İKTİSADİ KALKINMA VAKFI
E-Bülteni
2-15 KASIM 2009

EUROBAROMETER ANKETİNE GÖRE EKONOMİK KRİZ İŞYERİNDE YAŞA GÖRE AYRIMCILIĞI ARTIRIYOR

Avrupa Komisyonu’nun kamuoyu araştırma raporlarından üçüncüsü olan ve Avrupalıların ayrımcılığa nasıl baktıklarına ilişkin Eurobarometer raporu 9 Kasım’da yayımlandı.

29 Mayıs - 15 Haziran tarihleri arasında düzenlenen ankete 27’si AB üyesi olmak üzere Türkiye, Makedonya ve Hırvatistan da dahil 30 Avrupa ülkesinden 26,756 kişi katıldı. 2007 ve 2008’de de düzenlenen bu seneki anket, eşitlik için işbirliği konusunda ulusal makamların, sendikaların, işverenlerin ve medyanın katılımıyla 16-17 Kasım 2009’da Stockholm’de düzenlenen Avrupa Eşit Haklar Zirvesi’nden önce hazırlandı.

Eurobarometer 2009 anketi insanların hakları olduğunu ve ayrımcılığın yasadışı olduğunu gösteriyor. Anket aynı zamanda farklılıkların yararlı olduğu ve insanların engellenmemesi gerektiğine işaret ediyor. Anketin amacını, insanları toplumun çeşitlilik içerdiğine ve bunun olumlu bir özellik olduğuna ikna edilmesi teşkil ediyor. 2009 anketi bir önceki yıl ile karşılaştırıldığında çıkarılması gereken dersler şu şekilde:

1) En çok bahsedilen ayrımcılık çeşitleri: En çok belirtilen ayrımcılık tipi (%61) etnik köken üzerinden yapılanı. Bunu yaş üzerinden yapılan (2009’da %58, 2008’de %42) ve engellilere karşı yapılan (%53, 2007’de %45) ayrımcılık takip ediyor. Toplamda Avrupalılar’ın %16’sı ırka, dine, yaşa, engelli olmaya, cinsiyete veya cinsel seçimlere dayalı ayrımcılık kurbanı olduklarını söylüyorlar. Cinsel tercihlere dayalı ayrımcılığı algılayanların sayısı 2008’de %4 iken %3’e düşmüştür.

2) Avrupalılar haklarının farkındalar mı? Avrupalıların dörtte üçü, konu ayrımcılık ve tacize geldiğinde haklarının farkında. ancak ülkeden ülkeye büyük farklılıklar görülüyor. Finlandiya’da ankete katılanların %63’ü haklarının farkında. Komisyon’un açıklamasına göre 2008 ile karşılaştırıldığında farkındalıkta bir miktar artış kaydedildi. İngiltere (%8’lik artış), Fransa (%7’lik artış), İrlanda ve İsveç (%6). Fakat Polonya (%12) ve Portekiz’de (%11) düşüş gözlenmekte. Cinsel tercihlere gelindiğinde İstihdam, Toplumsal Sorunlar ve Eşit Haklar Genel Müdürlüğü uzmanı kişinin cinsel tercihleri konusunda Hollanda’da konuşabildiği gibi Litvanya’da konuşamadığına ve üye ülke vatandaşlarının farkındalıklarını erkenden arttırmanın  stereotip yaratmaya karşı savaşmakta ve insanlara haklarını öğretmekte önemli olduğuna işaret etti.

3) Ekonomik krizle bağlantı: Ankete katılan Avrupalılar’ın %64’üne göre ayrımcılık ve ekonomik kriz arasında çok bariz bir ilişki var. Ankete göre bu kişiler ekonomik durgunluğun iş yerinde yaş ayrımcılığını arttıracağı görüşündeler. %57’lik bir kesime göre durgunluk ırkçılığın artmasına neden olacak %56’ya göre engellilere karşı ayrımcılık artacak. Komisyon’un yorumuna göre insanların en büyük korkusu ekonomik krizin gençler için iş bulma umutlarını geriletmesi, yaşlılar için iş yerindeki konumlarını tehlikeye atması.

4) Birisi ayrımcılığa uğradığını düşünüyorsa kime başvurmalı? Avrupalılar’ın çoğu (%55) önce polise gitme taraftarı iken %35 kendi ülkelerinin eşit haklar bürosuna, %27’si sendikaya gideceğini söylüyor. Komisyon ayrımcılıkla uğraşan organizasyonların ülkeden ülkeye büyük değişiklikler gösterdiğine işaret ediyor.

5) İnsanların tepkilerini etkileyen etkenler: Çeşitlilik arz eden sosyal ağlar, eğitimli olmak ve bir azınlığa ait olmak ayrımcılık hakkındaki farkındalığı oldukça arttırıyor. Ankete katılanların %69’una göre, engellilere karşı ayrımcılık konusu medyada yeteri kadar yer almıyor. 

6) AB düzeyinde güçlü etki oluşturma: Farkındalığı arttırmak için Komisyon iki konuya odaklanmalı: (1) Yasama. Komisyon, ulusal makamların AB direktiflerine saygı duymalarını sağlamalı ve direktiflerin düzgün bir şekilde uygulandıklarından emin olmalı. İlave direktifler geçerli kuralları desteklemeli (bu özellikle ırkçılık bazlı ayrımcılık için yapılmalı. Komisyon kısa bir süre içinde konu üzerine bir ilerleme raporu yayınlayacak. Komisyon, AB İspanya Dönem Başkanlığı sırasında ortak bir karara varılmasını umuyor.

(2) Üye devletlerin eşit haklar komisyonları gibi bu alandaki baş aktörlerin, AB ve ulusal seviyede farkındalığı arttırmaları zaman alan ve çok çalışma gerektiren bir süreç. Komisyon pan-Avrupa farkındalık arttırma kampanyası başlattı: “Farklılık İçin, Ayrımcılığa Karşı.” Ayrıca Gelişme programı altındaki projelere de fon sağlayan Komisyon,  AB’de (özellikle daha fazla ayrımcılık gözlenen ülkelere) ulusal kampanyalar kapsamında 35 projeye 5,6 milyon Avro sağladı.