bazı başlıkların müzakereye açılmasının söz konusu olabileceğini belirten Füle son olarak 2014 yılında en zorlu başlıklar olan 23 ve 24’üncü başlıkların açılması konusuna odaklanılması gerektiğini vurguladı.
Sırbistan ile ikinci Katılım Konferansı’nın 25 Haziran’da gerçekleştirilmesi bekleniyor.
