İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
19 EKİM-1 KASIM 2009

CUMHURBAŞKANI GÜL, SIRBİSTAN’I ZİYARET ETTİ

Abdullah Gül, Sırbistan Cumhurbaşkanı Poris Tadiç'in davetlisi olarak, resmi bir ziyaret için 115 kişilik bir heyetle 25-27 Ekim tarihlerinde Belgrad'a gitti. 1986 yılından bu yana Sırbistan’ı ziyaret eden ilk Türk Cumhurbaşkanı olan Gül’e, Devlet Bakanı Faruk Çelik, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer de eşlik etti.

Cumhurbaşkanı Gül Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç ile görüştükten sonra heyetlerarası görüşmelere geçildi. Görüşmelerin ardından cumhurbaşkanlarının huzurunda, iki ülke arasında Karma Ekonomik Konsey kurulmasına ilişkin Ekonomik İşbirliği Anlaşması, Ulaştırma Altyapısı Konusunda İşbirliği Anlaşması, Sosyal Güvenlik Anlaşması ve bunun uygulanmasına dair idari sözleşme, Teknik ve Mali Konularda İşbirliği Anlaşması imzalandı. Anlaşmalara Türkiye adına Devlet Bakanı Çelik ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Dinçer imza koydu.

Görüşmelerinin çok faydalı olduğunu kaydeden Gül, ''İki ülkenin işbirliği sadece iki ülkenin yararına değil bütün bölgenin yararına olması sebebiyle stratejik değerde önem taşımaktadır'' dedi. Cumhurbaşkanı Gül, iki ülke ilişkileri açısından tarihteki en üst noktaya gelindiğini belirterek, sadece siyasi değil ekonomik alanda da hızla geliştiğine işaret etti. Gül, iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinin hukuki temelinin oluşturulduğunu, daha önce karşılıklı vergi indirimi anlaşması yapıldığını, Serbest Ticaret Anlaşması imzalandığını, bugünkü anlaşmalarla da ekonomik işbirliğinin gerekli altyapısının tamamlandığını vurguladı. Bu anlaşmaların iş adamlarının karşılıklı daha çok iş yapabilmesi için imzalandığını belirten Gül, fırsatların değerlendirilmesini istedi.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç de konuşmasında, Türkiye ile Sırbistan arasındaki tarihi ilişkilerin Balkanlardaki siyasi süreç ve Güneydoğu Avrupa açısından çok önemli olduğunu belirtti. ''Sırbistan'dan bakıldığında Türkiye küresel aktörlerinden en önemlilerinden biri'' diyen Tadiç, küresel bir sorun çözülmek istendiğinde Türkiye'nin kaçınılmaz olarak devreye girmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye ve Sırbistan'ın Güney Akım Projesi'ne ortak olmasından duyduğu memnuniyeti de dile getiren Tadiç, bu projenin de işbirliği açısından ciddi bir potansiyeli beraberinde getireceğini kaydetti. AB'yi ''insanoğlunun en büyük barış projesi'' olarak niteleyen Tadiç, Türkiye'nin Sırbistan'ın, Sırbistan'ın da Türkiye'nin AB üyeliğini desteklediğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Gül ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç Türk-Sırp İş Konseyi toplantısına da katılarak, iş adamlarına hitap etti. Cumhurbaşkanı Gül, konuşmasında iki ülke ilişkilerinin geldiği stratejik ortaklık noktasının tarihi önemini belirterek, Tadiç'in Türkiye ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin gelişmesine yaptığı katkıya teşekkür etti. İkili siyasi ilişkilerin en mükemmel şekilde gelişmekte olduğunu vurgulayan Gül, yakın işbirliğinin Balkanlar'daki istikrar ve huzuru artıracağını söyledi. Sadece siyasi alanda değil, diğer konulardaki işbirliğinin de en üst seviyeye taşınmasında kararlı olduklarına dikkati çeken Gül, özellikle ekonomik işbirliği alanında büyük potansiyel olduğunu, ancak bunun yeteri kadar değerlendirilmediğinin görüldüğünü söyledi. İki ülke arasındaki ekonomik işbirliğinin hukuki temelinin oluşturulduğunu belirten Gül, imzalanan serbest ticaret anlaşmasının da yıl sonunda yürürlüğe gireceğini hatırlattı. Bu anlaşmaların iş adamlarının karşılıklı daha çok iş yapabilmesi için imzalandığını belirten Gül, fırsatların değerlendirilmesini istedi. Türkiye ile Sırbistan arasındaki ticaret hacminin düşük ve dengesiz olduğunu dile getiren Gül, Sırp iş adamlarına ''Türkiye'ye çok şey satabilirsiniz, Türkiye her yerden ithalat yapıyor. Bu alanda büyük potansiyel var'' diye seslendi.

Gül, iş adamlarına seslenerek Sırbistan'ın büyük bir potansiyel olduğunu ve Sırbistan ile Rusya arasındaki serbest ticaret anlaşmasını da hatırlatarak, Sırbistan’a yapılacak yatırımların Rus pazarına da hitap edeceğini söyledi. Sırbistan Cumhurbaşkanı Tadiç'in Türk iş adamlarına yatırım çağrısında bulunduğunu, büyük projelerle ilgili bilgi verdiğini söyleyen Gül, otoyol yapımı konusunda Türk firmalarının tecrübeli olduğunu ifade etti. Askeri havaalanlarının sivil trafiğe açılması için ülkede çalışmalar yapıldığını, Türkiye'nin de bu alanlarda projeleri olduğunu anlatan Gül, ulaştırmanın hem kara hem de demir yolu açısından başlı başına büyük bir alan olduğunu ifade etti. Her yıl binlerce Türk TIR'ının Sırbistan üzerinden Avrupa'ya gidip geldiğini anımsatan Gül, Sırbistan'ın Balkanlar'da ''kilit ülke'' olduğunun farkında olduklarını dile getirdi. Görüşmelerde turizm alanında vizelerin kolaylaştırılması konusunun gündeme geldiğini aktaran Gül, Türkiye'den Sırbistan'a yeterli turist gelmediğini, bilgilendirme konusunda turizm operatörlerine büyük iş düştüğünü söyledi. Otelcilik ve enerji alanlarının da işbirliğine olanak sağlayabileceğini kaydeden Gül, hidroelektrik üretimi açısından Sırbistan'ın çok önemli bir ülke olduğunu, bu konuda projeler üretilebileceğini kaydetti. Sırbistan'ın sağlam bir sanayisi olduğunu da vurgulayan Gül, yenileme ve rehabilitasyon konularında da ortak çalışmalar yapılabileceğini söyledi. Ortak yapılabilecek çok şey olduğunu bunun siyasi zemininin hazırlanmış olduğunu belirtti.

Sırbistan'ın derin bir reform sürecinden geçtiğini belirten Sırbistan Cumhurbaşkanı Tadiç ise küresel mali krizin fırsatları beraberinde getirdiğini, ekonomik altyapıda önemli iyileşmeler sağladığını ifade etti. Avrupa ulaşım koridorlarından biri olan 10. koridorun önemine vurgu yapan Tadiç, Sırbistan'daki mevcut hükümet görevden ayrılıncaya kadar Bulgaristan'dan Macaristan'a uzanan bu koridorun tamamlanması için çalışılacağını anlattı. Tadiç, Avrupa'ya güvenli bir şekilde ulaşım sağlayacak 10. koridorun iki ülke arasında işbirliği olanaklarına zemin hazırlayabileceğini belirtti.

Türkiye ve Sırbistan'ın Güney Akım Projesi'ne ortak olmasından duyduğu memnuniyeti de dile getiren Tadiç, bu projenin de işbirliği açısından ciddi bir potansiyeli beraberinde getireceğini kaydetti. Türk iş adamları için ülkede bir çok fırsat olduğunu anlatan Tadiç, Türk iş adamlarını Sırbistan'da, Sırp iş adamlarını da Türkiye'de yatırım yapmaya davet etti.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ziyaret programı kapsamında Sırbistan Cumhurbaşkanı Boris Tadiç'in de eşliğinde Voyvodina Özerk Bölgesinin başkenti Novi Sad’a gitti. Burada Karlofça Anlaşması'nın imzalandığı Barış Şapeli'ni ziyaret etti ve Voyvodina Özerk Bölgesi Başkanı Bojan Pajtic'le görüştü.

Cunhurbaşkanı Gül daha sonra Belgrad’a geçti ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Tadiç ile ''Sancak Bölgesinin İktisadi Kalkınması'' konulu toplantıya katıldı. Sancak Bölgesi'nden bakanlar, milletvekilleri, belediye başkanları ve Türk iş adamlarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, bölgenin ekonomik kalkınmasına yönelik çalışmalar ve ortak projelerin gerekliliği görüşüldü. Sırbistan'ı Karadağ'a bağlaması ve Sancak'tan geçmesi öngörülen otoyolun gündeme geldiği toplantıda, Türk firmalarının otoyolun yapımını üstlenmesi konusu da görüşüldü. İki cumhurbaşkanı Türk iş adamlarına bölgeye yatırım yapmaları konusunda çağrıda bulundu. Toplantıda, Sırbistan Cumhurbaşkanı Tadiç, Türk iş adamlarına yatırım için her türlü kolaylığı göstereceklerini açıkladı.